Viêm khớp háng sau sinh (hay viêm khớp háng hậu sản) có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Ngoài tìm hiểu phương pháp điều trị, phụ nữ còn cần biết cách phòng tránh. Vậy viêm khớp háng sau sinh có nguy hiểm không?
Viêm khớp háng sau sinh là tình trạng sụn trong khớp háng bị mài mòn hoặc bị hỏng ở phụ nữ sau khi sinh nở. Viêm khớp háng nói chung và viêm khớp háng sau sinh nói riêng làm tăng lực ma sát giữa các bề mặt xương, gây đau và cứng khớp háng, cử động chân khó khăn.
Viêm khớp háng là bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi, nhưng phụ nữ sau khi sinh cũng có thể là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh. Theo thống kê, có khoảng 20% phụ nữ mang thai và sau khi sinh bị đau, viêm khớp háng. Cần xác định nguyên nhân gây viêm khớp háng hậu sản và điều trị sớm để ngăn ngừa bệnh chuyển biến nặng dẫn đến biến chứng nguy hiểm. (1)
Các nguyên nhân gây viêm khớp háng sau khi sinh được chia thành 2 nhóm chính: Do bệnh lý và không do bệnh lý.
Viêm khớp dạng thấp là một dạng bệnh viêm khớp mạn tính, xảy ra do sự rối loạn tự miễn trong cơ thể. Đối tượng mắc bệnh chủ yếu là người trưởng thành từ 20-40 tuổi, trong đó, phụ nữ mang thai có nguy cơ cao hơn 2-3 lần so với nam giới. Viêm khớp dạng thấp có thể ảnh hưởng khắp các khớp trên cơ thể, bao gồm khớp gối, khớp cổ tay, khớp bàn chân, khớp háng…
Nhiễm trùng khớp là tình trạng viêm nhiễm nội khớp do vi khuẩn xâm nhập gây ra, có thể là nguyên nhân gây viêm khớp háng sau sinh. Tốc độ diễn tiến của bệnh tương đối nhanh, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến biến dạng khớp và cần phẫu thuật để điều trị.
Một số trường hợp bị viêm khớp háng hậu sản là do thoái hóa khớp háng gây ra. Không chỉ phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng thoái hóa khớp háng còn có thể liên quan yếu tố di truyền, chấn thương, béo phì hoặc tính chất công việc. Nếu phụ nữ thuộc nhóm đối tượng nguy cơ, bệnh thoái hóa khớp háng có thể khởi phát, ảnh hưởng sức khỏe trong suốt thai kỳ và sau khi sinh nở.
Khi mang thai, cơ thể phụ nữ sẽ có sự thay đổi lớn về hormone để hỗ trợ cho sự phát triển của thai nhi và chuẩn bị quá trình sinh nở. Điều này có thể là một trong những nguyên nhân gây viêm khớp háng sau sinh. Vì thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng xương khớp, dây chằng và cơ ở vùng xương chậu giãn ra, khiến khớp háng trở nên lỏng lẻo, dễ bị tổn thương.
Bắt đầu từ tháng thứ 4 của thai kỳ, trọng lượng cơ thể của thai phụ sẽ tăng nhanh, gây ra áp lực cho hệ thống xương khớp nói chung và khớp háng nói riêng. Tăng cân nhanh có thể dẫn đến đau khớp háng, tăng nguy cơ bị viêm khớp háng sau sinh.
Quá trình sinh nở có tác động không nhỏ lên khớp háng. Khi sinh, mức độ giãn tử cung và khung chậu sẽ tùy thuộc vào kích thước thai nhi. Nếu thai nhi có kích thước lớn, khung chậu giãn ra quá mức sẽ khó có thể trở lại hình dạng cũ hoặc cần nhiều thời gian để hồi phục. Điều này sẽ gây đau khớp háng, đi lại khó khăn và làm tăng nguy cơ bị viêm khớp háng sau sinh.
Phụ nữ mang thai cần bổ sung lượng canxi nhiều hơn mức bình thường. Vì canxi từ cơ thể người mẹ sẽ tham gia vào quá trình hình thành răng và khung xương của thai nhi. Thiếu hụt canxi không chỉ ảnh hưởng sự phát triển của trẻ mà còn khiến xương khớp người mẹ bị yếu đi, gây đau và cứng các khớp, đặc biệt là khớp háng. Vitamin D có vai trò hỗ trợ quá trình hấp thu canxi của cơ thể, nếu bị thiếu hụt cũng có thể là nguyên nhân gây viêm khớp háng sau sinh.
Ngoài bệnh lý và sự thay đổi của cơ thể khi mang thai, ít vận động hoặc không vận động trong thai kỳ cũng có thể khiến khớp háng bị viêm sau khi sinh nở. Vì ít vận động khiến cho khớp háng thiếu tính linh hoạt, yếu dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ chấn thương, đau nhức.
Phụ nữ từng bị chấn thương ở khớp háng dễ bị Viêm khớp háng sau sinh hơn. Vì chấn thương gây ra do va đập, té ngã có thể khiến cho sụn khớp bị bào mòn, dẫn đến tình trạng viêm nhiễm ở khớp, nhất là các trường hợp xử lý chấn thương chậm trễ hoặc xử lý không đúng cách.
Một trong những nguyên nhân có thể gây viêm khớp háng hậu sản là do phụ nữ thay đổi tư thế đi lại trong thời kỳ mang thai. Do trọng lượng cơ thể đổ về phía trước, phụ nữ phải chuyển sang tư thế đi hai hàng để giữ thăng bằng. Càng về những tháng cuối thai kỳ, trọng lượng thai nhi càng tăng, áp lực lên vùng chậu và khớp háng cũng càng lớn, dễ gây viêm đau khớp háng. (2)
Triệu chứng viêm khớp háng sau sinh thường gặp là:
Tần suất xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng có thể khác nhau ở từng trường hợp. Điều này tùy thuộc vào thể trạng của người bệnh và mức độ viêm khớp háng.
Viêm khớp háng sau khi sinh không phải là tình trạng nguy hiểm, không ảnh hưởng tính mạng. Tuy nhiên, bệnh lý này có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe của phụ nữ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, viêm khớp háng có thể gây phù nề quanh khớp, suy nhược cơ thể, thậm chí mất khả năng vận động. Để phòng ngừa biến chứng và đảm bảo cho quá trình chăm sóc trẻ nhỏ, người bệnh nên đi thăm khám và điều trị từ sớm theo chỉ định của bác sĩ.
Quá trình điều trị viêm khớp háng hậu sản cần thực hiện theo chỉ định của bác sĩ. Dựa theo mức độ viêm khớp háng và sức khỏe của người bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Người bị viêm khớp háng cần dành thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn và hạn chế vận động khớp háng. Điều này rất quan trọng đối với phụ nữ sau sinh, tuy nhiên, thời gian nghỉ ngơi phải hợp lý.
Trong sinh hoạt hàng ngày, cần hạn chế các cử động mạnh phải dùng nhiều lực ở khớp háng. Người bệnh nên đi đứng nhẹ nhàng, chậm rãi để tránh bị đau khớp háng nhiều hơn.
Điều trị viêm khớp háng sau sinh bằng phương pháp vật lý trị liệu nhằm mục đích khôi phục khả năng vận động ở mức tốt nhất, giúp người bệnh sớm trở lại với sinh hoạt thường ngày. Dựa vào thể trạng và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh thực hiện bài tập thích hợp. Người bệnh cần đảm bảo được tần suất và cách thức tập luyện đúng theo chỉ dẫn để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất.
Chườm nóng hoặc chườm lạnh quanh vùng khớp háng bị viêm nhằm giúp thuyên giảm cảm giác đau nhức, hỗ trợ thư giãn tinh thần. Người bệnh có thể áp dụng phương pháp này nhiều lần trong ngày, mỗi lần khoảng 15-20 phút.
Dùng thuốc giảm đau nhằm giúp người bệnh giảm bớt cảm giác khó chịu, tuy nhiên chỉ có tác dụng tạm thời. Dù là loại thuốc không cần kê đơn, người bệnh vẫn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, không tự ý thay đổi loại thuốc hoặc liều dùng trong bất kỳ trường hợp nào. Vì dùng sai loại thuốc không chỉ không mang lại hiệu quả điều trị viêm khớp háng sau sinh, mà còn có thể ảnh hưởng chất lượng sữa mẹ, từ đó ảnh hưởng trẻ nhỏ.
Xoa bóp, massage nhẹ nhàng quanh khớp háng bị viêm cũng là một phương pháp điều trị có thể giúp giảm đau, cải thiện tình trạng cứng khớp. Nên hạn chế dùng lực tay quá mạnh khi xoa bóp để tránh bị đau nhiều hơn, đồng thời tham khảo ý kiến của chuyên gia về phương pháp massage đúng.
Kiểm soát và duy trì cân nặng ở mức phù hợp là cách phòng ngừa bệnh viêm khớp, kể cả viêm khớp háng hậu sản hay viêm khớp háng khi mang thai. Cân nặng lý tưởng được xác định dựa trên độ tuổi, chiều cao, thể trạng. Dù phụ nữ sẽ tăng cân khi mang thai, nhưng vẫn cần kiểm soát tăng cân ở mức hợp lý, tránh gây áp lực lên xương khớp, đặc biệt là khớp háng.
Phụ nữ đang mang thai cần có chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng nhằm đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh và hỗ trợ phòng ngừa các bệnh về cơ xương khớp. Theo đó, người mang thai nên tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu canxi, protein, vitamin… nhưng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn thích hợp dành cho bà bầu.
Các bài tập dành cho khớp háng có thể giúp tăng tính dẻo dai, linh hoạt ở khớp háng, cải thiện khả năng hoạt động ở khớp. Người đang mang thai cần áp dụng các bài tập nhẹ nhàng theo chỉ dẫn của chuyên gia.
Sinh hoạt sai tư thế trong thời gian dài không chỉ có thể gây viêm khớp háng mà còn ảnh hưởng xương khớp toàn thân. Để phòng ngừa viêm khớp háng sau sinh, phụ nữ cần giữ tư thế sinh hoạt đúng, kể cả khi đi, đứng, ngồi, nằm… Điều này sẽ giúp hạn chế áp lực lên khớp háng ở mức thấp nhất.
Thăm khám thường xuyên ngoài để theo dõi sự phát triển của thai nhi còn có mục đích kiểm tra sức khỏe của người mẹ. Nếu phát hiện xương khớp có dấu hiệu bất thường, bác sĩ sẽ có thể kịp thời chỉ định điều trị.
Phụ nữ bị viêm khớp háng sau sinh nói riêng và người bệnh viêm khớp háng nói chung có thể đến thăm khám và điều trị tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Bệnh viện quy tụ các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành về lĩnh vực điều trị bệnh cơ xương khớp, có trình độ chuyên môn sâu rộng và tận tâm với người bệnh.
Không chỉ dừng lại ở đó, bệnh viện còn đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống máy móc chất lượng cao được nhập khẩu từ nước ngoài: Máy chụp CT 768 lát cắt, CT 1975 lát cắt, CT 100.000 lát cắt; Hệ thống máy chụp cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix… Nhờ sự đầu tư toàn diện từ đội ngũ nhân lực cho đến trang thiết bị, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có thể giúp người bệnh tối ưu quá trình thăm khám và điều trị, đồng thời tiết kiệm chi phí.
Để thăm khám và điều trị bệnh cơ xương khớp, bạn hãy liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 thông qua thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Viêm khớp háng sau sinh tuy không nguy hiểm nhưng có thể ảnh hưởng sức khỏe người mẹ, ảnh hưởng gián tiếp đến trẻ nhỏ. Khi nghi ngờ bị viêm khớp háng hậu sản thông qua những triệu chứng điển hình, cần liên hệ với bác sĩ ngay để được thăm khám và điều trị trong thời gian sớm nhất.
