Ung thư da xảy ra khi tế bào da có những biến đổi bất thường. Các triệu chứng bao gồm: vết sưng, mảng mới trên da hoặc những thay đổi về kích thước, hình dạng, hay màu sắc của các khối u trên da. Ung thư da có thể điều trị khỏi nếu phát hiện sớm.
Vậy nguyên nhân nào gây ung thư da? Có bao nhiêu giải pháp phòng ngừa ung thư da từ thực địa? Bài viết sau đây của bác sĩ CKI Lê Ngọc Vinh, Đơn vị Đầu Mặt Cổ, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp chi tiết các vấn đề trên.
Nguyên nhân chính gây ung thư da là do tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là khi người bệnh bị cháy nắng và phồng rộp. Tia UV từ mặt trời làm tổn thương DNA trên da, khiến các tế bào bất thường hình thành và nhanh chóng phân chia một cách vô tổ chức, tạo khối u trên da.
Xem thêm: Tia UV gây ung thư da hắc tố như thế nào?
Bất cứ ai cũng có thể bị ung thư da, bất kể chủng tộc hay giới tính. Tuy nhiên, trước tuổi 50, ung thư da phổ biến hơn ở phụ nữ. Sau 50 tuổi, bệnh phổ biến hơn ở nam giới. Ung thư da thường được chẩn đoán ở giai đoạn sau với những người có tông màu da sẫm hơn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Một số trường hợp có nguy cơ cao mắc ung thư da như:
Các giải pháp ngăn ngừa ung thư da từ thực địa bao gồm: (1)
Khảo sát “Cải thiện việc phòng ngừa ung thư da hắc tố thông qua nhận thức, chăm sóc và giảng dạy” của IMPACT Melanoma cho biết chỉ có 1/3 cư dân Vermont (tiểu bang vùng New England, Hoa Kỳ) luôn sử dụng kem chống nắng, ngay cả trong mùa hè.
Những người sử dụng kem chống nắng thường quên bôi 2 tiếng/lần như khuyến cáo. Vermont là một trong những tiểu bang có tỷ lệ mắc ung thư da hắc tố mới cao nhất ở Hoa Kỳ và đây là dạng ung thư da nguy hiểm nhất.
Năm 2018, Bộ Y tế Vermont hợp tác với IMPACT Melanoma để lắp đặt các máy phân phối kem chống nắng SPF 30 miễn phí tại 28 công viên tiểu bang và địa phương cũng như các khu trượt tuyết tư nhân. Các máy có kèm thông điệp về tầm quan trọng của kem chống nắng và được đặt ở những khu vực đông người tụ tập. Đây là giải pháp ngăn ngừa ung thư da từ thực địa thiết thực nhất.
Vào tháng 5 năm 2019, đảo Rhode đã lắp đặt máy phân phối kem chống nắng tại 8 bãi biển và 8 công viên tiểu bang. Trong mùa hè năm 2019, du khách đã sử dụng máy phát kem chống nắng hơn 75.000 lần. El Paso, Texas là thành phố mà mặt trời chỉ không chiếu sáng vài ngày mỗi năm.
Khí hậu đầy nắng khiến cư dân El Paso có nguy cơ tiếp xúc với tia cực tím (UV) ở mức độ cao suốt cả năm và sống an toàn dưới ánh nắng mặt trời trở thành ưu tiên quan trọng với sức khỏe cộng đồng của thành phố này.
Trong nỗ lực hỗ trợ và khuyến khích các hành động bảo vệ da an toàn với ánh nắng mặt trời, Quỹ Ung thư Rio Grande đã đưa ra sáng kiến cung cấp kem chống nắng miễn phí tại các địa điểm tập trung đông người.
Công trình bóng râm là một trong những giải pháp ngăn ngừa ung thư da từ thực địa. Ở trong bóng râm là cách dễ dàng để bảo vệ da, nhưng nhiều khu vui chơi giải trí ngoài trời không có đủ bóng râm để tránh nắng.
Chương trình “Shade Structure Program” của Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD) đã cấp chi phí cho các trường học, trung tâm chăm sóc trẻ em, công viên và các tổ chức phi lợi nhuận để xây dựng các công trình bóng mát cố định ở những nơi trẻ em học tập và vui chơi.
Giáo dục cũng là giải pháp ngăn ngừa ung thư da từ thực địa hiệu quả. Chương trình phòng chống ung thư da ở các trường học ở Nevada:
Ảnh hưởng từ tia UV lúc nhỏ có thể gây ung thư da trong tương lai. Tuy nhiên, các trường học ở Nevada (tiểu bang nằm ở miền tây Hoa Kỳ) không có chương trình giáo dục về chống nắng an toàn hoặc hỗ trợ thói quen chống nắng.
The Nevada Cancer Coalition đã thành lập chương trình “The Sun Smart Schools” tại 7 trường vào năm 2015. Chương trình dạy học sinh cách bảo vệ da, tránh tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời.
“The Sun Smart Schools” cũng khuyến khích các trường xây dựng các chính sách bảo vệ học sinh an toàn dưới ánh nắng mặt trời, bao gồm cung cấp bóng mát và kem chống nắng trên sân trường.
Chiến dịch giúp những người làm việc ngoài trời chống chọi với nắng nóng và ung thư da:
Trong hầu hết các trường hợp, ung thư da có thể được phòng ngừa. Cách tốt nhất để bảo vệ bản thân là tránh tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời và tránh bị cháy nắng. Tia UV từ mặt trời làm tổn thương da và có thể dẫn đến ung thư da.
Các cách phòng ngừa ung thư da như: (2)
Có nhiều giải pháp ngăn ngừa ung thư da từ thực địa. Trong đó, thường xuyên kiểm tra toàn bộ bề mặt da để phát hiện bất kỳ thay đổi nào về kích thước, hình dạng hoặc màu sắc của da hoặc sự phát triển của các đốm da mới. Đừng quên kiểm tra da đầu, tai, lòng bàn tay, lòng bàn chân, các kẽ ngón chân, vùng sinh dục và giữa hai mông.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, ung thư da là bệnh liên quan đến sự phát triển của các tế bào bất thường trong các mô da. Mỗi người cần thực hiện tốt các giải pháp phòng ngừa ung thư da từ thực địa, tránh để da tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời và thường xuyên bôi kem chống nắng trước khi ra ngoài.
