Viêm dạ dày nên ăn trái cây gì để dễ tiêu hóa và dịu niêm mạc?

Viêm dạ dày nên ăn trái cây gì để giảm đau, hỗ trợ tiêu hóa và không làm tổn thương thêm niêm mạc dạ dày? Đây là câu hỏi được nhiều người bệnh quan tâm khi xây dựng thực đơn ăn uống lành mạnh. Bởi lựa chọn sai loại trái cây có thể khiến triệu chứng trầm trọng hơn, gây đầy bụng, ợ chua, đau rát kéo dài. Bài viết sau sẽ giúp bạn nhận diện rõ những loại trái cây nên – không nên ăn khi bị viêm dạ dày, kèm theo hướng dẫn khoa học từ chuyên gia để bảo vệ dạ dày đúng cách.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh TP. HCM, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

Vai trò của trái cây trong hỗ trợ điều trị viêm dạ dày

Trái cây không chỉ giàu dinh dưỡng, mà còn hỗ trợ phục hồi niêm mạc dạ dày bị tổn thương do viêm. Việc lựa chọn đúng loại trái cây, ăn đúng cách, có thể giúp người bệnh viêm dạ dày kiểm soát các triệu chứng, cải thiện sức khỏe đường ruột. Bởi trong trái cây cung cấp lượng lớn chất xơ hòa tan, vitamin, khoáng chất thiết yếu (như kali, magie); hỗ trợ điều hòa nhu động ruột, giảm táo bón, thúc đẩy quá trình tái tạo lớp niêm mạc bị tổn thương.

Nhiều loại trái cây còn chứa flavonoid, polyphenol và carotenoid – những hoạt chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm, tăng cường hàng rào bảo vệ tự nhiên của niêm mạc dạ dày. Một số loại trái cây giàu enzyme tự nhiên (như bromelain trong dứa, papain trong đu đủ), hỗ trợ phân giải protein, giảm áp lực lên đường ruột, hạn chế triệu chứng đầy hơi, khó tiêu.

Ngoài ra, chất xơ từ trái cây giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường chức năng tiêu hóa và hỗ trợ cơ thể chống lại vi khuẩn có hại như Helicobacter pylori (HP).

Tiêu chí chọn trái cây cho người viêm dạ dày

Dưới đây là một số tiêu chí chọn trái cây mà người bệnh viêm dạ dày nên áp dụng:

1. Ít axit, dễ tiêu, không gây đầy hơi

Đây là tiêu chí quan trọng bởi dạ dày của người bệnh thường rất nhạy cảm với axit. Tiêu thụ các loại trái cây nhiều axit (như cam, chanh, bưởi) có thể làm tăng tiết axit dạ dày, gây đau rát thượng vị, ợ chua, trào ngược dạ dày thực quản. Ngược lại, người bệnh nên ưu tiên các loại trái cây có thịt quả mềm, dễ tiêu, giàu chất xơ hòa tan. Những loại trái cây này giúp dạ dày co bóp nhẹ nhàng hơn, hỗ trợ nhu động ruột, đồng thời giảm nguy cơ đầy hơi, chướng bụng.

2. Giàu pectin, enzyme tiêu hóa tự nhiên

Pectin là một loại chất xơ hòa tan có nhiều trong vỏ và ruột của một số loại trái cây, đặc biệt là táo. Pectin có khả năng tạo thành một lớp gel bảo vệ, giúp làm dịu kích ứng trên niêm mạc dạ dày bị tổn thương. Ngoài ra, người bệnh quan tâm đến vấn đề viêm dạ dày ăn trái cây gì cũng nên ưu tiên các loại quả có chứa nhiều enzyme tiêu hóa tự nhiên (như bơ, đu đủ chín, chuối). Nhóm enzyme này giúp phân giải protein, hỗ trợ cân bằng môi trường axit dịch vị, từ đó làm dịu hiện tượng trào ngược và đau rát thượng vị.

3. Không gây kích ứng niêm mạc dạ dày

Khi niêm mạc dạ dày đang viêm, cần tránh các loại quả có thể kích thích hoặc cọ xát trực tiếp vào thành dạ dày. Đó là những loại quả quá cứng, nhiều hạt nhỏ, vỏ thô, khó tiêu. Ví dụ, ổi nguyên vỏ có nhiều hạt cứng rất khó tiêu hóa, dễ gây đau bụng và làm vết viêm lâu lành. Tương tự, các loại quả chát, nhiều tanin (như quả hồng, ổi xanh, cóc) có thể kết tủa trong dịch vị dạ dày. Nếu ăn lúc đói, những loại quả này dễ gây cảm giác đầy bụng, khó chịu và thậm chí tạo thành bã tắc nghẽn đường tiêu hóa.

Viêm dạ dày nên ăn trái cây gì?

Dựa vào các tiêu chí trên, dưới đây là những loại trái cây có lợi cho người viêm dạ dày:

1. Chuối chín

Người bệnh đang lo lắng viêm dạ dày nên ăn trái cây gì có thể bổ sung chuối vào thực đơn hằng ngày của mình. Chuối chín cung cấp nhiều pectin – chất xơ hòa tan hỗ trợ nhu động ruột, cùng các khoáng chất như kali, magie, vitamin C, vitamin B6. Người bệnh ăn chuối chín có thể giúp ngăn ngừa táo bón, bổ sung điện giải cho cơ thể.

Đặc biệt, chuối chín còn có khả năng kích thích niêm mạc dạ dày tiết chất nhầy, tạo lớp màng bảo vệ dạ dày khỏi axit dư thừa. Với kết cấu mềm, ít axit và dễ tiêu, chuối chín rất phù hợp với người có dạ dày nhạy cảm, việc ăn chuối mỗi ngày có thể cải thiện chức năng tiêu hóa, giảm đầy bụng và khó tiêu hiệu quả.

Lưu ý, bạn nên chọn chuối đã chín, tránh ăn chuối tiêu xanh khi đang đói, vì có thể gây cồn cào, khó chịu, đầy bụng.

2. Đu đủ chín

Viêm dạ dày nên ăn trái cây gì để vừa dễ tiêu, vừa không gây kích ứng niêm mạc? Câu trả lời có thể đến từ đu đủ chín. Loại quả này chứa 2 loại enzyme tiêu hóa quan trọng là papain và chymopapain, giúp phân giải protein trong thức ăn thành dạng axit amin đơn giản. Nhờ đó, cơ thể có hấp thụ dễ dàng hơn mà dạ dày không cần phải làm việc quá sức. Đu đủ chín khá mềm, thịt ngọt, dễ ăn và ít gây kích ứng. Người bệnh nên tránh tiêu thụ đu đủ xanh vì nhựa của chúng có thể ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dày đang viêm.

3. Quả bơ

Bơ chứa nhiều chất béo không bão hòa tốt cho sức khỏe. Người chưa biết viêm dạ dày nên ăn trái cây gì thì nên bổ sung bơ vào thực đơn hàng ngày. Loại quả này giàu chất xơ – kali, tính kiềm nhẹ, kết cấu mịn, hỗ trợ giảm đáng kể cơn đau dạ dày. Chất xơ trong bơ cũng giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhịp nhàng, hạn chế tình trạng đầy bụng.

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ bơ hàng ngày giúp cải thiện đa dạng vi khuẩn đường ruột, tăng cường các vi khuẩn có lợi như Faecalibacterium, Lachnospira và Alistipes, từ đó hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa. Có thể ăn trực tiếp ½ – 1 quả bơ chín mỗi ngày, hoặc xay sinh tố uống.

4. Táo ngọt

Viêm dạ dày nên ăn trái cây gì để bổ sung pectin và enzyme tiêu hóa tự nhiên cho cơ thể? Táo (đặc biệt là các loại táo ngọt, ít chua) là lựa chọn tối ưu nhờ chứa lượng pectin dồi dào – một loại chất xơ hòa tan có lợi cho dạ dày. Pectin cùng với enzyme tự nhiên trong táo sẽ hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn, giảm nhẹ các triệu chứng đầy bụng, khó tiêu.

Táo còn là nguồn cung cấp kali, vitamin A, vitamin C và nhiều chất chống oxy hóa giúp giảm viêm, bảo vệ niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên người bệnh cần lưu ý, một số loại táo có thể hơi cứng đối với người có dạ dày yếu; do đó nên nhai kỹ, ăn táo đã gọt vỏ hoặc ép lấy nước uống để cơ thể dễ hấp thụ hơn. Uống cốc nhỏ nước ép táo hoặc ½ quả táo mỗi ngày có thể đem lại lợi ích đáng kể cho người bệnh viêm dạ dày.

5. Thanh long

Thanh long là gợi ý phù hợp cho những ai chưa biết viêm dạ dày nên ăn hoa quả gì. Đây là một loại trái cây nhiệt đới ít axit, giàu chất xơ hòa tan và oligosaccharide – một dạng probiotic có tác dụng nuôi dưỡng lợi khuẩn trong đường ruột.

Nhờ đó, ăn thanh long thường xuyên giúp người bệnh cân bằng hệ thống vi sinh vật ở đường tiêu hoá, cải thiện khả năng hấp thu và giảm triệu chứng đầy hơi. Loại quả này còn chứa chất chống oxy hóa (vitamin C, betalain) giúp giảm viêm và trung hòa axit dạ dày. Mỗi người có thể ăn ½ quả thanh long như bữa phụ hằng ngày để bổ sung chất xơ và vitamin cần thiết cho cơ thể.

6. Ổi chín (bỏ hạt)

Nhiều người quan niệm đau dạ dày thì không nên ăn ổi. Tuy nhiên, ổi chín có thể phát huy nhiều tác dụng nếu biết ăn đúng cách. Ổi chín là nguồn cung cấp vitamin C, vitamin A, khoáng chất, tốt cho niêm mạc dạ dày. Không giống như nhiều loại trái cây có vị chua, ổi có hàm lượng axit hữu cơ thấp, do đó không làm tăng tiết nhiều dịch vị.

Ngoài ra, chất xơ trong ổi (nhất là ổi hồng) còn giúp giảm hấp thu dịch vị dư thừa, chống táo bón. Người bệnh viêm dạ dày nên ăn ổi bỏ hạt, vì hạt ổi cứng, khó tiêu, có nguy cơ cọ xát niêm mạc ruột và gây đau bụng. Thay vào đó, người bệnh nên ăn ổi chín mềm, gọt vỏ, chỉ nên ăn ¼ – ½ quả ổi mỗi bữa hoặc ép nước ổi để dùng.

7. Lựu, lê, việt quất, dâu tây

Người bị viêm dạ dày nên ăn hoa quả gì để bổ sung chất chống oxy hóa, kháng viêm? Người bệnh có thể cân nhắc bổ sung lựu, lê và các loại quả mọng.

• Lựu: Lựu chứa nhiều chất chống oxy hóa như polyphenol và tannin, cùng các vitamin C, K và khoáng chất như kali. Chiết xuất từ lựu có đặc tính kháng viêm, bảo vệ niêm mạc dạ dày. Người bệnh viêm dạ dày có thể uống nước ép lựu để bổ sung dinh dưỡng; tuy nhiên nên tránh uống nước lựu khi bụng đói vì độ chua nhẹ của loại trái cây này có thể gây cồn cào khó chịu.
• Quả lê: Lê là loại trái cây dịu nhẹ, không gây kích ứng dạ dày đang viêm do có tính kiềm và hàm lượng axit thấp. Quả lê còn chứa nhiều chất xơ pectin (đặc biệt là trong vỏ), giúp tạo lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc. Lê chứa nhiều nước, giúp hydrat hóa cơ thể và làm loãng nồng độ axit trong dạ dày một cách hiệu quả. Đây chính là lựa chọn phù hợp cho những ai quan tâm viêm dạ dày ăn quả gì. Người bệnh nên chọn lê chín mềm (lê đường, lê nâu) và có thể gọt vỏ nếu dạ dày nhạy cảm. Mỗi người có thể ăn ½ quả lê như bữa tráng miệng, vừa thơm ngon, vừa hỗ trợ dạ dày tiêu hóa tốt hơn.
• Việt quất, dâu tây: Theo Medical News Today, người bệnh viêm dạ dày nên bổ sung các loại quả mọng như việt quất, dâu tây để cải thiện tình trạng viêm. Việt quất giàu anthocyanin – chất chống oxy hóa mạnh, đồng thời chứa chất xơ prebiotic có tác dụng cân bằng hệ vê sinh đường ruột. Vì vậy, nếu đang thắc mắc viêm dạ dày nên ăn trái cây gì, mỗi người có thể dùng việt quất với sữa chua hoặc yến mạch để tăng giá trị dinh dưỡng. Dâu tây cung cấp vitamin C, mangan, kali, magie và chất xơ dồi dào. Tuy nhiên không nên ăn quá nhiều dâu tây cùng lúc, khoảng 3–5 quả dâu tây mỗi ngày là ngưỡng phù hợp để loại quả này phát huy tác dụng chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa.

Trái cây cần hạn chế hoặc tránh khi bị viêm dạ dày

Sau khi đã tìm hiểu các loại trái cây nên bổ sung, dưới đây là một số loại quả mà người bệnh viêm dạ dày nên hạn chế, để tránh làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh:

1. Trái cây có tính axit cao (cam, chanh, dứa)

Những loại trái cây chua (độ pH thấp) có khả năng làm tăng lượng axit trong dạ dày và ăn mòn lớp nhầy bảo vệ. Đơn cử là các trái cây họ cam chanh (như quýt, bưởi, chanh, cam…) thường chứa nhiều axit citric, khi ăn vào có thể kích thích dạ dày tiết nhiều dịch vị hơn. Dư axit sẽ bào mòn lớp niêm mạc, gây cảm giác đau rát, ợ chua và khó chịu.

Dứa cũng là trái cây người bệnh viêm dạ dày cần hạn chế. Mặc dù dứa chứa nhiều enzyme bromelain tốt cho tiêu hóa, nhưng bản thân loại quả này có hàm lượng axit cao, ăn nhiều hoặc ăn lúc đói có thể làm tăng phản ứng viêm. Ngoài ra, xoài non, cóc, me, sấu… cũng là những loại quả mà người bệnh cần tránh.

2. Trái cây cứng, nhiều xơ không hòa tan (ổi xanh, cóc)

Bên cạnh các loại trái cây chua, trái cây cứng nhiều chất xơ không hòa tan cũng nên được hạn chế. Những loại quả rất cứng hoặc chứa nhiều chất xơ không hòa tan có thể tồn tại lâu trong dạ dày, gây đầy bụng, cọ xát khu vực đang viêm loét. Điển hình như ổi xanh và cóc non. Lớp vỏ và hạt của chúng rất cứng, chứa nhiều cellulose khó tiêu, ăn nhiều sẽ gây đau bụng và khiến cho vết thương lâu lành.

Loại quả có vỏ cứng khác là quả hồng giòn hoặc hồng chưa chín kỹ. Trong loại quả này chứa nhiều tanin, khi gặp axit dạ dày sẽ kết tủa, tạo thành khối bã thức ăn khó tan. Với người dạ dày yếu, khối bã này có thể tồn đọng và gây tắc nghẽn, đau quặn, thậm chí nôn mửa. Do đó, nếu ăn hồng, người bệnh cần chọn quả chín mềm và ăn khi bụng đã no.

Một số loại trái cây cần tránh khác như đu đủ xanh (nhựa papain ăn mòn niêm mạc), cà chua sống (ăn lúc đói sẽ gây ợ nóng), kiwi (gây tăng axit, ăn nhiều dễ đau bụng, tiêu chảy).

Xem thêm: Viêm dạ dày ruột nên ăn gì, kiêng gì giúp phục hồi nhanh chóng?

Cách sử dụng trái cây đúng cách khi bị viêm dạ dày

Bên cạnh việc tìm hiểu viêm dạ dày nên ăn trái cây gì, người bệnh cần biết cách sử dụng trái cây như thế nào cho hợp lý, phát huy công dụng tối đa:

• Chọn thời điểm phù hợp: Thời điểm tốt nhất để ăn trái cây là sau bữa chính khoảng 1-2 tiếng. Lúc này, dạ dày đã có lớp lót thức ăn, trái cây sẽ được tiêu hóa chung mà không làm tăng tiết axit dịch vị. Ví dụ, nếu người bệnh ăn trưa lúc 12 giờ, có thể dùng trái cây vào khoảng 14 giờ như một bữa phụ lành mạnh.
• Ưu tiên trái cây chín, mềm: Người bệnh viêm dạ dày nên chọn trái cây chín mọng tự nhiên thay vì các loại quả xanh, chua. Trái cây chín thường ngọt hơn, thịt quả mềm và nhiều dưỡng chất hơn. Các loại quả này không chỉ dễ tiêu hóa mà còn làm giảm nguy cơ cọ xát niêm mạc. Một số trái cây cứng như táo, lê có thể hấp chín hoặc nấu nhừ thành compote (sốt trái cây) để dùng – vừa thơm ngon lại an toàn cho dạ dày nhạy cảm.
• Ăn lượng vừa phải, không tiêu thụ quá nhiều cùng một lúc: Dù trái cây tốt cho sức khỏe, nhưng ăn quá nhiều cùng một lúc có thể gây tác dụng ngược. Khi lượng chất xơ và đường nạp vào cơ thể tăng đột ngột, có thể khiến dạ dày “quá tải”, dẫn đến đầy bụng hoặc tiêu chảy. Do đó, mỗi người nên chia nhỏ khẩu phần trái cây thành các bữa phụ trong ngày. Mỗi lần chỉ nên ăn một phần trái cây nhỏ, ví dụ 1 quả chuối, ½ quả thanh long hoặc 100-150gr trái cây cắt miếng. Nên ăn chậm, nhai kỹ để giảm gánh nặng cho dạ dày.
• Chế biến phù hợp: Một số người bệnh viêm loét dạ dày nặng được chỉ định hạn chế ăn trái cây tươi, nguyên miếng thì có thể chế biến thành nhiều dạng khác nhau để cơ thể dễ dung nạp hơn. Ví dụ làm sinh tố, nghiền nhuyễn đu đủ chín hoặc xoài chín để làm món tráng miệng; hấp hoặc luộc táo, lê cho mềm rồi thêm một chút quế để tăng hương vị; trộn trái cây cắt nhỏ như dâu tây, việt quất vào sữa chua… Người bệnh viêm dạ dày nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để chọn được loại trái cây và cách chế biến phù hợp.

Lưu ý khi bổ sung trái cây vào chế độ ăn của người viêm dạ dày

• Trái cây chỉ là phương pháp hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị: Do đó, người bệnh viêm dạ dày cần phải tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, dùng thuốc diệt H. pylori, thuốc giảm tiết axit, thuốc bọc niêm mạc … đều đặn. Song song với đó, ăn uống khoa học, luyện tập thể thao sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho niêm mạc bị tổn thương mau lành hơn.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi cần thiết: Mỗi người có thể trạng và bệnh lý khác nhau. Một số trường hợp bị viêm loét dạ dày đi kèm các bệnh mãn tính như tiểu đường, hội chứng ruột kích thích. Do đó, không có một danh sách các loại trái cây nào là phù hợp cho tất cả đối tượng. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ của mình để lên kế hoạch ăn uống, điều chỉnh khẩu phần ăn cho phù hợp.
• Theo dõi phản ứng cơ thể: Nếu có bất kỳ triệu chứng khó chịu nào sau khi ăn một loại trái cây nhất định, người bệnh nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
• Duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng: Ngoài trái cây, người bệnh cần tiêu thụ thêm các loại tinh bột dễ tiêu (như cơm, bánh mì, cháo), chất đạm ít béo (cá, thịt gia cầm, đậu phụ) và rau xanh nấu chín kỹ. Trái cây nên được xem là một phần của chế độ ăn khoa học, chứ không phải nguồn dinh dưỡng chủ yếu. Đồng thời, việc hạn chế tiêu thụ rượu bia, cà phê, thuốc lá… cũng góp phần quan trọng trong việc chữa lành dạ dày đang viêm.

Nếu bạn đang băn khoăn viêm dạ dày nên ăn trái cây gì để giảm đau, dễ tiêu và phục hồi niêm mạc, đừng tự mò mẫm theo cảm tính. Hãy để các chuyên gia Tiêu hóa tại Bệnh viện Tâm Anh xây dựng chế độ ăn cá nhân hóa, phù hợp với mức độ tổn thương dạ dày và thể trạng của bạn. Nhờ đó, bạn sẽ rút ngắn thời gian điều trị, giảm nguy cơ tái phát và cải thiện sức khỏe toàn diện. Đặt lịch khám ngay để được tư vấn dinh dưỡng và theo dõi bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm!

Để đặt lịch thăm khám và điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Bài viết đã cung cấp thông tin giải đáp thắc mắc viêm dạ dày nên ăn trái cây gì. Nhìn chung, người bệnh nên bổ sung các loại quả ít axit, dễ tiêu, không gây kích ứng để giúp hệ tiêu hóa hồi phục nhanh hơn. Song, cần hạn chế các loại quả chua, cứng vì có thể làm tổn thương niêm mạc. Nếu người bệnh xuất hiện các triệu chứng ợ nóng, khó tiêu sau khi ăn bất cứ loại quả nào, cần ngưng ngay và hỏi ý kiến bác sĩ để được tư vấn hướng xử trí phù hợp.