Saphnelo: Thuốc mới điều trị lupus ban đỏ hệ thống

Saphnelo là thuốc sinh học mới được dùng trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống. Thuốc chứa hoạt chất anifrolumab, tác động trực tiếp lên con đường interferon type I – một cơ chế quan trọng gây rối loạn miễn dịch trong lupus. Bài viết dưới đây của bác sĩ sẽ cung cấp thông tin về cơ chế, liều dùng và lưu ý quan trọng khi sử dụng thuốc.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKI Trần Thị Thanh Tuyền, Khoa Miễn dịch Lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (Cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q. Tân Bình cũ).

Lưu ý: Saphnelo là thuốc kê đơn, chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, mọi thông tin ở bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải được sự chỉ định, hướng dẫn, theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Hiệu quả của thuốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho các trường hợp tự ý mua và sử dụng thuốc.

Saphnelo là thuốc gì?

Saphnelo là thuốc dạng dung dịch tiêm truyền tĩnh mạch, chứa hoạt chất Anifrolumab – một kháng thể đơn dòng ức chế thụ thể interferon (IFN) type I. Thuốc do AstraZeneca nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa.

Saphnelo được chỉ định điều trị lupus ban đỏ hệ thống (SLE) mức độ trung bình đến nặng ở người trưởng thành đang sử dụng liệu pháp điều trị nền tiêu chuẩn. Thuốc đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt sử dụng vào tháng 7 năm 2021. (1)

Dược lực học của Saphnelo

Saphnelo chứa hoạt chất anifrolumab kháng thể đơn dòng IgG1 tái tổ hợp có tác dụng điều hòa miễn dịch thông qua ức chế con đường interferon type I. (2)

• Mục tiêu tác dụng: Anifrolumab gắn chọn lọc vào thụ thể IFNAR1 của interferon type I, một yếu tố giữ vai trò trung tâm trong cơ chế gây bệnh của lupus ban đỏ hệ thống (SLE). Con đường tín hiệu này góp phần duy trì tình trạng viêm và rối loạn miễn dịch ở người bệnh.
• Cơ chế hoạt động: Khi gắn vào IFNAR1, anifrolumab chặn tín hiệu của interferon type I, từ đó làm giảm hoạt hóa các gen liên quan đến đáp ứng miễn dịch bất thường. Nhờ vậy, thuốc giúp giảm viêm đặc trưng của lupus và cải thiện các biểu hiện lâm sàng ở người bệnh SLE mức độ trung bình đến nặng.

Saphnelo có tác dụng gì?

Saphnelo giúp làm dịu phản ứng viêm trong cơ thể, nhờ đó giảm hoạt động quá mức của hệ miễn dịch, hạn chế tổn thương các mô do bệnh tự miễn, và giúp kiểm soát bệnh lupus tốt hơn.

Dược động học của Saphnelo

1. Hấp thu

Saphnelo được dùng bằng cách truyền trực tiếp vào tĩnh mạch. Vì thuốc đi thẳng vào máu nên cơ thể không cần hấp thu qua đường tiêu hóa, nhờ đó thuốc có thể phát huy tác dụng nhanh và hiệu quả.

2. Phân phối

Sau khi được truyền vào cơ thể, anifrolumab sẽ phân bố trong máu và các mô. Theo các nghiên cứu, lượng thuốc phân bố trong cơ thể ở mức vừa phải và có thể khác nhau giữa các người bệnh, tùy vào các yếu tố như cân nặng và đặc điểm cơ thể.

3. Chuyển hóa

Thuốc sẽ được các enzyme phân giải protein phân hủy thành các peptide nhỏ và axit amin. Quá trình này diễn ra ở nhiều mô trong cơ thể, không chỉ riêng ở gan. Nhờ vậy, thuốc có thể được cơ thể xử lý và đào thải dần theo thời gian.

4. Bài tiết (Thải trừ)

Thuốc sẽ được đào thải dần theo thời gian. Sau khi ngừng thuốc, lượng thuốc trong máu giảm dần và hầu hết người bệnh gần như không còn phát hiện thuốc sau khoảng 16 tuần kể từ liều sau cùng.

5. Thời gian bán thải

Saphnelo (anifrolumab) có thời gian bán thải trung bình khoảng 18 ngày, sau khoảng thời gian này lượng thuốc trong cơ thể sẽ giảm còn một nửa. Nhờ vậy, thuốc thường được truyền mỗi 4 tuần một lần để giúp kiểm soát bệnh lupus ban đỏ hệ thống (SLE).

Chỉ định của Saphnelo

Saphnelo được dùng để điều trị người mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống (SLE) mức độ trung bình đến nặng, khi người bệnh đang điều trị bằng phác đồ tiêu chuẩn nhưng vẫn cần kiểm soát bệnh tốt hơn. Thuốc có hiệu quả đối với đợt cấp lupus ban đỏ hệ thống, lupus da, và các triệu chứng khớp, đồng thời giúp giảm liều corticosteroid. Thuốc được sử dụng kết hợp với các loại thuốc điều trị lupus hiện có theo chỉ định của bác sĩ.

Chống chỉ định Saphnelo

Saphnelo không sử dụng cho người bệnh từng bị sốc phản vệ hoặc phản ứng dị ứng nặng với hoạt chất anifrolumab. Ngoài ra, thuốc không được chỉ định trong các trường hợp viêm thận lupus nặng hoặc lupus hệ thần kinh trung ương nặng.

Liều lượng và cách dùng Saphnelo

Người bệnh lupus ban đỏ hệ thống cần đi khám với bác sĩ Miễn dịch Lâm sàng để được chẩn đoán, tư vấn và chỉ định điều trị phù hợp với thể bệnh, tình trạng và sức khỏe tổng thể.

Quá liều và quên liều thuốc Saphnelo

1. Quá liều và xử lý

Nếu nghi ngờ dùng quá liều, người bệnh cần được theo dõi các dấu hiệu bất thường và điều trị hỗ trợ kịp thời tại cơ sở y tế.

2. Quên liều và xử lý

Nếu người bệnh bỏ lỡ lịch truyền thuốc Saphnelo, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở y tế để được hướng dẫn. Thuốc cần được truyền lại sớm nhất có thể, nhưng phải đảm bảo khoảng cách ít nhất 14 ngày giữa hai lần truyền.

Tác dụng phụ của Saphnelo

Khi xuất hiện triệu chứng bất thường hoặc phản ứng tại vị trí truyền, người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ để được đánh giá và xử trí kịp thời.

1. Thường gặp

• Nhiễm trùng đường hô hấp trên.
• Viêm mũi họng, viêm phế quản.
• Ho.
• Phản ứng liên quan đến truyền tĩnh mạch (ban đỏ, ngứa, khó chịu).
• Nhiễm virus herpes zoster (zona).

2. Ít gặp

• Sốt.
• Đau đầu.
• Tăng huyết áp.
• Giảm bạch cầu.
• Phát ban hoặc phản ứng dị ứng mức độ nhẹ.

3. Hiếm gặp

• Viêm phổi.
• Phản ứng quá mẫn mức độ trung bình.
• Các rối loạn miễn dịch khác.

4. Nghiêm trọng

Người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ nếu có các dấu hiệu như:

• Sốt, ớn lạnh, đổ mồ hôi.
• Ho kéo dài, khó thở.
• Đau cơ.
• Tiểu buốt, tiểu nhiều lần.
• Tiêu chảy hoặc đau bụng.
• Da nóng, đỏ, đau hoặc có vết loét.

Phản ứng dị ứng nghiêm trọng (bao gồm sốc phản vệ) có thể xảy ra trong hoặc sau khi truyền thuốc, bao gồm:

• Sưng mặt, môi, lưỡi.
• Khó thở.
• Chóng mặt, ngất xỉu.
• Hạ huyết áp.

Tương tác thuốc Saphnelo

Sử dụng Saphnelo 300mg cùng các thuốc khác cần được cân nhắc cẩn thận để tránh làm suy giảm miễn dịch quá mức hoặc gây ra các tác dụng phụ không mong muốn.

• Tương tác với thuốc: Không nên dùng Saphnelo cùng các thuốc sinh học ức chế miễn dịch khác vì dễ tăng nguy cơ nhiễm trùng. Tránh tiêm vaccine sống trong thời gian điều trị và ít nhất 4 tuần sau liều cuối. Các thuốc như corticosteroid, thuốc chống sốt rét tổng hợp, NSAIDs thường không ảnh hưởng đáng kể đến anifrolumab.
• Tương tác với thực phẩm: Chưa ghi nhận tương tác đáng kể.
• Tương tác với đồ uống: Chưa có dữ liệu về tương tác với rượu bia, nhưng nên hạn chế đồ uống có cồn.

Bảo quản thuốc Saphnelo

• Bảo quản Saphnelo trong tủ lạnh 2-8°C, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Không để đông lạnh, không lắc mạnh thuốc.
• Sau khi pha, nên sử dụng dung dịch ngay. Trường hợp chưa dùng, có thể bảo quản tối đa 24 giờ ở 2-8°C, đảm bảo vô khuẩn.

Cảnh báo và thận trọng khi dùng Saphnelo

• Lưu ý chung: Thận trọng khi dùng Saphnelo cho người có tiền sử nhiễm trùng mạn tính hoặc đang sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch khác, vì thuốc có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Trong và sau khi truyền, người bệnh cần được theo dõi kỹ để phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc phản ứng dị ứng và xử trí kịp thời. Không sử dụng thuốc nếu dung dịch bị đổi màu hoặc có vẩn đục.
• Đối với phụ nữ mang thai: Chỉ nên sử dụng Saphnelo khi lợi ích điều trị cho mẹ được đánh giá cao hơn nguy cơ có thể xảy ra cho thai nhi. Việc dùng thuốc cần có ý kiến và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.
• Đối với phụ nữ đang cho con bú: Hiện chưa có đủ thông tin thuốc có đi vào sữa mẹ hay không. Vì vậy, cần cân nhắc kỹ giữa lợi ích điều trị cho người mẹ và nguy cơ tiềm ẩn đối với trẻ trước khi quyết định sử dụng.
• Khi lái xe hoặc vận hành máy móc: Chưa ghi nhận thuốc ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng lái xe hay làm việc với máy móc. Tuy nhiên, nếu sau truyền xuất hiện triệu chứng như chóng mặt hoặc mệt mỏi, người bệnh nên thận trọng và tránh các hoạt động cần sự tỉnh táo cao.

Để đặt lịch khám và điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Tóm lại, thuốc Saphnelo giúp kiểm soát bệnh lupus ban đỏ hệ thống hiệu quả. Tuy nhiên, Saphnelo chỉ nên được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và cần theo dõi chặt chẽ trong suốt quá trình điều trị để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả tối ưu.