Viêm khớp gối tràn dịch gây khó khăn cho người bệnh khi sinh hoạt và vận động. Viêm khớp gối tràn dịch triệu chứng là gì và nguyên nhân do đâu? Làm sao để ngăn ngừa và điều trị?
Viêm khớp gối tràn dịch là tình trạng lượng dịch trong khớp gối tăng lên quá mức, khiến các mô bên trong hoặc xung quanh khớp gối sưng lên. Nhìn bên ngoài, người bệnh sẽ thấy bên đầu gối bị tổn thương sưng to hơn so với bên còn lại kèm theo đau nhức. Nguyên nhân chủ yếu do các bệnh lý gây viêm khớp như viêm khớp dạng thấp, viêm xương khớp, viêm khớp nhiễm khuẩn…(1)
Viêm khớp dạng thấp (RA) là một trong những nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối do viêm. Đây là bệnh lý tự miễn mạn tính, xuất hiện do màng hoạt dịch của khớp gối bị tổn thương, dẫn đến viêm và tràn dịch khớp gối. Khả năng mắc RA ở nữ giới cao hơn so với nam giới.
Viêm xương khớp ở đầu gối hình thành do sụn khớp gối thoái hóa và khiến dịch khớp tăng bất thường. Từ đó dẫn đến viêm khớp gối tràn dịch, gây sưng đau ở khớp gối bị ảnh hưởng.
Viêm khớp nhiễm khuẩn là tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn xâm nhập vào bên trong khớp qua đường máu hoặc vết thương trên da. Bệnh có thể ảnh hưởng đến bất cứ khớp nào trên cơ thể, bao gồm khớp gối. Tổn thương kéo dài có thể dẫn đến tràn dịch, gây đau nhức khớp gối và hạn chế vận động.
Viêm khớp vảy nến (PsA) là một dạng viêm khớp tự miễn xảy ra ở những người mắc bệnh vảy nến. Bệnh có thể ảnh hưởng đến một hoặc cả hai bên khớp gối, dẫn đến hiện tượng khớp gối sưng đỏ, đau nhức và ấm nóng.
Những dấu hiệu viêm khớp gối tràn dịch thường gặp gồm (2):
Vùng đầu gối tổn thương bị sưng to và phù nề. Kích thước của đầu gối bị viêm lớn hơn rõ rệt so với bên gối còn lại.
Tùy thuộc vào lượng dịch tiết ra, khớp gối có thể đau nhức âm ỉ hoặc đau nhói. Cơn đau sẽ tăng lên khi có vật nặng đè lên đầu gối.
Viêm khớp gối tràn dịch khiến vùng da quanh khớp gối trở nên sưng đỏ. Khi chạm vào cảm thấy ấm nóng.
Khớp gối bị viêm tràn dịch trở nên cứng khiến người bệnh khó khăn khi thực hiện động tác duỗi thẳng hoặc gập đầu gối.
Thông thường, tình trạng viêm tràn dịch khớp gối có thể khiến một số nhóm cơ xung quanh trở nên yếu đi. Hậu quả ảnh hưởng đến khả năng vận động, khiến người bệnh đi lại khó khăn, dễ té ngã và chấn thương.
Bị viêm khớp gối tràn dịch có thể là triệu chứng của một số bệnh lý xương khớp. Nếu không được can thiệp kịp thời, tổn thương sẽ trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng vận động của người bệnh. Về lâu dài, phần đầu gối chịu ảnh hưởng sẽ càng sưng to, gây đau nhức và khó chịu hơn. Kèm theo đó là những biến chứng nguy hiểm như:
Người bệnh nên đến gặp bác sĩ ngay khi nhận thấy những biểu hiện bất thường ở khớp gối như sưng phù và đau nhức. Bởi viêm khớp gối tràn dịch có thể là dấu hiệu cảnh báo những bệnh lý viêm khớp nguy hiểm. Thăm khám kịp thời giúp phát hiện sớm nguyên nhân gây bệnh và điều trị theo phương pháp phù hợp, hạn chế bệnh diễn tiến nặng và tác động tiêu cực lên khớp.
Bác sĩ sẽ dùng kim nhỏ đưa vào ổ khớp của người bệnh để hút lấy dịch khớp. Dựa trên sự thay đổi của các yếu tố trong dịch khớp như màu sắc, kết cấu hoặc thành phần, bác sĩ có thể xác định nguyên nhân gây viêm tràn dịch khớp gối.
Xét nghiệm máu để phân tích các thành phần trong máu. Từ đó đánh giá tình trạng viêm nhiễm, đồng thời xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh, tránh nhầm lẫn với các bệnh lý khác.
Viêm khớp gối tràn dịch có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý viêm khớp khác nhau. Vì vậy, tùy theo nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Qua đó kiểm soát các triệu chứng, hạn chế lượng dịch khớp gối tiết ra.
Một số loại thuốc có thể kiểm soát tình trạng đau, sưng và viêm do tràn dịch khớp gối. Tùy theo mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc phù hợp. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để tránh tác dụng phụ không mong muốn. Những loại thuốc thường được sử dụng để điều trị khớp gối tràn dịch do viêm gồm thuốc kháng viêm không steroid, thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs), thuốc ức chế miễn dịch, thuốc kháng sinh… (3)
Khi lượng dịch tích tụ quá nhiều, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút dịch khớp để hỗ trợ giảm đau, sưng viêm và áp lực lên khớp gối. Tuy đơn giản nhưng thủ thuật này đòi hỏi quy trình nghiêm ngặt cùng hệ thống trang thiết bị đạt chuẩn. Vì vậy, người bệnh nên lựa chọn những cơ sở y tế uy tín để thực hiện, phòng tránh nguy cơ nhiễm trùng và ảnh hưởng đến sức khỏe.
Tiêm corticosteroid trực tiếp vào khớp gối giúp giảm tình trạng viêm và sưng đau. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ được thực hiện khi có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa và phải sử dụng dụng cụ, thiết bị an toàn. Không nên tiêm corticosteroid trong trường hợp nhiễm trùng ở khớp hoặc vùng da cần tiêm.
Bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn người bệnh tập luyện những bài tập phù hợp để phục hồi và cải thiện độ linh hoạt của khớp gối. Cường độ và thời gian tập luyện được thiết kế riêng theo từng đối tượng cụ thể nhằm đạt hiệu quả tốt nhất.
Người bệnh sử dụng túi chườm lạnh chườm lên khớp gối tổn thương khoảng 15 – 20 phút để giảm sưng và đau. Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp hỗ trợ. Người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi thực hiện. Đồng thời, tránh lạm dụng quá mức bởi có thể dẫn đến tình trạng bỏng lạnh, co/giãn mạch máu, tăng nguy cơ nhiễm trùng…
Băng ép khớp gối cũng có thể hỗ trợ làm giảm sưng. Tuy nhiên, tránh quấn quá chặt vì sẽ gây cản trở quá trình lưu thông máu, khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Tùy theo trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định thay khớp gối một phần hoặc toàn phần. Đây là phương pháp được thực hiện khi khớp gối tổn thương nặng, không đáp ứng những phương pháp điều trị khác.
Xem chi tiết: 11 cách điều trị viêm khớp gối tràn dịch
Để bảo vệ đầu gối, nên chú ý duy trì tư thế đi lại, đứng và ngồi đúng cách. Hạn chế gù lưng, giữ thân trên luôn thẳng nhằm giảm áp lực lên khớp gối. Đồng thời, nếu phải phải ngồi lâu, sau vài giờ nên duỗi chân để đầu gối được thư giãn.
Thuốc giảm đau có tác dụng cải thiện cơn đau do viêm khớp gối tràn dịch, giúp người bệnh cảm thấy thoải mái và vận động dễ dàng hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc chỉ hỗ trợ kiểm soát triệu chứng. Người bệnh nên thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và điều trị theo phương pháp thích hợp. Đồng thời, không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau khi chưa có sự tư vấn từ bác sĩ nhằm hạn chế tác dụng ngoài ý muốn.
Trọng lượng cơ thể quá lớn có thể tác động tiêu cực đến các khớp chịu lực, bao gồm khớp gối. Do đó, duy trì cân nặng hợp lý góp phần giảm áp lực lên khớp này, phòng tránh những vấn đề sức khỏe liên quan.
Tập luyện những bài tập khớp gối đều đặn giúp tăng cường độ linh hoạt và nâng cao khả năng chống đỡ của khớp gối. Từ đó bảo vệ khớp gối khỏi tổn thương do chấn thương hoặc nhiễm trùng. Một số bài tập tốt cho khớp như squat, bài tập cơ đùi trước, bài tập giãn cơ gân khoeo, bài tập cơ tứ đầu đùi, bài tập giãn cơ bắp chân…
Để phòng tránh chấn thương khi chơi thể thao hoặc làm việc, nên lưu ý những vấn đề sau:
Nếu phát hiện hoặc nghi mắc các bệnh lý viêm khớp, nên đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa xương khớp để thăm khám càng sớm càng tốt. Qua đó giúp chẩn đoán sớm tình trạng đang gặp phải và điều trị đúng cách, hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Viêm khớp gối tràn dịch có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý liên quan đến viêm khớp. Để cải thiện tình trạng này, người bệnh nên thăm khám ngay khi phát hiện những dấu hiệu bất thường như đau và sưng ở khớp gối. Qua đó chẩn đoán chính xác nguyên nhân và điều trị theo phương án tối ưu.
