Vắc xin cần được tiêm đúng lịch, đủ mũi, đúng liều lượng, đúng vị trí và đúng kỹ thuật tiêm. Các khuyến cáo về đường tiêm, vị trí tiêm và liều tiêm là dựa trên các bằng chứng khoa học từ các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng, kinh nghiệm thực hành và các cân nhắc có tính đối chứng về lý thuyết. Vậy chích ngừa ung thư cổ tử cung trễ hẹn có ảnh hưởng gì đến sức khỏe người được tiêm phòng không? Cần làm gì khi tiêm vắc xin trễ hẹn?Làm sao để hạn chế tình trạng tiêm trễ hẹn?
Bài viết được tư vấn Y khoa bởi BS Phạm Hồng Thuyết – Quản lý Y khoa vùng 1 Mekong, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.
BS Phạm Hồng Thuyết – Quản lý Y khoa vùng 1 Mekong, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết, tiêm vắc xin phòng HPV là biện pháp hiệu quả, đơn giản và tiết kiệm nhất, giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động phòng nguy cơ lây nhiễm HPV, ngăn chặn các gánh nặng bệnh tật do HPV gây ra ở cả hai giới. Theo đó, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch là rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả tối ưu, miễn dịch lâu dài. Tuy nhiên, đối tượng tiêm phòng có thể vì một số lý do như sốt, viêm hay mắc một số bệnh lý cấp tính nên không đủ điều kiện để tiêm đúng lịch. Về lý thuyết, tiêm vắc xin trễ lịch có thể nhiễm virus, do vắc xin chưa tạo đủ kháng thể bảo vệ. Việc cần làm nhất khi tiêm trễ lịch hẹn là đến ngay các trung tâm tiêm chủng để được tiêm mũi tiếp theo càng sớm càng tốt.
Không nên quá lo lắng về vấn đề chích ngừa ung thư cổ tử cung trễ hẹn có sao không, mà việc cần làm nhất là đến các trung tâm tiêm chủng để được tiêm mũi tiếp theo càng sớm càng tốt.
Tiêm vắc xin phòng HPV là biện pháp hiệu quả, đơn giản và tiết kiệm nhất, giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động phòng nguy cơ lây nhiễm HPV ở cả hai giới. Theo đó, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch là rất cần thiết. Tuy nhiên, đối tượng tiêm phòng có thể vì một số lý do như sốt, viêm hay mắc một số bệnh lý cấp tính nên không đủ điều kiện để tiêm đúng lịch. Về lý thuyết, tiêm vắc xin trễ lịch có thể nhiễm virus, do vắc xin chưa tạo đủ kháng thể bảo vệ.
Việc tiêm vắc xin HPV trễ có thể gây ra một số vấn đề về hiệu quả bảo vệ của vắc xin trong suốt khoảng thời gian trễ lịch. Sau khi tiêm liều đầu tiên, do chưa hoàn thành phác đồ tiêm nên vắc xin chưa tạo đủ kháng thể bảo vệ. Phụ nữ lúc này vẫn có nguy cơ nhiễm HPV nếu quan hệ không an toàn hoặc tiếp xúc gián tiếp với đồ vật có chứa virus.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc tiêm mũi thứ hai trễ hơn so với lịch tiêm khuyến cáo vẫn có thể tiếp tục đảm bảo sự bảo vệ cho người được tiêm nếu mũi thứ hai được bổ sung sớm nhất theo khuyến cáo của bác sĩ.
Sau khi hoàn thành 2 mũi vắc xin phòng HPV, nhưng tiêm mũi 3 trễ lịch phụ nữ vẫn có nguy cơ nhiễm virus. Bởi khoảng cách giữa các mũi của vắc xin được thiết kế sao cho nồng độ kháng thể sinh ra từ mũi trước bắt đầu suy giảm, mũi tiêm tiếp theo sẽ được khuyến cáo thực hiện để kịp thời “tiếp kháng thể”, bổ sung, duy trì và củng cố hiệu quả miễn dịch của các mũi vắc xin trước đây. Chính vì thế, khoảng thời gian trễ lịch tiêm mũi 3 là thời điểm mà người được tiêm có nguy cơ lây nhiễm HPV và mắc các bệnh do HPV gây ra.
Tuy nhiên, việc trì hoãn mũi tiêm thứ ba không làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ của vắc xin. Miễn là tất cả các liều cần thiết được hoàn thành, sự bảo vệ thường không bị ảnh hưởng đáng kể. Điều quan trọng là tiếp tục tiêm các liều còn lại ngay khi có thể. Không cần thiết phải bắt đầu lại liệu trình tiêm từ đầu. Các bậc phụ huynh nên chủ động liên hệ với các cơ sở y tế để sắp xếp lịch tiêm bù, đảm bảo kháng thể đạt mức bảo vệ tối ưu.
Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính và thường gặp ở nữ giới. Bệnh đứng hàng thứ 4 ở phụ nữ và thứ 2 ở độ tuổi sinh sản, sau bệnh ung thư vú. Ung thư cổ tử cung nguy hiểm bởi diễn biến bệnh âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Thậm chí, một số trường hợp có thể xuất hiện dấu hiệu như: chảy máu âm đạo bất thường, dịch vùng kín bất thường, rối loạn kinh nguyệt… nhưng thường dễ bị bỏ qua do nhầm lẫn với các bệnh phụ khoa khác.
Theo các chuyên gia, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của người bệnh giai đoạn đầu là 95%. Nhưng khi tế bào ung thư lan rộng đến các mô và cơ quan khác, tỷ lệ này giảm chỉ còn 60%. Phát hiện và can thiệp kịp thời ở giai đoạn sớm mang lại hiệu quả điều trị cao, giảm tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung mang lại.
Ngoài ra, phụ nữ cần chú ý phòng ngừa nguyên nhân chính gây bệnh ung thư cổ tử cung là HPV. Khoảng 80% phụ nữ sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, trong đó 20% trường hợp nhiễm HPV nguy cơ cao dai dẳng, dễ biến đổi và làm tổn thương các tế bào ở cổ tử cung.
Quá trình nhiễm HPV và tiến triển thành ung thư ở phụ nữ thường kéo dài 10-15 năm. Trong số ít trường hợp, thời gian có thể rút ngắn còn 1-2 năm. HPV – nguyên nhân chính gây bệnh ung thư cổ tử cung có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin. Phụ nữ từ 9-45 tuổi có thể tiêm vắc xin phòng HPV, kết hợp cùng thói quen quan hệ sử dụng biện pháp an toàn, quan hệ 1 vợ 1 chồng để phòng bệnh hiệu quả.
Lưu ý, cần tiêm vắc xin HPV đầy đủ, đúng lịch và tiêm càng sớm càng tốt trong độ tuổi khuyến cáo để mang lại hiệu quả miễn dịch tối ưu, tính sinh miễn dịch bền vững. Trong trường hợp trễ hẹn, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tiêm bù và hoàn thành phác đồ sớm nhất có thể.
Theo khuyến cáo của nhà sản xuất và các chuyên gia, vắc xin cần được tiêm đầy đủ, đúng lịch. Nếu tiêm trễ so với lịch vì bất cứ lý do nào, đối tượng tiêm phòng cũng có thể bị mắc bệnh do vắc xin chưa tạo đủ kháng thể bảo vệ.
Tuy nhiên, việc tiêm trễ so với lịch tiêm sẽ không làm giảm thấp nồng độ kháng thể sau khi hoàn thành đủ số liều theo phác đồ được khuyến cáo. Bất kỳ sự gián đoạn lịch tiêm đều không đòi hỏi tiêm lại từ đầu hoặc bổ sung một liều tiêm khác. Vì vậy đừng quá lo lắng nếu bỏ lỡ các mũi tiêm vì phần lớn vắc xin có thể được tiêm vào bất kỳ thời gian nào trong đời. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ tư vấn theo từng trường hợp cụ thể và chỉ định lịch tiêm bù thích hợp.
Nếu không tiêm đúng lịch hẹn, đối tượng tiêm phòng nên tiêm mũi tiếp theo càng sớm càng tốt sau thời gian ghi trên lịch hẹn, hay khi sức khỏe hồi phục hết sốt, hết viêm…, được bác sĩ chuyên khoa xác nhận tình trạng sức khỏe ổn định, đủ điều kiện tiêm chủng. Đồng thời, thông báo cho bác sĩ khám sàng lọc để nhận được chỉ định tiêm chủng bổ sung kịp thời. Tiêm như vậy, vắc xin vẫn có hiệu quả bảo vệ sau khi tiêm phòng, tuy nhiên nếu tiêm đúng theo phác đồ sẽ có hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Tìm hiểu thêm: Lịch tiêm HPV đầy đủ 3 mũi chi tiết với từng loại vắc xin cụ thể.
Tại Việt Nam, hiện lưu hành chủ yếu các loại vắc xin phòng HPV, bao gồm: Gardasil và Gardasil 9. Cả hai loại vắc xin đều được sản xuất tại Mỹ. Trong đó, Gardasil phòng 4 tuýp HPV gồm 6, 11, 16 và 18, phòng ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, các tổn thương tiền ung thư và loạn sản, mụn cóc sinh dục, các bệnh lý do nhiễm HPV cho trẻ từ 9-26 tuổi.
Vắc xin thế hệ mới Gardasil 9 được xem là vắc xin bình đẳng giới vì mở rộng cả đối tượng và phạm vi phòng bệnh rộng hơn ở nam và nữ giới từ 9 đến 45 tuổi, bảo vệ khỏi 9 tuýp virus HPV phổ biến 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58 gây bệnh ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng, mụn cóc sinh dục, các tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản…, với hiệu quả bảo vệ lên đến trên 90%.
| Tên vắc xin | Vắc xin Gardasil (Mỹ) | Vắc xin Gardasil 9 (Mỹ) |
| Xuất xứ | Được nghiên cứu và phát triển bởi tập đoàn hàng đầu thế giới về dược phẩm và chế phẩm sinh học – Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ). | |
| Đối tượng | Trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 9 đến 26 tuổi | Nam giới và nữ giới, từ 9 đến 45 tuổi |
| Khả năng phòng bệnh | Có khả năng phòng 4 chủng HPV bao gồm 6, 11, 16 và 18 | Có khả năng phòng ngừa 9 chủng HPV gồm: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. |
| Lịch tiêm |
Lịch tiêm của vắc xin Gardasil (Mỹ) như sau: Phác đồ 2 mũi:
Phác đồ 3 mũi:
Bé gái từ 14 tuổi và phụ nữ đến 26 tuổi Phác đồ 3 mũi:
|
Người từ tròn 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:
Phác đồ 2 mũi:
Nếu mũi 2 tiêm cách mũi 1 < 5 tháng, cần tiêm mũi 3 cách mũi 2 ít nhất 3 tháng. Phác đồ 3 mũi (0-2-6):
Người từ tròn 15 tuổi đến 45 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên: Phác đồ 3 mũi (0-2-6):
|
Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC là địa chỉ chích ngừa ung thư cổ tử cung được hàng chục triệu người dân tin tưởng, lựa chọn. Từ khi ra đời (năm 2017), VNVC không ngừng tiếp cận và trở thành đối tác chiến lược toàn diện, chính thức với các hãng vắc xin hàng đầu thế giới nhằm tìm kiếm các nguồn vắc xin chất lượng cao, nỗ lực đưa về Việt Nam nhiều loại vắc xin thế hệ mới, góp thêm sức mạnh cùng ngành Y tế dự phòng giải quyết về cơ bản và chấm dứt tình trạng khan hiếm nhiều loại vắc xin quan trọng, đặc biệt là vắc xin 6 trong 1, vắc xin 5 trong 1, vắc xin phòng viêm phổi và các bệnh do phế cầu khuẩn, vắc xin phòng tiêu chảy cấp do Rotavirus, vắc xin dại, vắc xin phòng ung thư và các bệnh lý do HPV…
Với mục tiêu để tất cả trẻ em và người lớn có cơ hội tiêm chủng vắc xin phòng bệnh, VNVC đầu tư lớn cho cơ sở vật chất khang trang, kho bảo quản vắc xin đạt tiêu chuẩn quốc tế, quy trình tiêm chủng an toàn, dịch vụ chăm sóc khách hàng chất lượng cao nhưng giá vắc xin hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả của người dân trên khắp cả nước. Đặc biệt ngay từ những ngày đầu thành lập, VNVC đã áp dụng chính sách bình ổn giá toàn quốc, cam kết không tăng giá trong thời điểm khan hiếm, đồng thời hỗ trợ nhiều chương trình ưu đãi giá, hỗ trợ trả góp không lãi suất để nhiều người dân được tiếp cận với vắc xin phòng bệnh.
100% bác sĩ, điều dưỡng viên tại VNVC có chứng chỉ an toàn tiêm chủng, được đào tạo đầy đủ kiến thức và thực hành an toàn tiêm chủng. Các quy trình thao tác trước, trong và sau tiêm được thực hiện và giám sát chặt chẽ bởi hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn cao. Toàn bộ bác sĩ, nhân viên được đào tạo bài bản về các quy trình, kiến thức xử trí phản ứng sau tiêm, nhằm đảm bảo an toàn cho khách hàng. Mỗi trung tâm VNVC đều có phòng xử trí phản ứng sau tiêm với đầy đủ trang thiết bị theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế.
Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về việc chích ngừa ung thư cổ tử cung trễ hẹn, quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC thông qua hotline 028.7102.6595 hoặc inbox qua fanpage facebook VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em & Người lớn hoặc đến ngay các trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc để được nhân viên chăm sóc Khách hàng hướng dẫn chi tiết, được bác sĩ thăm khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe và chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chuyên gia VNVC giải đáp thắc mắc chích ngừa ung thư cổ tử cung trễ hẹn có sao không? Việc tiêm trễ so với lịch tiêm sẽ không làm giảm thấp nồng độ kháng thể sau khi hoàn thành đủ số liều theo phác đồ quy định. Tuy nhiên, trong giai đoạn tiêm trễ, người được tiêm tiềm ẩn nguy cơ nhiễm HPV. Nguy cơ này cao hơn nếu quan hệ không an toàn hoặc tiếp xúc gián tiếp với đồ vật có chứa virus. Do đó, vắc xin tốt nhất được tiêm đầy đủ, đúng lịch và sớm nhất trong độ tuổi khuyến cáo để vắc xin phát huy được hiệu quả phòng bệnh tốt nhất.
