Hệ vi sinh đường ruột là những vi sinh sống (vi khuẩn hoặc nấm men), trong các trường hợp cần thiết, nếu bổ sung men vi sinh đúng chủng đặc hiệu và đủ hàm lượng, sẽ góp phần dự phòng hoặc điều trị các rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy do dùng kháng sinh, viêm đại tràng giả mạc, giảm tác dụng phụ của phác đồ điều trị tiệt trừ H.pylori…

Những thông tin trên được các chuyên gia đề cập tại buổi Sinh hoạt khoa học “Lựa chọn men vi sinh trong các bệnh lý tiêu hóa ở trẻ em và người lớn”, diễn ra vào ngày 10/1/2026 tại Viện nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Chương trình có sự tham gia báo cáo của các bác sĩ đến từ Trung tâm Viêm gan và Gan nhiễm mỡ, Khoa Nội tiêu hóa, Khoa Nhi thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

Sau phát biểu khai mạc, PGS.TS.BS Vũ Huy Trụ – Trưởng khoa Nhi trình bày bài báo cáo với chủ đề “Probiotics trong Nhi khoa”. Phó giáo sư nhấn mạnh các nội dung như phần lớn các tế bào miễn dịch của cơ thể người nằm ở đường tiêu hóa; rối loạn hệ vi sinh đường ruột ảnh hưởng đến sức khỏe con người… Đối với trẻ em, men vi sinh không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn đóng vai trò quan trọng cho hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ: kích thích cơ thể sản xuất kháng thể tự nhiên, điều hòa chuyển hóa, tăng cường hàng rào biểu mô, tăng chất nhầy, bảo vệ niêm mạc, giảm “rò rỉ” ruột…

Phó giáo sư chỉ ra khó khăn của nhiều cha mẹ trong việc canh giờ cho trẻ uống men vi sinh cách hai giờ sau khi uống kháng sinh. Tuy nhiên, với một số chủng nấm men vi sinh, trẻ có thể uống cùng lúc với kháng sinh mà vẫn đảm bảo hiệu quả, giúp điều trị gọn nhẹ hơn và có thể rút ngắn thời gian tiêu chảy khoảng 24 giờ.

Tiếp theo, ThS.BS.CKII Lê Thanh Quỳnh Ngân, Trưởng khoa Nội Tiêu hóa, kiêm trưởng Trung tâm Viêm gan và gan Nhiễm mỡ, nhấn mạnh về vai trò tiềm năng của probiotics trong ứng dụng phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh lý về tiêu hóa ở người lớn trong bài báo cáo về đề tài “Probiotics trong bệnh lý tiêu hóa người lớn”.

Men vi sinh có vai trò quan trọng trong phục hồi hệ vi sinh đường ruột (với tỷ lệ gen vi khuẩn so với người là 360:1) khi dùng đúng chủng, đủ liều. Từ đó, giúp dự phòng, điều trị rối loạn tiêu hóa do mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, bao gồm: tiêu chảy do dùng kháng sinh, viêm đại tràng giả mạc và giảm tác dụng phụ của phác đồ điều trị tiệt trừ H.pylori.

Bác sĩ Ngân cho biết, probiotics có thể thao túng cộng đồng vi sinh vật đường ruột và ngăn chặn sự phát triển của mầm bệnh bằng cách kích thích sản xuất β -defensin và IgA của vật chủ. Củng cố hàng rào đường ruột bằng cách duy trì các mối nối chặt chẽ và tạo ra mucin. Probiotic giúp quá trình điều hòa miễn dịch thông qua trung gian bài tiết cytokine có thể ảnh hưởng đến sự tăng sinh và biệt hóa của các tế bào miễn dịch (chẳng hạn như tế bào T) hoặc tế bào biểu mô.

Trong báo cáo “Probiotics trong phác đồ diệt trừ H. pylori”, ThS.BS.CKI Đoàn Hoàng Long – Bác sĩ Nội tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết việc phối hợp men vi sinh phù hợp, đặc biệt là Saccharomyces boulardii CNCM I-745, giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy từ 20,9% xuống còn 5,9% khi dùng kháng sinh liều cao. Đồng thời, chủng này còn hỗ trợ hạn chế sự bám dính của vi khuẩn HP vào niêm mạc dạ dày, góp phần giảm tác dụng phụ và tăng khả năng điều trị thành công.

Bác sĩ Long chỉ ra một số cách sử dụng probiotics hiệu quả như uống kèm bữa ăn vì pH dạ dày cao có lợi, tránh bị phá hủy; Lactobacilli nên dùng cách thời điểm dùng kháng sinh 2 – 4 giờ để tránh bị ức chế bởi kháng sinh; S. Boulardii CNCM I-745 có thể uống cùng với kháng sinh không cần phải cách xa thời gian do đây là một loại nấm men, không bị ảnh hưởng bởi các kháng sinh thông thường; bác sĩ nên kê toa probiotics dài hơn thời gian điều trị kháng sinh 1 – 3 tuần…

Bác sĩ Hoàng Long cũng lưu ý, cần lựa chọn probiotics dựa trên chỉ định lâm sàng, chú ý đến liều và chủng đã sử dụng trong các thử nghiệm lâm sàng vì không có một loại probiotics nào thích hợp cho tất cả các bệnh lý tiêu hóa. Liệu pháp probiotics nên được xem là điều trị bổ trợ hơn là điều trị thay thế. Tránh dùng probiotics ở bệnh nhân có bệnh nặng hoặc suy giảm hệ miễn dịch nặng. Sau phần trình bày của bác sĩ Long, các bác sĩ bước vào phần thảo luận sôi nổi xoay quanh nội dung các bài báo cáo.

Buổi sinh hoạt khoa học “Lựa chọn men vi sinh trong các bệnh lý tiêu hóa ở trẻ em và người lớn” thu hút sự quan tâm của đông đảo đội ngũ bác sĩ, chuyên gia, nhân viên y tế tham dự trực tiếp và trực tuyến qua nền tảng Zoom. Chương trình nằm trong chuỗi sinh hoạt khoa học cập nhật kiến thức, nâng cao chất lượng chuyên môn được tổ chức thường xuyên tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh – Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Những cập nhật kiến thức y khoa này đã được chuẩn hóa và áp dụng trực tiếp trong thăm khám và điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.