11 biến chứng sau đặt stent mạch vành cần theo dõi để cảnh giác

Đặt stent mạch vành là thủ thuật can thiệp tim mạch ít xâm lấn giúp mở rộng lòng mạch, tăng lưu thông máu đến tim. Để hạn chế các biến chứng sau đặt stent mạch vành, người bệnh cần được theo dõi, chăm sóc và kịp thời xử trí khi dấu hiệu bất thường.

Đặt stent mạch vành là phẫu thuật lớn nên để lại nhiều nguy cơ

Đặt stent trong mạch vành không phải là phẫu thuật lớn, mà thực tế đây là một thủ thuật ít xâm lấn. Đặt stent mạch vành được thực hiện thông qua một ống thông (catheter) mà không cần phải phẫu thuật mở ngực. Thủ thuật này thường ít đau đớn và bệnh nhân hồi phục nhanh hơn so với phẫu thuật mở ngực truyền thống.

Ống thông được đưa vào qua mạch máu ở tay đến động mạch quay hoặc động mạch đùi ở bẹn, sau đó đầu ống thông sẽ được đưa đến động mạch vành bị tắc.

Tuy nhiên, bất kỳ thủ thuật nào cũng có những hạn chế nhất định. Đặt stent trong mạch vành cũng có một số nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến người bệnh. Việc quản lý các yếu tố gây ra biến chứng này là rất quan trọng để đảm bảo thành công của thủ thuật và tình hình sức khỏe của bệnh nhân. (1)

Các biến chứng sau khi đặt stent mạch vành thường gặp

Mặc dù sử dụng stent thông thường là an toàn, đôi khi có thể xảy ra các biến chứng trong và sau quá trình đặt stent. Các biến chứng sau khi đặt stent mạch vành có thể xảy ra bao gồm:

1. Cơ thể phản ứng với stent

Một số người có thể phản ứng dị ứng với các chất liệu trong stent như kim loại nickel, chromium hoặc các thành phần khác. Triệu chứng có thể bao gồm da sưng đỏ, ngứa, mẩn ngứa hoặc phản ứng nghiêm trọng hơn như phù nề, khó thở.

2. Phản ứng với thuốc nhuộm

Người bệnh có thể xảy ra phản ứng dị ứng với thuốc nhuộm được sử dụng để hiển thị mạch máu bằng tia X trong quá trình đặt stent. Trong một số trường hợp thuốc nhuộm có thể gây hại cho thận. (2)

3. Các cục máu đông

Cục máu đông là biến chứng nghiêm trọng nhất có thể xảy ra trong ống đỡ động mạch. Các cục máu đông có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như đau tim, đột quỵ và huyết khối tắc mạch đến một bộ phận khác của cơ thể.

4. Chảy máu hoặc nhiễm trùng vị trí đặt stent

Chảy máu hoặc nhiễm trùng. Trong quá trình thực hiện, một ống thông được đưa vào mạch máu có thể gây ra tình trạng chảy máu, bầm tím hoặc nhiễm trùng có thể ở nơi đặt ống thông. (3)

5. Tắc mạch sau khi đặt stent

Huyết khối trong stent xảy ra khi một stent mạch vành bị tắc mạch máu đột ngột. Đây là nguyên nhân dẫn đến nhồi máu cơ tim. Mặc dù chỉ xảy ra khoảng 0.5% trong số bệnh nhân thực hiện can thiệp đặt stent mạch vành. Những biến chứng nghiêm trọng này có tỷ lệ tử vong lên đến 45% và tỷ lệ tái phát lên đến 20% trong vòng 5 năm kể từ khi xuất hiện cơn đau tim đầu tiên. (4)

6. Tái hẹp trong stent

Động mạch có thể tái hẹp lại sau vài tháng can thiệp. Do tế bào nội mô xung quanh phát triển che phủ bên trong lòng mạch, các nội mạc mạch máu tăng sinh quá mức tạo ra mô sẹo và dẫn đến tăng nguy cơ tái hẹp. Việc sử dụng stent được phủ thuốc làm giảm nguy cơ tái hẹp stent.

7. Nhồi máu cơ tim

Can thiệp đặt stent mạch vành có nguy cơ nhồi máu cơ tim. Việc sử dụng thuốc làm loãng máu và quản lý chặt chẽ sau can thiệp là cần thiết để giảm thiểu biến chứng và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Đau tim gây ra tổn thương nghiêm trọng nguy hiểm nhất có thể dẫn đến tử vong.

8. Tổn thương động mạch vành

Động mạch vành có thể bị rách hoặc vỡ trong quá trình can thiệp đặt stent mạch vành, đòi hỏi phẫu thuật mở ngực khẩn cấp.

9. Tổn thương mạch máu hoặc thận

Biến chứng đặt stent mạch vành có thể làm tổn thương đến mạch máu và ảnh hưởng khả năng hoạt động của các chức năng thận.

10. Đột quỵ

Trong quá trình can thiệp, mảng mỡ có thể bị bong ra di chuyển lên não hoặc làm tắc nghẽn tuần hoàn máu, điều này có thể dẫn đến đột quỵ. Tuy nhiên, đột quỵ là biến chứng rất hiếm của can thiệp mạch vành. Thuốc làm loãng máu được sử dụng trong quá trình đặt stent để làm giảm nguy cơ đột quỵ.

11. Nhịp tim không đều

Trong quá trình can thiệp, tim có thể đập nhanh hoặc chậm hơn. Những vấn đề nhịp tim này có thể cần điều trị bằng thuốc hoặc sử dụng máy tạo nhịp tim tạm thời.

Biện pháp giảm nguy cơ biến chứng sau đặt stent mạch vành

Để phòng ngừa và giảm nguy cơ biến chứng sau khi đặt stent mạch vành cũng như giúp phục hồi nhanh hơn, người bệnh cần thực hiện một số biện pháp sau:

1. Theo dõi các triệu chứng bất thường sau đặt stent

Sau khi được thực hiện thủ thuật đặt stent mạch vành, người bệnh cần tránh vận động mạnh hoặc nâng vật nặng ít nhất 24 giờ, nên nghỉ ngơi và uống đủ nước để giúp loại bỏ thuốc nhuộm ra khỏi cơ thể.

Ngoài ra, việc theo dõi các biến chứng là điều vô cùng quan trọng. Hãy đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất hoặc liên hệ ngay cho bác sĩ nếu phát hiện có các triệu chứng sau đây:

• Đau ngực hoặc khó thở.
• Mệt mỏi, kiệt sức hoặc ngất xỉu.
• Chảy máu, nhiễm trùng, chảy dịch, viêm hoặc sưng tại vị trí đặt ống thông.
• Cảm giác đau, khó chịu tại vị trí đặt ống.
• Thay đổi nhiệt độ hoặc màu sắc của chân hoặc tay được sử dụng cho can thiệp.

2. Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Sau khi can thiệp đặt stent mạch vành, tùy vào từng tình trạng cụ thể người bệnh có thể được chỉ định sử dụng một số loại thuốc hỗ trợ quá trình hồi phục và hạn chế nguy cơ xảy ra biến chứng.

Sau khi đặt stent, người bệnh có thể cần phải dùng thuốc loãng máu để ngăn ngừa huyết khối. Bác sĩ có thể khuyên dùng aspirin kết hợp với thuốc khác như: Clopidogrel (Plavix), ticagrelor (Brilinta) hoặc prasugrel (Effient). Khuyến cáo về aspirin có thể khác nhau.

Tất cả các loại thuốc sử dụng đều phải được chỉ định hoặc tham khảo từ bác sĩ điều trị.

3. Thay đổi lối sống khoa học sau đặt stent

Để duy trì tim khỏe mạnh sau can thiệp, người bệnh cần áp dụng một số biện pháp thay đổi lối sống như sau:

• Ngừng hút thuốc lá và hạn chế rượu bia.
• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh ít chất béo bão hòa, bổ sung rau củ, trái cây ngũ cốc nguyên hạt.
• Duy trì cân nặng ở mức khỏe mạnh để tránh tình trạng thừa cân, béo phì.
• Rèn luyện thể thao mỗi ngày để cơ thể được duy trì vận động tăng cường miễn dịch.
• Kiểm soát cholesterol, huyết áp và đường huyết ở mức ổn định.

Đây là các biện pháp giúp người bệnh duy trì cơ thể khỏe mạnh sau khi thực hiện can thiệp đặt stent mạch vành.

4. Có chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất

Để duy trì sức khỏe tim mạch sau can thiệp mạch vành, việc có một chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất là rất quan trọng. Dưới đây là một số lời khuyên người bệnh có thể áp dụng để có chế độ ăn uống khoa học đủ dinh dưỡng:

• Ăn ít chất béo bão hòa: Tránh ăn quá nhiều thịt đỏ, mỡ động vật. Thay vào đó, ăn nhiều cá, gia cầm không mỡ, hạt và dầu từ các nguồn như dầu ô-liu, dầu hạt lanh,…
• Tăng cường rau củ quả và ngũ cốc nguyên hạt: Ăn nhiều rau quả tươi và ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch và gạo lứt. Rau quả cung cấp nhiều chất xơ và vitamin, còn ngũ cốc nguyên hạt cung cấp năng lượng lâu dài, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
• Hạn chế đường và muối: Giảm tiêu thụ đường và muối trong khẩu phần ăn. Đường có thể tăng nguy cơ béo phì, trong khi muối có thể làm tăng huyết áp. Đây đều là những nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch.
• Đảm bảo cân bằng dinh dưỡng: Đảm bảo đủ các nhóm thực phẩm cần thiết bao gồm protein, carbohydrate, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất trong các bữa ăn.
• Uống đủ nước: Hãy uống đủ nước mỗi ngày để giúp cơ thể loại bỏ các độc tố và duy trì sự cân bằng.

Chế độ dinh dưỡng trên hỗ trợ sức khỏe tim mạch sau can thiệp. Tuy nhiên, người bệnh nên thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe và thể trạng của bản thân.

5. Thăm khám đúng lịch hẹn sau đặt stent của bác sĩ phẫu thuật

Thăm khám đúng lịch hẹn sau khi đặt stent là việc rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe tim mạch của người bệnh. Thông thường, bác sĩ sẽ đề xuất các cuộc hẹn tái khám sau can thiệp nhằm mục đích:

• Kiểm tra và theo dõi tiến độ phục hồi: Bác sĩ sẽ kiểm tra xem stent có hoạt động hiệu quả và mạch máu có được cải thiện không. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh có thể được thực hiện để đánh giá tình trạng hoạt động của tim.
• Điều chỉnh thuốc điều trị: Bác sĩ có thể điều chỉnh liều dùng và loại thuốc bệnh nhân đang dùng để ngăn ngừa huyết khối, kiểm soát huyết áp, cholesterol và đường huyết.
• Đưa ra hướng dẫn về lối sống và dinh dưỡng: Bác sĩ có thể cung cấp các lời khuyên về chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện thường xuyên và hạn chế các yếu tố nguy cơ khác như hút thuốc lá và rượu bia.
• Điều trị các biến chứng có thể xảy ra: Nếu gặp phải bất kỳ triệu chứng hay biến chứng nào sau khi đặt stent, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra để điều trị kịp thời.

Những cuộc hẹn giúp bác sĩ theo dõi tiến triển của bệnh và đảm bảo người bệnh đang nhận được sự chăm sóc và điều trị tốt nhất cho quá trình hồi phục sau can thiệp.

Sở hữu đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm và trang thiết bị y tế hiện đại, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cam kết cung cấp các dịch vụ khám, chẩn đoán cùng phác đồ điều trị chính xác và hiệu quả. Đặt lịch tư vấn, thăm khám và điều trị tại Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách có thể liên hệ theo thông tin sau:

Việc chăm sóc và ngăn ngừa các biến chứng sau đặt stent mạch vành không chỉ bảo vệ người sức khỏe tim mạch của người bệnh mà còn bảo vệ khỏi các nguy cơ nguy hiểm đến tính mạng. Hãy liên hệ ngay bác sĩ điều trị nếu phát hiện người bệnh có bất kỳ triệu chứng bất thường nào sau can thiệp đặt stent mạch vành.