Một trong những thăm dò phổ biến hiện nay là chụp CLVT (CLVT thận, CT thận, CLVT hệ tiết niệu). Vậy chụp CT scan thận là gì, quy trình thực hiện chụp CT thận ra sao?
Người bình thường có 2 quả thận nằm trong hố thắt lưng, đối xứng nhau qua cột sống. Thận và hệ tiết niệu có vai trò hết sức quan trọng trong việc lọc máu để loại bỏ các chất thải, chất độc ra khỏi cơ thể, ngoài ra còn có vai trò điều hòa huyết áp, cân bằng các chất điện giải như Natri, Kali, canxi… trong máu.
Bệnh lý thận và hệ tiết niệu đôi khi biểu hiện âm thầm không có triệu chứng, cũng có thể bạn bị đau vùng hông lưng, tiểu máu, tiểu buốt, có thể kèm sốt hay không…
Các bệnh lý của thận có thể dẫn tới chức năng thận kém, gây ứ trệ các chất độc làm ảnh hưởng chức năng các cơ quan quan trọng như não, tim…, có thể dẫn tới tử vong. Bệnh lý ung thư thận nếu được phát hiện sớm có thể chữa khỏi hoàn toàn, không được phát hiện và chữa trị sớm sẽ lan tràn trong cơ thể và gây tử vong.
Vì vậy bạn cần biết tình trạng sức khỏe của thận cũng như các nguy cơ để có thể chữa trị kịp thời. Xét nghiệm máu có thể cho phép đánh giá chức năng thận tuy nhiên không cho phép phát hiện các khối u, tình trạng tắc nghẽn đường bài xuất nên bạn cần làm các thăm khám bổ sung.
Chụp cắt lớp vi tính (CT scan) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn sử dụng kết hợp tia X và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh của cơ thể. Chụp CT thận hay chụp cắt lớp vi tính thận có giá trị cao trong việc chẩn đoán, giúp hiển thị đầy đủ và cụ thể hình ảnh giải phẫu của 2 bên thận. (1)
Kỹ thuật này thường được thực hiện đồng thời chụp cắt lớp vi tính hệ tiết niệu, cho phép đánh giá hình thái của thận, tuyến thượng thận cũng như đường bài xuất từ thận xuống bàng quang. Bên cạnh đó chụp CT thận còn giúp bác sĩ có thể đánh giá tình trạng chức năng cũng như tình trạng tắc nghẽn đường bài xuất.
Từ đó bác sĩ có thể chẩn đoán được nhiều bệnh lý ở vùng thận, hệ tiết niệu. Nhìn chung, chụp CT thận giúp bác sĩ kiểm tra và phát hiện các bệnh lý như khối u ở thận, sỏi thận, tụ dịch quanh thận, vị trí của áp xe tại thận… Kỹ thuật chụp CT thận sử dụng công nghệ hiện đại, an toàn, ít để lại tác dụng phụ cho người bệnh sau khi thực hiện.
Có 2 hình thức chụp cắt lớp vi tính thận là chụp CT thận không tiêm thuốc cản quang và có tiêm thuốc cản quang. Tùy vào từng trường hợp, người bệnh sẽ được chỉ định thực hiện kỹ thuật chụp CT thận phù hợp. Bên cạnh việc chụp CT, bác sĩ cũng có thể chỉ định kết hợp với các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác như chụp X-quang thận, siêu âm thận, cộng hưởng từ, sinh thiết thận… để chẩn đoán bệnh được chính xác hơn.
Những trường hợp nào sẽ cần phải chụp CT thận? Liệu kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh này có thật sự cần thiết hay không?
Không phải ai cũng cần chụp CLVT thận, thông thường bác sỹ sẽ chỉ định chụp siêu âm hệ tiết niệu, nếu có bất thường cần đánh giá thêm thì bạn sẽ được yêu cầu chụp cắt lớp vi tính.
Theo đó, chụp CT thận có thể giúp bác sĩ đánh giá tổng quan tình trạng sức khỏe của thận và hỗ trợ trong việc chẩn đoán nhiều bệnh lý như:
Ngoài ra, nếu người bệnh từng cắt bỏ 1 bên thận thì kỹ thuật chụp CT thận cũng giúp xác định các vấn đề bất thường trong khoảng trống ở bên thận từng bị cắt bỏ. Trong một số trường hợp, chụp CT thận được áp dụng để giúp bác sĩ có thể tìm vị trí đi kim khi sinh thiết thận.
Quá trình chụp CT thận diễn ra nhanh và trước khi chụp CT, người bệnh không cần phải chuẩn bị quá nhiều. Theo đó, một số lưu ý và thao tác cần chuẩn bị bao gồm:
Toàn bộ quá trình chụp CT thận thường kéo dài không quá 15 phút. Trong suốt thời gian này, nếu cảm thấy đau hoặc sưng nơi tiêm thuốc đối quang thì người bệnh cần báo hiệu cho kỹ thuật viên biết. Ngoài ra, người bệnh cần nằm yên, không cử động hay tự ý nghiêng sang một bên hoặc thay đổi tư thế nằm nếu chưa có sự hướng dẫn của kỹ thuật viên.
Kết quả sau khi chụp CT thường có trong ngày hoặc nếu bạn chụp CT vào cuối ngày làm việc, kết quả sẽ có vào ngày hôm sau. Kết quả sẽ được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân tích và sau đó gửi về cho bác sĩ lâm sàng để đánh giá chi tiết tình trạng sức khỏe của người bệnh, tư vấn phương pháp điều trị, dùng thuốc phù hợp.
Người bệnh không cần nhập viện theo dõi trong hầu hết các trường hợp chụp CT thận. Bạn có thể ở lại bệnh viện 3 – 4 tiếng để xem có bất kỳ triệu chứng bất thường nào xảy ra hay không. Cần thông báo với bác sĩ nếu có bất kỳ các dấu hiệu bất thường như buồn nôn, nôn ói, nổi mẩn ngứa, khó thở, nhức đầu đột ngột, dữ dội… Nếu tình trạng sức khỏe ổn định, có thể ra về và nghỉ ngơi trong ngày, sinh hoạt bình thường vào ngày hôm sau. (2)
Phụ nữ cho con bú vẫn có thể chụp CT thận có tiêm thuốc đối quang. Tuy nhiên, nếu quá lo lắng thì sau khi chụp CT trong 24 giờ mẹ có thể vắt sữa bỏ, không cho con bú phần sữa này.
Xem thêm: Chụp CT thận ứ nước quy trình thực hiện
Chụp CT thận là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh thông dụng và an toàn. Chỉ có một vài rủi ro ít khi xảy ra khi chụp cắt lớp vi tính thận, ví dụ như: (3)
Trước khi thực hiện chụp CT thận, bác sĩ và kỹ thuật viên sẽ tư vấn chi tiết để đảm bảo người bệnh hiểu rõ về quy trình và rủi ro có thể phát sinh.
Chụp CT thận là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh giúp bác sĩ sớm phát hiện các vấn đề về thận, bao gồm cả sự xuất hiện của các khối ung thư. Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng có thể giúp Bác sỹ đưa ra chẩn đoán cuối cùng. Một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh thực hiện các xét nghiệm bổ sung để đưa ra chẩn đoán chính xác hơn, bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và lấy mẫu sinh thiết từ mô thận… Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ hãy trao đổi với bác sĩ để đưa ra kế hoạch chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Để đặt lịch thăm khám, tư vấn tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nhìn chung, chụp CT thận là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh an toàn và hiệu quả giúp bác sĩ có thể xác định chính xác về kích thước, hình dạng, cấu trúc của thận. Cho phép phát hiện các bất thường của thận như sự xuất hiện của các khối u, bệnh lý nhiễm trùng hay sỏi thận… Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sử dụng các thế hệ máy chụp CT hiện đại bậc nhất để chụp CT thận, mang lại kết quả chính xác cao.
