Bị tiểu đường hơn 20 năm, sức khỏe giảm sút nhưng ông Bảo (75 tuổi, An Giang) không đi khám, đến khi chân tay phù nề, mệt mỏi, không ăn uống được, bác sĩ chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối, phải chạy thận.

Hiện, ông Bảo đã chạy thận được nửa năm. Mỗi tuần 3 lần, ông tự bắt xe khách từ An Giang đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ) để chạy thận. Chạy thận xong, nghỉ ngơi tại viện hoặc ghé nhà con gái rồi bắt xe về lại An Giang.

Ông Bảo cho biết bị tiểu đường đã hơn 20 năm, khoảng 2 năm trước, khi đi tái khám tiểu đường, bác sĩ cảnh báo ông có tình trạng tiểu đạm (có protein trong nước tiểu), nguy cơ cao bị biến chứng sang suy thận và khuyến cáo nên đi khám chuyên sâu chức năng thận. Lúc đó thấy sức khỏe vẫn bình thường nên ông không chú ý nhiều. Thêm tâm lý sợ bệnh viện, sợ kim tiêm, ông rất ít khi đến bệnh viện kiểm tra, dù cơ thể bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như tiểu nhiều, khát nước, mệt mỏi.

Đến khi chân phù to, không ăn uống được, ngứa ngáy toàn thân, con trai buộc ông phải đi khám, bác sĩ chẩn đoán ông đã suy thận mạn giai đoạn cuối, không thể điều trị bảo tồn chức năng thận bằng thuốc mà buộc phải chạy thận nhân tạo mỗi tuần 3 lần để duy trì sự sống.

Ông bắt đầu bước vào “cuộc chiến” trường kỳ lọc máu, chạy thận. Ông quyết định chọn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để chạy thận vì “vào đây, tôi không bị cảm giác gò bó, áp lực và sợ như các bệnh viện khác mà vẫn được thanh toán bảo hiểm y tế”, ông Bảo nói. 4 tiếng cho mỗi ca chạy thận trôi qua với ông khá nhẹ nhàng như đang nằm nghỉ dưỡng.

TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, tiểu đường suy thận (hay bệnh thận do đái tháo đường) là biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường. Đường huyết làm tổn thương các tế bào ở thận, xơ vữa mạch máu thận, các chất oxy hóa và các cơ chế khác do đường huyết cao sinh ra làm tổn thương, xơ hóa các cầu thận, làm giảm chức năng lọc của thận. Bên cạnh đó, huyết áp tăng cao ở người lớn tuổi đã thúc đẩy quá trình tiến triển của bệnh thận do đái tháo đường.

Theo BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng chuyên khoa Nội thận – Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ), phương pháp điều trị tổn thương thận ở người bệnh tiểu đường phụ thuộc vào giai đoạn bệnh. Nếu tình trạng đạm niệu càng cao, tiên lượng thận càng nặng, tổn thương thận càng nhiều. Chẳng hạn, với những người bệnh suy thận giai đoạn 1, 2 không có đạm niệu, điều trị sẽ khác so với suy thận giai đoạn 1, 2 có đạm niệu. Dựa vào mức độ tổn thương thận, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Bệnh thận ở giai đoạn sớm (đạm niệu thấp, tổn thương thận thấp), người bệnh sẽ có nhiều sự lựa chọn để điều trị hơn. Nếu không tầm soát tốt, để tình trạng bệnh nặng hơn, diễn tiến thận nặng hơn, người bệnh phải chạy thận, thậm chí ghép thận.

Người bệnh thường chạy thận 3 lần/tuần, thời gian kéo dài từ 3-5 giờ/phiên tại bệnh viện, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu của người bệnh. Tần suất và thời gian chạy thận có thể được bác sĩ điều chỉnh phù hợp với tình trạng của từng người bệnh, giúp đảm bảo hiệu quả điều trị và chất lượng sống.

Để đảm bảo sức khỏe, ông Bảo được bác sĩ khuyến cáo kiểm soát chặt chẽ lượng nước nạp vào, hạn chế ăn mặn, giảm thịt – cá, hạn chế tối đa các loại trái cây gồm nho, vải, chuối… nhất là những ngày không chạy thận. Đặc biệt, người bệnh không nên bỏ lỡ các buổi chạy thận vì chất độc và nước sẽ tích tụ nhiều trong máu dẫn đến tăng ure máu, tăng kali máu, phù phổi cấp, tăng huyết áp cấp tính… nguy hiểm tính mạng. Việc chạy thận đúng lịch đảm bảo máu được làm sạch, ổn định điện giải, tránh dư nước để cơ thể người bệnh luôn khỏe, chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Bác sĩ Hoàng cho biết, để phòng ngừa biến chứng thận, người bệnh tiểu đường cần kiểm soát đường huyết trong giới hạn cho phép (chỉ số HbA1c thường dưới 7%) bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Bên cạnh đó, cần điều trị ổn định huyết áp, mỡ máu, tuân thủ chế độ ăn ít muối, nhiều rau xanh, hạn chế thịt đỏ, tập thể dục đều đặn, bỏ hoàn toàn thuốc lá. Người bệnh tiểu đường lưu ý khám kiểm tra chức năng thận ít nhất mỗi năm một lần để phát hiện sớm biến chứng suy thận và can thiệp kịp thời.