Đốt cuốn mũi bằng laser: Chỉ định, quy trình và ưu điểm

Cuốn mũi là các cấu trúc xương nằm bên trong khoang mũi, được bao phủ bởi lớp niêm mạc có vai trò lọc bụi, làm ấm và làm ẩm không khí trước khi đi vào đường hô hấp. Khi cuốn mũi bị phì đại (quá phát), bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng như nghẹt mũi kéo dài, chảy nước mũi, khó thở, làm ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng như viêm xoang mạn tính, viêm mũi vận mạch hoặc rối loạn giấc ngủ. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đốt cuốn mũi bằng laser như một phương pháp can thiệp giúp thu nhỏ kích thước cuốn mũi, cải thiện thông khí mũi và giảm triệu chứng viêm mũi mạn tính. Vậy phương pháp này được áp dụng cho đối tượng nào, quy trình thực hiện ra sao, và ưu nhược điểm của nó là gì?

Đốt cuốn mũi bằng laser là gì?

Đốt cuốn mũi bằng laser là phương pháp sử dụng tia laser để tác động và thu nhỏ phần cuốn mũi phát triển quá mức (được gọi là quá phát hoặc phì đại cuốn mũi). Biện pháp này giúp cải thiện tình trạng viêm mũi mạn tính, nghẹt mũi, ứ đọng dịch mũi xoang ở bệnh nhân quá phát cuốn mũi nghiêm trọng không đáp ứng thuốc hoặc có biến chứng mũi do phẫu thuật thẩm mỹ…

Chỉ định và chống chỉ định

Không phải tất cả các bệnh nhân phì đại cuốn mũi đều được chỉ định đốt cuốn mũi bằng laser. Trong trường hợp cuốn mũi quá phát cấp độ nhẹ gây viêm mũi, bệnh nhân sẽ được điều trị bằng thuốc uống, thuốc xịt nhằm làm giảm sưng viêm và nghẹt mũi.

1. Chỉ định

Được chỉ định thực hiện đối với những bệnh nhân:

• Phì đại cuốn mũi ở cấp độ nặng gây nghẹt mũi, chảy nước mũi nghiêm trọng;
• Viêm mũi mạn tính do cuốn mũi quá phát không đáp ứng với điều trị thuốc;
• Xuất hiện biến chứng ngưng thở khi ngủ do nghẹt mũi kéo dài, kích thước cuốn mũi lớn;
• Quá phát cuốn mũi và ứ đọng chất nhầy sau các phẫu thuật nâng mũi, nội soi mũi xoang, phẫu thuật lệch vách ngăn mũi…

2. Chống chỉ định

Những trường hợp không được chỉ định thực hiện:

• Người có các bệnh lý về máu như rối loạn đông máu, chảy máu;
• Bệnh nhân nhiễm trùng mũi họng cấp tính;
• Người có các bệnh lý tim mạch và bệnh lý nội khoa khác chưa kiểm soát được.

Quy trình đốt cuốn mũi bằng laser

Dưới đây là quy trình thực hiện bao gồm các bước thăm khám ban đầu, chuẩn bị, thực hiện phẫu thuật và chăm sóc hậu phẫu. (1)

1. Thăm khám và đánh giá ban đầu

Bước thăm khám và đánh giá ban đầu giúp bác sĩ xác định tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, mức độ phì đại cuốn mũi và các yếu tố liên quan nhằm xem xét phương án phẫu thuật phù hợp. Cụ thể như sau:

• Thực hiện thăm khám lâm sàng: Bác sĩ kiểm tra các dấu hiệu viêm mũi, nghẹt mũi, chảy nước mũi, hỏi về tiền sử bệnh lý, các bệnh nền và bệnh nội khoa của bệnh nhân.
• Thực hiện nội soi mũi và xét nghiệm hình ảnh khoang mũi: Bác sĩ tiến hành nội soi mũi, đôi khi kết hợp chụp CT để quan sát trực tiếp cấu trúc bên trong khoang mũi, mức độ phì đại cuốn mũi và những bất thường khác (nếu có).
• Đưa ra chỉ định phù hợp: Dựa vào triệu chứng bệnh và kết quả nội soi, CT khoang mũi, việc mổ đốt cuốn mũi bằng laser có thể được bác sĩ chỉ định hoặc không nếu bệnh nhân có bệnh lý nền, rối loạn đông máu…

2. Chuẩn bị trước khi thực hiện

Những bước chuẩn bị trước khi tiến hành phẫu thuật đốt cuốn mũi bằng tia laser:

• Trước khi phẫu thuật vài ngày: Người bệnh cần ngừng các loại thuốc ảnh hưởng đến quá trình đông máu như aspirin, ibuprofen, naproxen, clopidogrel, warfarin… theo chỉ định của bác sĩ.
• Nhịn ăn, uống trước khi phẫu thuật: Ít nhất 6-8 tiếng hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.

3. Tiến hành thực hiện

Các bước được thực hiện như sau:

• Bước 1: Gây mê toàn thân cho bệnh nhân và đặt bệnh nhân nằm ngửa, đầu cao hơn ngực.
• Bước 2: Đặt thuốc co mạch máu, dùng optic nội soi 00 kiểm tra toàn bộ hốc mũi và cuốn dưới 2 bên, đánh giá tổng thể tình trạng của cuốn mũi, niêm mạc hốc mũi, khe mũi, vách ngăn, vòm mũi.
• Bước 3: Bác sĩ thực hiện rạch ở phần đầu cuốn mũi nhằm tạo một khoang nhỏ bên trong lớp lót dưới niêm mạc cuốn mũi, sau đó đặt sợi dây gắn vào laser để bóc tách và loại bỏ phần niêm mạc phì đại của cuốn mũi.
• Bước 4: Kiểm tra hai bên hốc mũi, cầm máu mũi và kết thúc phẫu thuật.

4. Theo dõi và chăm sóc

Sau khi thực hiện đốt cuốn mũi, bệnh nhân cần chú ý:

• Không được xì mũi mạnh, không dùng tay ngoáy mũi, day mũi…
• Không để mũi tiếp xúc trực tiếp với quạt, điều hòa, gió lạnh hay khói bụi, đeo khẩu trang khi ra ngoài.
• Không lao động hoặc vận động mạnh, chơi thể thao, tập yoga (đặc biệt các động tác nằm sấp có thể đè vào mũi).
• Xịt mũi hoặc nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý (Natri Clorid 0,9%) nhẹ nhàng, không sục rửa mạnh.

Ưu điểm và hạn chế 

Đốt cuốn mũi bằng laser là một trong những cách can thiệp cuốn mũi ít xâm lấn được dùng trong điều trị quá phát cuốn mũi. Dưới đây là những ưu điểm và hạn chế của phương pháp này.

1. Ưu điểm

So với phương pháp phẫu thuật cắt bỏ cuốn mũi phì đại bằng dao mổ, thủ thuật đốt có những ưu điểm như sau:

• Ít xâm lấn hơn: Bệnh nhân không cần phải phẫu thuật mở, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng so với phẫu thuật bằng phương pháp truyền thống.
• Ít sưng, đau đớn và phục hồi nhanh hơn: Phương pháp này ít gây đau đớn hơn so với phẫu thuật thông thường, đồng thời thời gian hồi phục nhanh chóng, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường sau vài ngày.

2. Hạn chế

Hiện nay, có nhiều phương pháp thu nhỏ cuốn mũi như đốt bằng plasma, coblator và laser. Trong đó, có một số hạn chế so với plasma và coblator:

• Hiệu quả giảm mô phì đại: Laser có thể kém hiệu quả hơn so với plasma và coblator trong việc loại bỏ mô cuốn mũi phì đại, đặc biệt với trường hợp cuốn mũi quá phát lớn.
• Nguy cơ ảnh hưởng đến mô lành: Nhiệt độ cao của laser có thể gây tổn thương mô xung quanh cuốn mũi nhiều hơn so với plasma và coblator, vốn hoạt động với mức nhiệt thấp hơn và có kiểm soát.
• Chảy máu và thời gian lành thương: Phương pháp plasma và coblator có khả năng cầm máu tốt hơn ngay trong quá trình cắt mô, giúp giảm nguy cơ chảy máu và rút ngắn thời gian hồi phục so với laser. Tuy nhiên, hiệu quả của từng phương pháp còn phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân và kỹ thuật của bác sĩ thực hiện.

Lưu ý sau khi đốt

Dưới đây là một số chú ý nên làm và không nên làm sau khi thực hiện: (2)

1. Những điều nên làm

Một số điều nên làm:

• Dùng nước muối sinh lý (Natri Clorid 0,9%) xịt mũi hoặc nhỏ mũi nhẹ nhàng;
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài;
• Nghỉ ngơi, tĩnh dưỡng;
• Bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng, ăn các món ăn mềm, nhiều nước và dễ tiêu hóa như cháo, canh, súp trong vài ngày đầu sau phẫu thuật;
• Theo dõi tình hình vết mổ và biến chứng sau mổ.

2. Những điều cần tránh

Bệnh nhân sau khi thực hiện thủ thuật nên tránh:

• Xì mũi mạnh;
• Ngoáy mũi, day mũi;
• Để gió lạnh, quạt, điều hòa, bụi khói và các tác nhân kích thích (lông thú cưng, phấn hoa) tiếp xúc trực tiếp với mũi;
• Lao động, vận động hoặc tập thể dục gắng sức;
• Để mũi bị va chạm hoặc bị đè xuống (do tư thế nằm hoặc do tai nạn).
• Ăn các gia vị cay nóng có tính kích thích như tiêu, ớt, các món ăn nhiều dầu mỡ, uống rượu bia, hút thuốc lá.

So sánh với các phương pháp khác

Hiện nay có nhiều biện pháp giảm phì đại cuốn mũi như phẫu thuật bằng dao mổ, dùng tia laser, dùng sóng cao tần và dao plasma, dùng sóng cao tần có hỗ trợ coblator… Dưới đây là bảng so sánh các phương pháp phổ biến trong điều trị phì đại cuốn mũi.

Thắc mắc thường gặp

1. Đốt cuốn mũi bằng laser có đau không?

Mức độ đau khi thực hiện ở ngưỡng thấp cho tới trung bình. Một số bệnh nhân có thể cảm thấy đau trong vài ngày đầu cùng với cảm giác sưng nhẹ và khó chịu nhưng thường không quá nghiêm trọng. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau để làm dịu cơn đau sau phẫu thuật.

2. Bao lâu thì hồi phục?

Bệnh nhân thường được theo dõi từ 2-3 giờ sau khi thực hiện phẫu thuật và có thể trở lại sinh hoạt bình thường sau khoảng 1 tuần. Mất từ 1-2 tháng để vết thương hồi phục hoàn toàn.

3. Đốt cuốn mũi bằng laser có nguy hiểm không?

Phương pháp thường an toàn và ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật cắt cuốn mũi truyền thống. Kỹ thuật này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu nhiều hoặc sẹo dính trong khoang mũi. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn có thể gặp một số tác dụng phụ như đau rát sau đốt laser, khô mũi, chảy máu nhẹ hoặc phù nề niêm mạc mũi trong thời gian đầu. Hiệu quả và mức độ an toàn của phương pháp này còn phụ thuộc vào tay nghề bác sĩ và tình trạng cụ thể của bệnh nhân.

4. Chi phí đốt cuốn mũi bằng laser là bao nhiêu?

Chi phí phụ thuộc vào đơn vị thực hiện cũng như nhiều yếu tố khác. Bệnh nhân cần thăm khám với bác sĩ để xác định tình trạng phì đại cuốn mũi và xác định được chi phí cụ thể.

5. Thực hiện ở đâu tốt?

Khoa Tai – Mũi – Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những đơn vị thực hiện đốt cuốn mũi bằng laser uy tín, hiệu quả, an toàn. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao cùng hệ thống thiết bị, máy móc tiên tiến hiện đại, bệnh nhân sẽ được thăm khám và chẩn đoán kỹ lưỡng, tư vấn, giải đáp thắc mắc tận tình trước, trong và sau khi thực hiện phẫu thuật.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị bệnh về tai mũi họng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể liên hệ:

Đốt cuốn mũi bằng laser là một phương pháp điều trị hiệu quả cho các bệnh nhân bị viêm mũi, nghẹt mũi kéo dài do cuốn mũi phì đại với những ưu điểm như ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh và giảm thiểu cảm giác đau đớn so với phẫu thuật cuốn mũi truyền thống. Bệnh nhân cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau khi đốt nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị lâu dài và giảm thiểu các biến chứng có thể xảy ra.