Văn hóa rượu bia gắn với các nghi lễ, hội hè hay những dịp đặc biệt của người Việt Nam. Tuy nhiên, việc tiêu thụ rượu bia quá mức lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Nhiều nghiên cứu chỉ ra việc uống rượu bia thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, huyết áp,… Vậy tại sao uống rượu huyết áp lại giảm và uống bao nhiêu thì ngừng?
Văn hóa rượu bia của người Việt Nam đã tồn tại lâu đời và trở thành một phần quan trọng trong các dịp đặc biệt. Mặc dù mang đậm tính xã hội, nhưng việc tiêu thụ rượu bia quá mức đang trở thành một mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Trong rượu, bia hay các loại đồ uống có cồn có thành phần chính là ethanol có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp thông qua nhiều cơ chế phức tạp. Khi tiêu thụ một lượng rượu nhỏ, ethanol có thể làm giãn mạch máu tạm thời, dẫn đến huyết áp giảm nhẹ. Trường hợp lạm dụng rượu bia có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, gây co mạch, giữ nước và natri trong cơ thể, từ đó dẫn đến tình trạng tăng huyết áp kéo dài.
Không chỉ vậy, những thói quen và hành vi ăn uống đi kèm với việc sử dụng rượu bia thường dẫn đến việc tiêu thụ thực phẩm giàu muối, tăng cảm giác thèm ăn, mất kiểm soát…góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như tăng huyết áp và tim mạch.
Rượu có thể ảnh hưởng đến huyết áp theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào lượng tiêu thụ và tần suất uống. Khi uống một lượng nhỏ vừa phải, chẳng hạn như một đến hai ly mỗi ngày, rượu có thể giúp giãn mạch máu, làm giảm nhẹ áp lực lên thành mạch, từ đó hạ huyết áp tạm thời. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ mang tính chất ngắn hạn và không kéo dài.
Ngược lại, khi uống rượu quá mức, huyết áp có thể tăng nhanh và gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Theo khuyến cáo của các chuyên gia tim mạch, phụ nữ chỉ nên uống 1 ly rượu mỗi ngày và nam giới là 2 ly. Vì vậy, việc uống quá 3 ly mỗi ngày đối với phụ nữ, 4 ly đối với nam giới được xem là tiêu thụ quá mức và có thể dẫn đến tình trạng tăng huyết áp kéo dài. (1)
Nếu tình trạng uống nhiều rượu kéo dài, huyết áp có xu hướng tăng dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.
Khi uống một lượng nhỏ rượu, cơ thể có thể phản ứng bằng cách giảm huyết áp tạm thời. Điều này xảy ra do các tác động sinh lý khác nhau mà rượu gây ra trên mạch máu, hệ thần kinh và tuần hoàn theo cơ chế bao gồm:
Ethanol thành phần chính trong rượu, có khả năng tác động trực tiếp lên cơ trơn thành mạch máu, đặc biệt là các động mạch nhỏ và mao mạch. Dưới tác động của ethanol các mạch máu giãn ra, làm giảm sức cản ngoại vi và giúp máu lưu thông dễ dàng hơn. Điều này làm giảm áp lực máu tác động lên thành mạch, dẫn đến huyết áp tạm thời giảm xuống.
Tuy nhiên, hiệu ứng giãn mạch này chỉ xảy ra khi tiêu thụ rượu ở mức vừa phải. Nếu uống quá nhiều, cơ thể sẽ phản ứng ngược lại bằng cách kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm co mạch và tăng huyết áp.
Rượu có khả năng ức chế hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, hệ thống chịu trách nhiệm điều chỉnh nhịp tim và co mạch máu khi cơ thể cần phản ứng nhanh. Khi hệ thần kinh giao cảm bị ức chế, nhịp tim chậm lại, sức cản mạch máu giảm đi, dẫn đến huyết áp hạ xuống.
Trong trường hợp uống rượu quá mức và kéo dài, hệ thần kinh giao cảm sẽ bị kích thích liên tục, dẫn đến nhịp tim tăng nhanh, co mạch và cuối cùng là tăng huyết áp.
Rượu có tác dụng lợi tiểu nhẹ, kích thích thận tăng đào thải nước và muối ra khỏi cơ thể. Khi lượng nước và muối bị đào thải nhiều thể tích tuần hoàn giảm xuống, dẫn đến huyết áp hạ tạm thời.
Rượu thường mang lại cảm giác thư giãn, giảm căng thẳng và lo âu. Điều này có thể giúp cơ thể giảm giải phóng các hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol. Khi mức độ căng thẳng giảm, hệ thống tim mạch ít chịu áp lực hơn, từ đó giúp huyết áp ổn định hoặc giảm nhẹ.
Rượu có tác động làm giãn mạch máu ngoại vi, đặc biệt là các mạch máu dưới da. Điều này làm cho máu lưu thông nhiều hơn đến bề mặt da, gây cảm giác ấm nóng khi uống rượu. Tuy nhiên, cơ chế này cũng khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn nhất là trong môi trường lạnh.
Ở mức độ nhẹ, bị tụt huyết áp sau uống rượu có thể chỉ gây chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn,… nhưng nếu tình trạng này kéo dài hoặc huyết áp giảm đột ngột, người uống có thể ngất xỉu, mất ý thức, thậm chí rơi vào trạng thái sốc tuần hoàn, đe dọa tính mạng. Đặc biệt, nguy cơ cao hơn đối với người có tiền sử huyết áp thấp, suy nhược cơ thể, mất nước hoặc đang dùng thuốc điều trị huyết áp. (2)
Tụt huyết áp có thể gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử trí đúng cách và kịp thời. Dưới đây là một số cách sơ cứu cho người bị tụt huyết áp sau khi uống rượu có thể tham khảo, bao gồm:
Đối với người có bệnh nền huyết áp, việc hạn chế hoặc ngừng uống rượu hoàn toàn là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Rượu có thể làm thay đổi huyết áp và gây các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là khi cơ thể không thể điều chỉnh mức huyết áp một cách ổn định. Người bệnh nên theo dõi chỉ số huyết áp định kỳ và tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng rượu được phép tiêu thụ mỗi ngày.
Mức độ rượu, bia an toàn để không làm ảnh hưởng đến huyết áp còn phụ thuộc vào giới tính và thể trạng của mỗi người. Theo khuyến cáo, nam giới chỉ nên uống 2 ly tiêu chuẩn mỗi ngày, trong khi nữ giới chỉ nên giới hạn ở mức 1 ly mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng rượu này vẫn có thể gây ảnh hưởng tạm thời đến huyết áp, đặc biệt nếu uống quá nhanh hoặc trong tình trạng cơ thể mệt mỏi.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu dữ dội, chóng mặt, mờ mắt, đau ngực hoặc khó thở,… hãy nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và xử trí kịp thời. Những bệnh nhân đang sử dụng thuốc điều trị huyết áp cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo rượu bia không làm giảm hiệu quả của thuốc. Ngoài ra, những người thường xuyên uống rượu, bia cũng nên kiểm tra huyết áp định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn và có hướng điều trị phù hợp.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng bài viết trên đã giải đáp được thắc mắc tại sao uống rượu huyết áp lại giảm? Việc uống rượu có thể tác động đến huyết áp theo nhiều cách, nếu không kiểm soát lượng rượu tiêu thụ, những tác động này có thể dẫn đến tình trạng huyết áp không ổn định, thậm chí có những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Để bảo vệ sức khỏe tổng thể, chúng ta cần uống rượu một cách có kiểm soát và luôn tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
