Ho gà là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, tăng áp phổi, suy tim, co giật, thậm chí ngừng thở. Vì vậy, việc tìm hiểu các loại thuốc điều trị ho gà ở trẻ em là điều cần thiết để giúp bé nhanh chóng hồi phục. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ danh sách các loại thuốc trị ho gà cho trẻ phổ biến, cách sử dụng hiệu quả và những lưu ý quan trọng khi điều trị.
Trẻ bị ho gà có thể được trị khỏi hoàn toàn nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng phác đồ. Đặc biệt với kháng sinh nhóm Macrolid (azithromycin, erythromycin, clarithromycin) trong 2 tuần đầu. Điều này giúp tiêu diệt Bordetella pertussis, giảm mức độ nghiêm trọng và ngăn ngừa lây lan.
Nếu điều trị muộn, dù vi khuẩn đã bị tiêu diệt, triệu chứng ho vẫn kéo dài do độc tố gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp. Bệnh thường diễn tiến trong 6–10 tuần, qua ba giai đoạn: khởi phát, toàn phát và hồi phục. Trong giai đoạn hồi phục, trẻ vẫn có thể ho khi gặp không khí lạnh hoặc dị nguyên.
Tổn thương niêm mạc khiến trẻ dễ mắc bệnh hô hấp tái phát như viêm phế quản, hen suyễn. Với trẻ sơ sinh hoặc có bệnh nền, nguy cơ biến chứng nặng như suy hô hấp, viêm phổi, co giật hoặc tổn thương não do thiếu oxy cao hơn. Do đó, chẩn đoán và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh và phòng biến chứng lâu dài.
Điều trị ho gà ở trẻ tập trung vào diệt vi khuẩn, kiểm soát triệu chứng và phòng biến chứng. Các loại thuốc điều trị ho gà ở trẻ em thường dùng gồm:
Đây là lựa chọn đầu tiên, gồm azithromycin, erythromycin, clarithromycin. Thuốc giúp ức chế B. pertussis, giảm mức độ bệnh và lây lan, đặc biệt hiệu quả nếu dùng trong 2 tuần đầu. Tác dụng phụ thường gặp: buồn nôn, tiêu chảy, cần dùng theo chỉ định. (1)
Dùng thay thế khi kháng Macrolid, áp dụng cho trẻ >2 tháng tuổi. Có nguy cơ gây phản ứng dị ứng nặng. (2)
Thuộc nhóm Penicillin, được chỉ định khi có bội nhiễm. Không phải lựa chọn đầu tay cho ho gà đơn thuần. Có thể gây dị ứng, tiêu chảy.
Dùng khi có biến chứng như viêm phổi. Gồm ceftriaxon, cefoperozol-sulbactam. Phổ kháng khuẩn rộng nhưng dễ gây rối loạn tiêu hóa do ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột.
Một số trường hợp kháng thuốc có thể dùng quinolon, piperacillin–tazobactam, tùy tình trạng bệnh và chỉ định bác sĩ.
Việc dùng thuốc điều trị ho gà ở trẻ em cần tuyệt đối tuân thủ chỉ định y tế, không tự ý mua hoặc điều trị tại nhà. Song song đó, cần chăm sóc dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể và tiêm phòng đầy đủ để tăng hiệu quả điều trị và phòng bệnh ho gà.
Bên cạnh việc sử dụng thuốc điều trị ho gà ở trẻ em theo chỉ định của bác sĩ, chăm sóc đúng cách tại nhà đóng vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ nhanh hồi phục và hạn chế biến chứng. Dưới đây là những hướng dẫn quan trọng cha mẹ cần lưu ý khi chăm sóc trẻ bị ho gà:
Trẻ bị ho gà cần được nghỉ ngơi trong một không gian sạch sẽ, thoáng khí nhưng không có gió lùa. Nên giữ nhiệt độ phòng ổn định, tránh quá nóng hoặc quá lạnh. Đặc biệt, cần hạn chế khói thuốc lá, bụi bẩn hoặc mùi hóa chất vì có thể làm kích thích đường hô hấp và khiến trẻ ho nhiều hơn.
Trẻ nhỏ chưa thể tự xì mũi, do đó cha mẹ nên sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng hàng ngày. Nhỏ vài giọt nước muối sinh lý vào mũi trẻ, sau đó dùng dụng cụ hút mũi nhẹ nhàng để loại bỏ dịch nhầy, giúp bé thở dễ dàng hơn.
Ho gà khiến trẻ dễ bị mất nước do ho nhiều, sốt hoặc biếng ăn. Cha mẹ cần cho trẻ uống nhiều nước ấm, có thể là nước lọc, nước cam, nước chanh mật ong (với trẻ trên 1 tuổi) hoặc sữa ấm. Đối với trẻ nhỏ, mẹ nên tăng cường cữ bú để bù nước. Các bữa ăn nên chia nhỏ, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp và rau củ quả giàu vitamin C để tăng sức đề kháng.
Một số mẹo giúp làm dịu cơn ho của trẻ mà cha mẹ có thể áp dụng:
Cơn ho gà thường trở nên nặng hơn vào ban đêm, gây khó ngủ cho trẻ. Để giúp bé ngủ ngon hơn, cha mẹ có thể:
Dù điều trị tại nhà, cha mẹ vẫn cần theo dõi sát sao tình trạng của trẻ. Nếu bé có các dấu hiệu sau, cần đưa đến bệnh viện ngay:
Ho gà có thể diễn biến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi. Dù bệnh có thể điều trị tại nhà với các trường hợp nhẹ, nhưng cha mẹ cần theo dõi sát sao và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ho gà là bệnh lý nguy hiểm ở trẻ nhỏ, nhưng nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách, trẻ có thể hồi phục nhanh và tránh biến chứng. Việc sử dụng thuốc điều trị ho gà ở trẻ em, đặc biệt là kháng sinh, cần tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả và hạn chế kháng thuốc.
