Chế độ dinh dưỡng và các loại thực phẩm bổ sung đóng vai trò đặc biệt quan trọng không chỉ cung cấp đủ chất cho cơ thể mẹ bầu mà còn giúp thai nhi phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí não. Vậy nên uống gì trước khi mang thai? Những loại thuốc hay vitamin nào cần bổ sung cho bà bầu? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau để chuẩn bị tốt nhất cho hành trình làm mẹ nhé!
Nên uống gì trước khi mang thai? BS Trần Thị Trà Phương, Khoa Dinh dưỡng, BVĐK Tâm Anh cho biết, phụ nữ nên bổ sung cho cơ thể các khoáng chất và vitamin khi đang có kế hoạch mang thai như:
Thuốc bổ, vitamin và khoáng chất là những chất vô cùng cần thiết cho cơ thể phụ nữ. Những chất này không chỉ giúp mẹ và bé khỏe mạnh mà còn ngăn ngừa được các bệnh lý nguy hiểm.
Acid folic là một dạng tổng hợp của folate hay còn gọi là vitamin B9 thuộc nhóm vitamin B tan trong nước. Đây là dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo mới tế bào, tổng hợp DNA và RNA. Đồng thời tham gia vào sự hình thành, phát triển của các mô và cơ quan trong cơ thể. (1)
Khi thiếu chất này, thai nhi có nguy cơ mắc phải dị tật ống thần kinh như nứt đốt sống, não úng thủy,… Đây là những dị tật bẩm sinh nghiêm trọng ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ sau này. Ngoài hệ thần kinh, acid folic còn tham gia vào quá trình hình thành các tế bào máu giúp thai nhi phát triển hoàn thiện. Theo các nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung đủ acid folic còn có thể giúp phụ nữ giảm nguy cơ sinh non.
Nguồn acid folic chủ yếu đến từ các loại thực phẩm như ngũ cốc, măng tây, đậu đen, đậu lăng, lạc, cải bó xôi, nước cam, xà lách, bông cải xanh, mì ống, bánh mì, chuối, dưa hấu, thịt gia cầm, sữa, hải sản,… Ngoài ra, để cơ thể dễ hấp thụ hơn, phụ nữ có thể bổ sung thêm các sản phẩm có chứa acid folic như Adofex, Obimin, Ferrovit, Tardyferon B9,…
Sắt là khoáng chất thiết yếu đóng vai trò quan trọng trong cơ thể, đặc biệt là trong quá trình sản xuất Hemoglobin – một thành phần của hồng cầu giúp vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Trước khi mang thai, phụ nữ cần lượng sắt dự trữ đầy đủ để chuẩn bị cho sự gia tăng máu trong cơ thể. Khi thiếu sắt sẽ dẫn đến thiếu máu gây mệt mỏi, suy nhược và làm ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể cũng như khả năng thụ thai. (2)
Chính vì thế, phụ nữ cần cung cấp đủ sắt cho cơ thể trước khi muốn có thai. Đa phần chất này sẽ có trong thịt bò, thịt heo, thịt da cầm, cá, trứng, các loại đậu, ngũ cốc nguyên cám,… hoặc các loại thực phẩm chức năng có bổ sung sắt.
Canxi là khoáng chất chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cơ thể và đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc xương và răng. Vì vậy, canxi có thể giúp ngăn ngừa loãng xương ở mẹ trong thời kỳ mang thai khi cơ thể cần một lượng lớn canxi cho bé.
Mặt khác, canxi còn tham gia vào việc truyền tín hiệu thần kinh và điều hòa co bóp cơ tim. Bổ sung đủ canxi trước thai kỳ giúp hệ thần kinh hoạt động ổn định và duy trì nhịp tim mạnh khỏe.
Các loại thực phẩm giàu canxi mà phụ nữ có thể cung cấp cho cơ thể như sữa và các chế phẩm của sữa như phô mai, sữa chua, các loại hải sản (cá hồi, cá mòi), rau lá xanh (cải xoăn, cải bó xôi), đậu nành hoặc các sản phẩm làm từ đậu nành. Ngoài ra, còn có thể bổ sung canxi hàng ngày qua các thuốc uống dạng viên, siro,… để đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu canxi đồng thời cũng tránh được tình trạng chuột rút, đau mỏi khớp trong quá trình mang thai.
Vitamin D là một loại vitamin tan trong chất béo, có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể. Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Từ đó giúp duy trì xương chắc khỏe cho phụ nữ trước khi có thai. Đồng thời, phụ nữ được bổ sung đầy đủ vitamin D cũng góp phần vào quá trình chuẩn bị cho việc phát triển xương của bé trong suốt thai kỳ.
Thêm vào đó, việc bổ sung đủ vitamin này trước khi có con còn làm giảm nguy cơ mắc các biến chứng trong thai kỳ, chẳng hạn như tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, sinh non,… Bên cạnh tắm nắng, một số thực phẩm có chứa vitamin D mà mẹ bầu có thể sử dụng như cá hồi, cá thu, cá mòi, lòng đỏ trứng, sữa,… hay các sản phẩm được làm từ sữa và chế phẩm sữa như sữa chua, phô mai và thực phẩm bổ sung vitamin D.
Omega-3 giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim và tăng cường sức khỏe hệ tim mạch cho phụ nữ trước khi mang thai. Việc duy trì sử dụng omega-3 ở mức ổn định có thể giúp điều hòa huyết áp và giảm cholesterol xấu trong cơ thể. (3)
Hơn thế, omega-3 là thành phần quan trọng trong cấu trúc não bộ và mắt của thai nhi. Việc bổ sung omega-3 giúp cải thiện sự phát triển của hệ thần kinh và thị giác của bé yêu ngay từ khi còn trong bụng mẹ. Một số nguồn thực phẩm giàu omega-3 như dầu cá, hạt chia, hạt óc chó, dầu đậu nành,… hoặc các loại hải sản như cá hồi, cá thu, cá mòi,…
Vitamin C hay axit ascorbic là những vitamin cơ thể cần có để nâng cao sức khỏe, chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ các tế bào khỏi các tác nhân gây hại và hỗ trợ quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Bên cạnh đó, vitamin C còn giúp cải thiện hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại các bệnh nhiễm trùng, cảm cúm hay viêm nhiễm. Điều này đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ trước khi mang thai, khi sức khỏe cần duy trì tốt nhất để chuẩn bị cho thai kỳ.
Vitamin C thường có nhiều trong các loại thực phẩm tự nhiên như cam, quýt, bưởi, kiwi, dâu tây, ớt chuông, rau lá xanh như cải bó xôi và bông cải xanh,… Những thực phẩm này không chỉ giàu vitamin C mà còn chứa nhiều chất dinh dưỡng khác giúp hỗ trợ, cải thiện sức khỏe toàn diện.
Kẽm cũng là một khoáng chất thiết yếu trong nhiều quá trình sinh lý của cơ thể không chỉ giúp nâng cao hệ thống miễn dịch mà còn giúp tổng hợp protein cần thiết. Mặt khác, kẽm còn giúp duy trì sự cân bằng của hormone sinh sản, hỗ trợ quá trình rụng trứng và thụ thai.
Bên cạnh đó, kẽm cũng tham gia vào quá trình tổng hợp DNA và RNA cho thai nhi giúp bào thai hình thành và phát triển bình thường. Ngoài ra, chất này còn bảo vệ cơ thể mẹ tránh khỏi các bệnh lý, viêm nhiễm trong suốt thai kỳ.
Các nguồn thực phẩm tự nhiên giúp phụ nữ bổ sung nhiều kẽm như hải sản (tôm, cua, hàu), các loại thịt đỏ (thịt bò, lợn), hạt (hạt bí, hướng dương), đậu nành, ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, gạo lứt), sữa và các chế phẩm từ sữa.
Ngoài các chất trên, phụ nữ cũng cần bổ sung thêm nhiều loại vitamin và khoáng chất khác như Magie, i-ốt,… Bởi vì:
Để chuẩn bị cho hành trình làm mẹ, việc duy trì chế độ dinh dưỡng trước khi mang thai không chỉ bằng thực phẩm mà còn qua các loại nước uống hàng ngày. Những thức uống tự nhiên rất có lợi cho cơ thể của mẹ bầu như:
Uống đủ nước mỗi ngày giúp duy trì sự cân bằng lượng nước trong cơ thể, hỗ trợ thận và hệ tiêu hóa thực hiện các chức năng cần thiết, đồng thời giúp cải thiện tuần hoàn máu. Việc uống đủ nước còn giúp các cơ quan trong cơ thể của phụ nữ hoạt động hiệu quả hơn, giảm tình trạng mệt mỏi, khô da và táo bón. Vì vậy, phụ nữ cần uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày để cơ thể có thể hoạt động tốt nhất.
Nước cam và chanh là những thức uống giàu vitamin C, giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt. Đồ uống này cũng giúp cải thiện làn da, chống oxy hóa và cung cấp nước cho cơ thể. Ngoài ra, loại thức uống này còn giúp cân bằng độ pH và cải thiện hệ tiêu hóa, giảm nguy cơ táo bón.
Nước ép rau củ là loại đồ uống cung cấp nhiều vitamin và chất xơ cho cơ thể. Các loại rau củ như cà rốt, dưa leo, củ cải đường và rau xanh có hàm lượng dinh dưỡng rất cao. Các loại thức uống này giúp bổ sung vitamin A, C và các khoáng chất như kali và magie giúp tăng cường sức khỏe và cải thiện chức năng tiêu hóa. Đặc biệt, những loại nước ép này còn có khả năng giảm căng thẳng, rối loạn lo âu. Nhờ đó giúp phụ nữ không bị stress, tinh thần ổn định hơn cả trước và sau khi mang thai. Tuy nhiên, mẹ bầu nên lưu ý lựa chọn các loại rau củ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trước khi sử dụng ở dạng nước ép.
Ngoài việc bổ sung các vitamin và khoáng chất trên, phụ nữ cũng cần tránh dùng một số loại thực phẩm, thuốc dưới đây để bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé:
Mặc dù vitamin A rất có lợi cho cơ thể nhưng khi bổ sung quá mức (nhất là dưới dạng viên nang) sẽ gây hại cho thai nhi (4). Dùng quá nhiều vitamin A trước khi mang thai có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh ở trẻ hoặc các bệnh lý về tim mạch, xương và hệ thần kinh. Vì vậy, nếu đang có kế hoạch mang thai, chị em nên tránh sử dụng các chế phẩm chứa quá nhiều vitamin A mà không có sự chỉ định của bác sĩ.
Hiện nay chưa có chứng minh nào cho thấy thuốc tránh thai gây hại trực tiếp đến thai nhi. Nhưng nếu phụ nữ đang muốn có con, chị em cần ngưng sử dụng thuốc để cơ thể có thời gian điều chỉnh lại các chu kỳ hormone. Thông thường, bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên ngừng uống thuốc tránh thai ít nhất 3 tháng trước khi thụ thai.
Rượu và các đồ uống có cồn là những chất cực kỳ nguy hiểm đối với thai nhi vì các loại thực phẩm này có thể gây ra hội chứng rượu bào thai (Fetal Alcohol Syndrome – FAS). Mặt khác, cồn có thể làm tổn thương não bộ và các cơ quan của thai nhi ngay từ giai đoạn đầu của thai kỳ. Chính vì thế, phụ nữ không dùng đồ uống có cồn khi có kế hoạch mang thai và trong suốt thai kỳ để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Một số loại thuốc điều trị bệnh như thuốc chống động kinh, thuốc điều trị bệnh tâm thần, thuốc trị mụn trứng cá, thuốc điều trị một số bệnh lý mãn tính,… có thể gây dị tật bẩm sinh hoặc làm chậm quá trình phát triển ở thai nhi. Do đó, phụ nữ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc ngừng sử dụng những loại thuốc này trước khi mang thai.
Việc bổ sung đầy đủ dinh dưỡng trước khi mang thai là nền tảng quan trọng giúp mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh, bởi vì:
Trước khi lựa chọn các loại thực phẩm, vitamin và khoáng chất để bổ sung cho cơ thể, phụ nữ nên lưu ý một số điều sau:
Mỗi người đều có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, lối sống, độ tuổi hay tiền sử bệnh lý. Do đó, trước khi sử dụng một loại thực phẩm chức năng nào, chị em nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia dinh dưỡng, họ sẽ tư vấn cho chị em những dưỡng chất cần thiết nên bổ sung và bổ sung sao cho hợp lý nhằm tránh tình trạng cơ thể thiếu hoặc thừa vitamin và khoáng chất.
Việc bổ sung quá nhiều hay quá ít một chất nào đó có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. Vì vậy, phụ nữ nên tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn sử dụng trên bao bì sản phẩm.
Phụ nữ có tiền sử bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hay các vấn đề về thận cần đặc biệt thận trọng khi lựa chọn các loại vitamin và khoáng chất. Bởi vì một số loại có thể xảy ra tác dụng phụ làm bệnh nền nặng hơn. Do đó, chị em cần tham khảo ý kiến bác sĩ để biết các sản phẩm nào an toàn và phù hợp nhất với sức khỏe của bản thân.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Vừa rồi là những giải đáp rất chi tiết về câu hỏi nên uống gì trước khi mang thai mà các chị em quan tâm. Hy vọng với những thông tin mà bài viết này chia sẻ có thể giúp chị em chăm sóc sức khỏe tốt hơn để có một thai kỳ khỏe mạnh.
