Khác biệt giữa ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng

Ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng đều là những bệnh lý ung thư phụ khoa nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao nếu phát hiện muộn. Mặc dù cùng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, hai bệnh này khác nhau về vị trí, nguyên nhân và hướng điều trị. Việc phân biệt rõ giúp phụ nữ chủ động phòng ngừa, tầm soát và lựa chọn phương pháp chăm sóc sức khỏe phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ sự khác biệt giữa hai bệnh lý này, giúp chị em có cái nhìn toàn diện và chính xác hơn.

So sánh chi tiết giữa ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng

Ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng là hai bệnh lý ung thư phụ khoa có nhiều điểm tương đồng nhưng vẫn mang những đặc trưng riêng biệt. Hiểu rõ sự khác nhau giữa hai bệnh này đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh và người thân phân biệt chính xác, chủ động phòng ngừa và tìm kiếm can thiệp y tế kịp thời.

1. Vị trí cấu thành khối u

Khác biệt rõ ràng nhất giữa 2 loại ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng chính là vị trí khối u phát sinh:

• Ung thư cổ tử cung: Bắt nguồn từ tế bào của phần cổ tử cung, phần hẹp nằm dưới của tử cung, nơi liên kết trực tiếp với âm đạo. Chính vì đặc điểm này, các tế bào nằm trên lớp niêm mạc, dễ bị tổn thương bởi các tác nhân gây bệnh đặc biệt là virus HPV. Khi khối u phát triển, nó thường bắt đầu từ các tế bào biểu mô của cổ tử cung và có xu hướng lan rộng ra các mô lân cận hoặc theo cơ cấu của tử cung, tùy theo giai đoạn phát triển của bệnh.
• Ung thư buồng trứng: Bắt nguồn tế bào của buồng trứng, những cơ quan nhỏ nằm hai bên tử cung, đảm nhiệm chức năng sản xuất noãn và hormone sinh dục. Do vị trí nằm sâu bên trong xương chậu, các tế bào biến đổi thành khối u ở đây thường có xu hướng phát triển âm thầm, khó nhận biết trong giai đoạn đầu. Thường thì các tế bào ung thu bắt nguồn từ lớp mô bề mặt của buồng trứng hoặc từ tế bào nội tiết của buồng trứng.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Mặc dù đều là ung thư phụ khoa, nhưng ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng lại xuất phát từ những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ hoàn toàn khác nhau.

• Ung thư buồng trứng: Xuất phát từ nhiều yếu tố phức tạp hơn, bao gồm di truyền (đột biến gen BRCA1, BRCA2), tiền sử gia đình có người mắc bệnh, không sinh con hoặc sinh ít con, mãn kinh muộn, béo phì và ảnh hưởng của các liệu pháp hormone thay thế. Trong đó, các đột biến gen như BRCA là một trong những yếu tố nguy cơ rõ ràng nhất, làm tăng khả năng ung thư buồng trứng gấp nhiều lần so với người bình thường. Ngoài ra, các yếu tố tiền sử sinh nở và sinh nở ít hoặc không sinh con cũng góp phần vào nguy cơ.
• Ung thư cổ tử cung: nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus), một loại virus lây truyền qua đường tình dục và có khả năng gây biến đổi các tế bào của cổ tử cung. Khoảng hơn 95% các trường hợp ung thư cổ tử cung đều liên quan đến HPV, đặc biệt là các chủng nguy hiểm như HPV 16, HPV 18. Ngoài ra, yếu tố hút thuốc lá, hệ miễn dịch yếu, sinh nhiều con, quan hệ tình dục không an toàn hoặc không áp dụng các biện pháp phòng tránh đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh. (1)

3. Tầm soát và chẩn đoán

Tầm soát và chẩn đoán ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng là bước quan trọng giúp phát hiện ung thư sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tỷ lệ thành công.

• Ung thư buồng trứng: Hiện chưa có phương pháp tầm soát hiệu quả cho cộng đồng. Chẩn đoán thường dựa vào khám lâm sàng, siêu âm vùng chậu, xét nghiệm máu CA-125 và sinh thiết để xác định chính xác.
• Ung thư cổ tử cung: Có các phương pháp tầm soát rất hiệu quả giúp phát hiện sớm các tế bào bất thường trước khi chuyển sang ung thư hoặc bắt đầu khởi phát ung thư.
• Xét nghiệm Pap (Phết tế bào cổ tử cung): Phát hiện tế bào bất thường.
• Xét nghiệm HPV: Tìm kiếm sự hiện diện của virus HPV nguy cơ cao.

Việc kiểm tra định kỳ 3-5 năm một lần giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm, từ đó dễ dàng điều trị và đảm bảo tỷ lệ sống còn.

4. Phương pháp điều trị chính

Các phương pháp điều trị ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng đều phụ thuộc vào giai đoạn phát hiện, loại ung thư và sức khỏe của bệnh nhân.

• Ung thư buồng trứng: Trong giai đoạn sớm, có thể thực hiện phẫu thuật bảo tồn hoặc giảm thiểu tổn thương để giữ chức năng sinh sản. Ở giai đoạn muôn, phẫu thuật cùng hóa trị sẽ là giải pháp điều trị chính nhằm loại bỏ tế bào ung thư khỏi cơ thể, giảm khả năng lây lan và giảm các biến chứng. Ngoài ra, liệu pháp hóa trị giúp tiêu diệt và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư, giúp người bệnh kiểm soát tình trạng và kéo dài sự sống.
• Ung thư cổ tử cung: Tùy theo giai đoạn bệnh mà chọn phương pháp phù hợp. Trong giai đoạn sớm, có thể thực hiện khoét chóp cổ tử cung hoặc cắt tử cung nội soi để loại bỏ khối u. Các trường hợp tiến triển hơn sẽ cần đến xạ trị hoặc kết hợp hóa trị. Các phương pháp này giúp tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại và kiểm soát sự lây lan của bệnh.

Cách phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe

Ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng đều có thể giảm nguy cơ mắc nếu chị em chủ động chăm sóc sức khỏe đúng cách. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa khoa học không chỉ giúp hạn chế các yếu tố nguy cơ mà còn hỗ trợ phát hiện sớm những bất thường, từ đó tăng hiệu quả điều trị.

• Tiêm vắc xin HPV

Đây là phương pháp hiệu quả nhất đối với ung thư cổ tử cung. Vắc xin giúp ngăn chặn sự xâm nhập của các chủng virus nguy hiểm, giảm thiểu các tổn thương tế bào tiền ung thư phát sinh do HPV gây ra. Để đạt hiệu quả cao, vắc xin nên được tiêm ngay trước khi bắt đầu quan hệ tình dục hoặc trong độ tuổi dậy thì.

• Khám tổng quát định kỳ

Đây là biện pháp giúp phát hiện các tổn thương tiền ung thư, đặc biệt với ung thư cổ tử cung, từ đó có hướng xử lý kịp thời, giảm thiểu rủi ro phát triển thành ung thư. Bên cạnh đó, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, tập luyện thể thao thường xuyên, hạn chế các tác nhân gây hại như thuốc lá, rượu bia và ô nhiễm môi trường cũng góp phần nâng cao hệ miễn dịch, giúp phòng tránh ung thư hiệu quả hơn.

• Lắng nghe cơ thể

Không bỏ qua những dấu hiệu bất thường trong quá trình sinh hoạt hàng ngày là phương pháp đơn giản và trực tiếp nhất để bảo vệ chính mình. Khi phát hiện các triệu chứng lạ như chảy máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu, chướng bụng hoặc thay đổi thói quen đi tiểu, đại tiện, cần đến gặp bác sĩ ngay để được chẩn đoán chính xác và điều trị sớm.

Trung tâm Sản Phụ khoa thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những Trung tâm hàng đầu tại Việt Nam, quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, đồng bộ. Trung tâm ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thăm khám, sàng lọc và điều trị các bệnh lý phụ khoa, đặc biệt là ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng, mang đến giải pháp điều trị an toàn và toàn diện cho phụ nữ ở mọi độ tuổi.

Ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng không phải là “án tử” nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Việc chủ động tầm soát, kiểm tra định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa và nâng cao hiệu quả điều trị. Vì vậy, chị em nên duy trì thói quen chăm sóc sức khỏe sinh sản thường xuyên, thực hiện các biện pháp phòng bệnh khoa học và thăm khám tại các cơ sở uy tín để bảo vệ bản thân một cách toàn diện.