Sau chưa đầy 90 phút tán sỏi, toàn bộ sỏi ở hai thận và niệu quản trái của bà L. được loại bỏ hoàn toàn, giúp bà hết đau hông lưng.

Bà N.D.L. (63 tuổi, TP.HCM) nhập viện trong cơn đau quặn hông lưng. Nghi ngờ do sỏi thận, sau khi xử lý giảm đau, bác sĩ chuyên khoa I Phan Huỳnh Tiến Đạt, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam học, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho bà chụp cắt lớp vi tính (CT) vùng bụng và xét nghiệm nước tiểu.

Qua ảnh chụp CT, bác sĩ nhận thấy trong thận trái của bà có viên sỏi cỡ 5mm, thận phải có viên sỏi 15mm. Niệu quản trái, đoạn gần xương chậu, có một viên sỏi cỡ 10mm, làm tắc nghẽn dòng nước tiểu khiến thận phải ứ nước độ 2. Đây là nguyên nhân khiến bà đau hông lưng.

Đánh giá các viên sỏi có độ cứng cao, trên 1.000 HU (đơn vị đánh giá độ cứng sỏi trên ảnh chụp CT), nhưng kích thước không quá lớn nên bác sĩ Đạt chỉ định điều trị bằng bằng phương pháp nội soi tán sỏi ngược dòng bằng ống mềm cho cả hai bên thận.

Tuy nhiên, qua kết quả xét nghiệm nước tiểu, bác sĩ phát hiện có nhiễm trùng tiểu, chưa thể tán sỏi ngay, cần điều trị hết nhiễm trùng trước. Bác sĩ Đạt đặt ống thông niệu quản (sonde JJ) nhằm giải phóng nước tiểu nhiễm trùng ứ đọng trong bể thận để điều trị nhiễm trùng tiểu. Ngoài ra, ống thông giúp nong rộng lòng trong niệu quản, tạo điều kiện cho bước tán sỏi nội soi tiếp theo.

Sau một tuần điều trị nhiễm trùng tiểu, người bệnh được nội soi tán sỏi với thiết bị là ống nội soi có đường kính khoảng 3mm, qua niệu đạo và bàng quang đến tiếp cận các viên sỏi trong niệu quản và thận. Sau khi sỏi niệu quản và thận bên trái lần lượt được tán sạch, bác sĩ lập tức di chuyển thiết bị nội soi tán sỏi thận phải. Toàn bộ sỏi trong hai bên niệu quản và thận của người bệnh được hút sạch ra ngoài sau chưa đầy 90 phút.

Theo bác sĩ Đạt, nội soi tán sỏi ngược dòng đòi hỏi phẫu thuật viện cần có nhiều kinh nghiệm và kỹ năng thuần thục. Điều này không chỉ giúp đảm bảo sạch sỏi sau điều trị mà còn giúp rút ngắn thời gian tán sỏi, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng ngược lên thận.

Nội soi tán sỏi ngược dòng bằng ống mềm là phương pháp điều trị sỏi tiết niệu nhẹ nhàng, ít xâm lấn, ít đau, ít biến chứng, tỉ lệ sạch sỏi cao, giúp người bệnh phục hồi nhanh. Một ngày sau phẫu thuật, bà L. không còn đau hông lưng, phục hồi nhanh, ăn uống bình thường, được xuất viện.

“Giờ tôi không còn đau lưng nữa”, bà L. chia sẻ.

Theo bác sĩ Đạt, bà L. thuộc cơ địa dễ tạo sỏi, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần để sớm phát hiện và có biện pháp xử trí những viên sỏi mới hình thành.

Trường hợp có sỏi cả hai bên thận như bà L. khá thường gặp. Bác sĩ Đạt cho biết tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM có khoảng 20% trường hợp người bệnh sỏi thận được chỉ định tán sỏi cả hai bên.

Nếu viên sỏi chỉ nằm trong bể thận, người bệnh thường không có triệu chứng. Khi viên sỏi từ thận rớt xuống niệu quản, bề mặt sỏi làm tổn thương niêm mạc niệu quản gây tiểu ra máu. Ngoài ra, sỏi còn chặn dòng nước tiểu, gây ứ nước, làm giãn bể thận, khiến người bệnh đau hông lưng dai dẳng.

Với sỏi gây tắc nghẽn gây ứ nước thận, việc điều trị sớm là cần thiết. Nếu không điều trị, nước tiểu ứ đọng tạo điều kiện vi khuẩn phát triển, dẫn đến nhiễm trùng đường tiểu, suy giảm chức năng thận, thậm chí có nguy cơ nhiễm trùng vào máu đe dọa tính mạng.

Bác sĩ Phan Huỳnh Tiến Đạt khuyến cáo người có biểu hiện đau hông lưng lâu ngày không hết, tiểu khó, cảm giác luôn buồn tiểu, tiểu nhiều lần nhưng mỗi lần tiểu ít, tiểu ra máu…, nhất là người có tiền sử điều trị sỏi, cần đến bệnh viện kiểm tra hệ thống tiết niệu để phát hiện và điều trị sớm sỏi tắc nghẽn.

Để giảm nguy cơ hình thành sỏi trong hệ thống tiết niệu, người dân cần bổ sung đủ 1,5-2 lít nước/ngày; hạn chế sử dụng đồ uống sủi bọt (nước ngọt có gas, vitamin C dạng viên sủi…); tránh sử dụng rượu bia; hạn chế ăn mặn, đạm động vật, thực phẩm giàu oxalat (củ cải đường, các loại đậu hạt, socola, rau chân vịt…).