Làm sao cải thiện chất lượng giấc ngủ của học sinh?

Lứa tuổi học sinh là giai đoạn trẻ phát triển nhanh chóng về mọi mặt. Não bộ hoạt động liên tục để tiếp thu những kiến thức mới từ trường lớp, xã hội. Lúc này, việc đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc là yếu tố quan trọng, điều kiện cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Giấc ngủ của học sinh như thế nào là đủ? Ngủ đủ và sâu giấc đóng vai trò gì đối với sự phát triển của trẻ?

Tại sao giấc ngủ của học sinh lại quan trọng?

Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu cho sự phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và tinh thần của học sinh. Khi ngủ, cơ thể tiết ra hormone tăng trưởng cao gấp 4 lần so với lúc tỉnh táo, hỗ trợ phát triển chiều cao và các chức năng sinh lý khác. Giấc ngủ giúp não bộ hồi phục, củng cố trí nhớ, nâng cao khả năng tập trung, sự sáng tạo và kiểm soát cảm xúc. (1)

Ngoài ra, ngủ đủ giấc còn giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm stress, và ngăn ngừa các rối loạn tâm lý như lo âu, trầm cảm.

Ngược lại, thiếu ngủ làm giảm khả năng tiếp thu kiến thức, kém tập trung, ảnh hưởng tiêu cực đến việc học tập. Trẻ bị thiếu ngủ sẽ cảm thấy buồn ngủ nhiều hơn vào ban ngày, khó vào giấc ngủ về đêm hay bị cáu kỉnh và có thể gặp khó khăn khi kiểm soát hành vi. Thiếu ngủ lâu dài có thể gây nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng về cả thể chất và tinh thần như tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì, trầm cảm…

Học sinh nên ngủ bao lâu thì đủ giấc?

Sự phát triển của trẻ thay đổi ở từng giai đoạn, độ tuổi do đó nhu cầu giấc ngủ cũng sẽ có sự khác nhau:

• Học sinh tiểu học: Theo Học viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM), học sinh tiểu học (6 – 12 tuổi) nên ngủ đủ 9 – 12 giờ/ngày để đạt sức khỏe tối ưu. Đây là khoảng thời gian giúp trẻ phát triển thể chất, củng cố trí nhớ, tăng cường chức năng nhận thức, cải thiện hành vi và chất lượng cuộc sống của trẻ.
• Học sinh trung học: Thanh thiếu niên (13 – 18 tuổi) nên ngủ đủ 8 – 10 giờ/ngày. Tuy nhiên, theo khảo sát của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) vào năm 2015 tại Mỹ, có tới khoảng 73% học sinh trung học không ngủ đủ theo khuyến nghị, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thể chất, trí tuệ và tinh thần. Thiếu ngủ ở nhóm tuổi này liên quan đến nguy cơ cao hơn các vấn đề về béo phì, trầm cảm và tai nạn.

Cách cải thiện chất lượng giấc ngủ của học sinh

Dưới đây là một số biện pháp giúp tạo thói quen ngủ khoa học, cải thiện chất lượng giấc ngủ của học sinh.

• Thiết lập thói quen ngủ đều đặn, đúng và đủ giờ: Việc đi ngủ và thức dậy vào cùng một khoảng thời gian mỗi ngày sẽ giúp thay đổi đồng hồ sinh học theo hướng lành mạnh hơn.
• Tạo môi trường ngủ lý tưởng: Phòng ngủ yên tĩnh, ánh sáng mờ, nhiệt độ phù hợp là điều kiện lý tưởng để trẻ dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu giấc hơn.
• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ: Ánh sáng xanh từ màn hình làm giảm tiết melatonin gây khó ngủ, do đó nên ngưng sử dụng các thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ và không để thiết bị trong phòng ngủ.
• Khuyến khích vận động thể chất đều đặn: Hoạt động thể dục thể thao đều đặn ít nhất 60 phút/ngày vào ban ngày giúp cải thiện tuần hoàn máu và chất lượng giấc ngủ.
• Kiểm soát căng thẳng và áp lực học tập: Học tập có thể khiến trẻ cảm thấy áp lực, căng thẳng, đặc biệt vào các mùa thi cử, bố mẹ có thể giúp trẻ giải tỏa căng thẳng bằng cách tập thể thao nhẹ nhàng, đi bộ, yoga, thiền… Bên cạnh đó, không nên tạo áp lực thành tích, điểm số, bắt ép trẻ học quá sức khiến trẻ căng thẳng.
• Điều chỉnh giờ học và thời gian biểu phù hợp: Lượng kiến thức lớn khiến trẻ phải dành nhiều thời gian để hoàn thành các bài học, tuy nhiên bố mẹ nên nhắc nhở, tránh để trẻ thức quá khuya.

Hy vọng với những thông tin trên, quý phụ huynh đã hiểu rõ hơn về giấc ngủ của học sinh. Ngủ đủ và chất lượng là yếu tố nền tảng giúp học sinh phát triển lành mạnh, đạt thành tích học tập tốt và duy trì sức khỏe lâu dài. Nếu có bất kỳ vấn đề về giấc ngủ và tinh thần của trẻ, cha mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để thăm khám kịp thời.