Ngày 06/02/2026, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Bệnh viện Lão khoa Trung ương đã công bố “Chương trình hợp tác toàn diện trong lĩnh vực phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và quản lý sa sút trí tuệ, Alzheimer ở người cao tuổi”. Theo đó, lần đầu tiên Việt Nam thực hiện nghiên cứu toàn diện, quy mô lớn bằng phương pháp xét nghiệm chỉ dấu sinh học trong máu hiện đại hàng đầu thế giới để chẩn đoán, quản lý bệnh Alzheimer ở người cao tuổi.
Hợp tác tiên phong và đột phá giữa Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống bệnh viện tư nhân hàng đầu Việt Nam – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là hành động hiện thực hóa những chủ trương quan trọng của Bộ Chính trị trong các Nghị quyết 57, 68 và 72 khi 2 bên cùng nhau triển khai ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị, quản lý những bệnh lý tác động nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và gánh nặng y tế; trong đó đặc biệt phù hợp với chủ trương đề cao công tác y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Với dự án hợp tác và nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ cao cấp của 2 bệnh viện, người dân Việt Nam có cơ hội tiếp cận y tế công nghệ cao đẳng cấp thế giới ngay trong nước, từ đó, kỳ vọng mang lại những hiệu quả mang tính “cách mạng”, đột phá trong phát hiện sớm, quản lý hiệu quả bệnh lý Alzheimer, sa sút trí tuệ, những bệnh được xác định là gánh nặng lớn của nhân loại trong hiện tại và tương lai.
Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh thần kinh – thoái hóa, đặc biệt là Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ – bệnh được coi là “đại dịch” mới trên toàn cầu, khi được dự báo sẽ có tới hơn 150 triệu người mắc bệnh vào năm 2050.
Tuy nhiên, việc phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác để điều trị, quản lý bệnh hiện nay còn nhiều hạn chế, đặc biệt là cơ hội tiếp cận chẩn đoán bệnh cho cộng đồng còn thấp. Cụ thể, số lượng cơ sở y tế đủ năng lực thực hiện chẩn đoán chưa đủ đáp ứng, kết quả chẩn đoán phụ thuộc vào năng lực của bác sĩ lâm sàng vì chủ yếu dựa trên các triệu chứng, dấu hiệu lâm sàng. Tuy nhiên, triệu chứng ban đầu của bệnh thường mơ hồ, dễ nhầm lẫn với suy giảm trí nhớ sinh lý tự nhiên ở người cao tuổi… Các phương pháp chẩn đoán hiện đại như PET-CT hay xét nghiệm dịch não tủy hạn chế khả năng tiếp cận vì chi phí cao, cần thực hiện nhiều lần và yếu tố xâm lấn nghiêm trọng ở xét nghiệm lấy dịch tủy.
Lần đầu tiên, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Bệnh viện Lão khoa Trung ương cùng nghiên cứu triển khai xét nghiệm biomarkers – phương pháp xét nghiệm máu công nghệ hiện đại hàng đầu và mới được thực hiện tại các trung tâm khoa học thần kinh, bệnh viện lớn trên thế giới, giúp phát hiện các dấu ấn sinh học của Alzheimer từ rất sớm và trong suốt quá trình điều trị hoặc bệnh tiến triển. Đây sẽ là phương pháp chẩn đoán dễ thực hiện, độ chính xác cao và có khả năng áp dụng trong việc chẩn đoán sớm cho cộng đồng để phát hiện sớm, kiểm soát sớm bệnh Alzheimer.
Hợp tác và nghiên cứu này sẽ được thực hiện với thời gian dài chưa từng có trong vòng 10 năm và trên quy mô rất lớn khi triển khai đa trung tâm tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương và các Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
Việc triển khai nghiên cứu này là bước dịch chuyển mang tính chiến lược, từ mô hình “bất lực và bị động” khi không thể phát hiện bệnh sớm và chính xác để theo dõi bệnh tiến triển tăng nặng sang phát hiện sớm để chủ động phòng ngừa, làm chậm tiến triển bệnh và chăm sóc người bệnh tốt hơn. Xác định tiến trình bệnh thông qua xét nghiệm máu dễ dàng thực hiện với tất cả mọi người. Với phương pháp xác định chỉ dấu sinh học biomarkers bằng xét nghiệm máu cho kết quả chính xác cao, có thể thực hiện rộng rãi, chi phí thấp, còn là điều kiện quan trọng để hướng tới triển khai tầm soát Alzheimer cộng đồng hoặc đóng góp các dữ liệu khoa học cho cơ quan y tế xây dựng các chiến lược quốc gia trong việc tầm soát, dự phòng và quản lý bệnh, từ đó giảm những tác động nghiêm trọng của Alzheimer, sa sút trí tuệ với kinh tế, xã hội.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, dự án thể hiện quyết tâm đầu tư cho khoa học, công nghệ cao, đưa y tế Việt Nam bắt kịp thế giới về những vấn đề mới mang tính thời đại: “Chúng tôi tin rằng, sự kết hợp giữa năng lực lâm sàng và nghiên cứu lão khoa và các bệnh lý thần kinh học chuyên sâu của Bệnh viện Lão khoa Trung ương kết hợp cùng những kinh nghiệm hợp tác nghiên cứu khoa học quốc tế cùng hạ tầng công nghệ phục vụ cả nghiên cứu lâm sàng, khám chữa bệnh lâm sàng cũng như đội ngũ chuyên gia giỏi của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ tạo ra một mô hình hợp tác đặc biệt, tiên phong không chỉ về bệnh Alzheimer mà còn có thể mở rộng với nhiều bệnh thần kinh khác. Từ đó, góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh sa sút trí tuệ ở người cao tuổi Việt Nam. Đó không chỉ là cơ hội được khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện, hiệu quả mà còn là tiêu chuẩn bình đẳng về y tế cho người dân Việt Nam với thế giới trong kỷ nguyên mới”.
PGS.TS Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương nhận định, lễ ký kết là bước đi mang tính chiến lược, thể hiện cam kết của Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh trong việc cùng nhau xây dựng mô hình hợp tác chuyên sâu, dài hạn và bền vững trong lĩnh vực sa sút trí tuệ.
Việc xây dựng ngân hàng sinh học biobank, nghiên cứu theo dõi dọc và ứng dụng biomarker trong chẩn đoán Alzheimer sẽ đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào bản đồ nghiên cứu thần kinh học toàn cầu, mở ra cơ hội hợp tác và công bố khoa học quốc tế.
GS.TS. Phạm Thắng, Cố vấn cao cấp Bệnh viện Lão khoa Trung ương đánh giá: “Bệnh viện Lão khoa Trung ương phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh triển khai nghiên cứu các biomarker trong máu cho phép chẩn đoán sớm Alzheimer ở quy mô cộng đồng một cách đơn giản hơn. Phương pháp này không chỉ theo dõi tiến triển từ suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) đến Alzheimer, mà còn mang lại lợi ích lớn trong chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh Alzheimer cho người dân Việt Nam. Với một biomarker ở trong máu thực hiện xét nghiệm đơn giản chỉ vài phút và có thể chẩn đoán sớm, đánh giá nguy cơ, thậm chí dự báo 20 năm tiếp theo có thể bị bệnh Alzheimer hay không. Tôi tin chắc đây sẽ là một cuộc cách mạng trong chẩn đoán sớm, theo dõi và quản lý bệnh Alzheimer”.
Hợp tác giữa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – hệ thống y tế tư nhân công nghệ cao, chuyên sâu, quy mô lớn hàng đầu Việt Nam và Bệnh viện Lão khoa Trung ương – cơ sở chuyên khoa đầu ngành trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại Việt Nam được đánh giá là mô hình hợp tác công – tư tiêu biểu, tiên phong trong lĩnh vực quản lý bệnh lão khoa và sa sút trí tuệ.
Sự kết hợp này không chỉ phát huy thế mạnh của mỗi bên, mà còn tạo nên hệ sinh thái toàn diện kết nối y học hàn lâm – y học lâm sàng – nghiên cứu – công nghệ, truyền thông giáo dục cộng đồng, đóng góp dữ liệu khoa học quan trọng, góp phần đưa các định hướng chiến lược của quốc gia về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đi vào thực tiễn.
TS.BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, đánh giá cao tinh thần sẵn sàng đồng hành, đầu tư cho khoa học, trách nhiệm xã hội của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh: “Trên thực tế, không có nhiều đơn vị y tế ngoài công lập sẵn sàng tham gia và đầu tư cho nhiệm vụ mang tính nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, nếu không nghiên cứu thì chúng ta sẽ không thể có dữ liệu khoa học để phát triển”.
Đồng thời TS.BS Nguyễn Ngô Quang bày tỏ sự tin tưởng sự hợp tác giữa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Bệnh viện Lão khoa Trung ương sẽ mở ra thời kỳ mới để Y tế Việt Nam có thể làm tốt hơn, sớm hơn việc chẩn đoán sớm sa sút trí tuệ bằng các phương pháp được kỳ vọng mang lại hiệu quả trong tương lai.
Trong khuôn khổ hợp tác, hai đơn vị thống nhất triển khai ba nội dung trọng tâm:
Đồng thời, các chương trình đào tạo, trao đổi chuyên môn, cập nhật tiến bộ khoa học sẽ được tổ chức nhằm nâng cao năng lực nguồn nhân lực lão khoa và thần kinh học tại Việt Nam.
Hợp tác cũng chú trọng nghiên cứu và ứng dụng các nền tảng công nghệ số trong chăm sóc sa sút trí tuệ, bao gồm: Ứng dụng di động; Hệ thống thiết bị tích hợp internet vạn vật (IoT) hỗ trợ chăm sóc và quản lý người bệnh cũng như hỗ trợ người chăm bệnh tuân thủ hướng dẫn điều trị tại cộng đồng; Hồ sơ sức khỏe điện tử chuyên biệt cho người bệnh sa sút trí tuệ…
Hai bên hướng tới mục tiêu triển khai thành công xét nghiệm công nghệ cao giúp chẩn đoán bệnh chính xác, đơn giản, hiệu quả để thực hiện tầm soát chăm sóc sa sút trí tuệ cho cộng đồng người cao tuổi. Đồng thời nâng cao công tác quản lý, chăm sóc người bệnh tại cộng đồng, giảm gánh nặng nhập viện, hỗ trợ người bệnh và gia đình.
Dự kiến, dự án sẽ chính thức thu tuyển người bệnh xét nghiệm tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội và Tâm Anh thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 4 năm 2026.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
