TP.HCM – Bà Tuyết, 65 tuổi, hụt hơi, khó thở hơn một tháng, đi khám bất ngờ phát hiện cục máu đông gây thuyên tắc phổi.

Trước đó, trong một lần thắp hương, bà cảm thấy đột nhiên nặng ngực, khó thở. Trên đường đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, chỉ khoảng 200 m, bà hụt hơi 4-5 lần.

BS.CKI Phạm Đức Long, khoa Cấp cứu, chỉ định thực hiện các xét nghiệm, phát hiện chỉ số D-dimer tăng cao đến 8,87 µg/mL, tức vượt 18 lần ngưỡng bình thường (< 0,5 µg/mL) và triệu chứng lâm sàng nghi ngờ thuyên tắc phổi nhưng không loại trừ hội chứng động mạch vành cấp. Kết quả chụp cắt lớp vi tính theo kỹ thuật Triple Rule Out (đánh giá đồng thời động mạch vành, động mạch chủ và động mạch phổi) ghi nhận hệ động mạch vành không có tổn thương xơ vữa gây hẹp, động mạch chủ ngực không có dấu hiệu bóc tách. Tuy nhiên, hình ảnh CT phát hiện huyết khối ở hai nhánh chính động mạch phổi và các phân nhánh, trong đó có những vùng tắc bán phần, thậm chí gần như hoàn toàn.

Bác sĩ Long cho biết, kỹ thuật Triple Rule Out thường được áp dụng trong các trường hợp người bệnh có biểu hiện khó thở, đau ngực không điển hình. Phương pháp này cho phép loại trừ nhanh những nguyên nhân nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, bóc tách động mạch chủ, đồng thời giúp phát hiện huyết khối thuyên tắc phổi để can thiệp phù hợp .

Dựa trên dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng, bà Tuyết được chẩn đoán thuyên tắc phổi cấp. Đây là tình trạng huyết khối (thường xuất phát từ hệ tĩnh mạch) di chuyển theo dòng máu lên phổi và gây tắc động mạch phổi. Khi dòng máu đến phổi bị cản trở, quá trình trao đổi oxy bị ảnh hưởng, dẫn đến các biểu hiện phổ biến như khó thở, hụt hơi, mệt bất thường. Trong những trường hợp nặng, bệnh có thể gây suy hô hấp, rối loạn huyết động, thậm chí đột tử.

Bác sĩ Long cho biết, triệu chứng thuyên tắc phổi không biểu hiện rầm rộ nên dễ nhầm lẫn với các bệnh lý hô hấp thông thường. Nhiều người chỉ có cảm giác hụt hơi nhẹ, mệt kéo dài, đặc biệt ở người lớn tuổi, thường kèm nhiều bệnh lý nền như trường hợp bà Tuyết.

Bà Tuyết được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tiếp tục điều trị nội trú. ThS.BS Trần Hữu Danh, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, cho biết khi tiếp nhận bệnh nhân mệt nhiều, nói chuyện đứt quãng, ho nhiều. Người bệnh không có các yếu tố nguy cơ gây huyết khối, các cận lâm sàng cũng không ghi nhận hội chứng tăng đông. Bác sĩ điều trị phối hợp thuốc kháng đông để ngăn hình thành thêm huyết khối, kháng sinh trị viêm phổi và các thuốc điều trị tích cực bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu. Hai ngày sau bà giảm ho, khả năng gắng sức cải thiện, nói chuyện câu dài không còn hụt hơn. Sau 10 ngày sức khỏe ổn định, bà xuất viện.

Bác sĩ Danh cho biết thuyên tắc phổi có nguy cơ gây đột tử nếu không được phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, bệnh có thể được kiểm soát nếu chẩn đoán sớm và điều trị đúng. Bác sĩ khuyến cáo, người bệnh nên đi khám ngay nếu khó thở kéo dài, mệt bất thường, hụt hơi khi sinh hoạt… để xác định nguyên nhân và điều trị sớm.

Bên cạnh đó, những người có yếu tố nguy cơ như tiền căn phẫu thuật, đặc biệt là phẫu thuật phụ khoa hoặc phẫu thuật vùng xương chậu và chân; nằm bất động dài ngày sau ca mổ; suy giãn tĩnh mạch chi dưới; mang thai hoặc trong vòng 6 tuần sau sinh; mắc hội chứng kháng thể kháng phospholipid, bao gồm cả bệnh lupus ban đỏ; hút thuốc lá lâu năm… nên khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm huyết khối, can thiệp kịp thời phòng ngừa biến chứng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi