Thông liên thất phần màng là dạng phổ biến nhất của thông liên thất – một dị tật tim bẩm sinh, trong đó có lỗ thông bất thường giữa hai buồng thất, tại phần mỏng nhất của vách tim.
Bít dù thông liên thất phần màng là biện pháp thay thế cho phẫu thuật trong những trường hợp có cấu trúc giải phẫu rất phù hợp và bệnh nhân được lựa chọn kỹ lưỡng. Mặc dù thủ thuật này thường đạt kết quả tốt, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng muộn nghiêm trọng nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời.
Bít dù thông liên thất phần màng là thủ thuật can thiệp tim mạch ít xâm lấn, được thực hiện qua một ống thông luồn từ tĩnh mạch ở bẹn lên tim. Trong quá trình can thiệp, bác sĩ sẽ đưa ống thông nhỏ (catheter) qua tĩnh mạch và động mạch ở bẹn và dẫn lên vách liên thất phần màng. Sau đó, bác sĩ đặt dụng cụ bít (dù) có hình dạng đặc biệt vào lỗ thông giữa hai tâm thất.
Khi được bung ra, dụng cụ sẽ tự nở và bám chặt vào hai bên vách liên thất, giúp đóng kín lỗ thông. Thủ thuật được thực hiện dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và, trong một số trường hợp, kết hợp với siêu âm tim qua thực quản để đảm bảo đặt dụng cụ đúng vị trí. Toàn bộ quá trình thường kéo dài từ 1–2 giờ và được thực hiện dưới gây mê toàn thân hoặc gây tê tại chỗ, tùy theo độ tuổi và tình trạng cụ thể của bệnh nhân.
Đối với bệnh nhân cần đóng lỗ thông liên thất phần màng, phẫu thuật thường được ưu tiên trong các trường hợp giải phẫu không phù hợp để bít dù hoặc có nguy cơ biến chứng cao khi dùng dụng cụ. Thông tim để đóng lỗ thông là biện pháp thay thế cho phẫu thuật trong trường hợp giải phẫu cực kỳ phù hợp, dụng cụ lỗ thông không quá lớn, khoảng cách từ lỗ thông đến van động mạch chủ không quá gần, dụng cụ không được gây rối loạn nhịp hoặc ảnh hưởng đến cấu trúc tim hoặc không chạm những cấu trúc cơ quan lân cận.
Đối với phương pháp phẫu thuật đóng thông liên thất phần màng, bệnh nhân có thể gặp biến chứng block dẫn truyền (block dẫn truyền là rối loạn đường dẫn tín hiệu điện trong tim, có thể gây chậm nhịp tim) ngay sau mổ và thường được xử trí bằng cách đặt máy tạo nhịp. Trong khi đó, can thiệp bằng dụng cụ cũng có thể gây block dẫn truyền, có thể xảy ra sớm sau thủ thuật hoặc xuất hiện muộn. Do đó, bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ sau can thiệp để phát hiện và xử trí kịp thời nếu có bất thường về nhịp tim.
Việc điều trị cần được cá thể hóa cho từng bệnh nhân. Do đó, để đảm bảo an toàn và đạt được hiệu quả điều trị tối ưu, việc lựa chọn phương pháp điều trị – phẫu thuật hay can thiệp bằng dụng cụ – cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên đặc điểm giải phẫu, nguy cơ biến chứng và tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.
Thông liên thất phần màng là thể phổ biến nhất, chiếm khoảng 80% các trường hợp thông liên thất. Điều trị thông liên thất phần màng bằng phương pháp bít dù cần được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng.
Chỉ định đóng lỗ thông liên thất phần màng bằng dụng cụ cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên nhiều yếu tố:
Dù được lựa chọn cẩn thận về mặt chỉ định và dụng cụ, thủ thuật vẫn có thể tiềm ẩn một số rủi ro như block dẫn truyền hoặc ảnh hưởng đến cấu trúc tim lân cận. Do đó, bệnh nhân cần được theo dõi sát sau can thiệp để phát hiện sớm và xử trí kịp thời các biến chứng nếu có.
Tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, trước khi đưa ra quyết định điều trị thông liên thất phần màng, các chuyên gia tim mạch sẽ cùng hội chẩn để lựa chọn phương pháp tối ưu nhất cho từng trường hợp bệnh nhân. Nếu kết quả hội chẩn thống nhất lựa chọn điều trị thông liên thất phần màng bằng phương pháp bít dù, bệnh nhân sẽ được can thiệp tại phòng DSA.
Trước khi thực hiện thủ thuật bít dù thông liên thất phần màng, bệnh nhân sẽ được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm và kiểm tra cận lâm sàng để đánh giá toàn diện tình trạng tim mạch và sức khỏe tổng quát. Các xét nghiệm bao gồm: điện tâm đồ, chụp X-quang ngực, siêu âm tim, xét nghiệm máu, và một số kiểm tra chuyên biệt khác nếu cần thiết.
Sau khi đánh giá đầy đủ, bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể về quá trình chuẩn bị trước thủ thuật, bao gồm hướng dẫn thuốc, thời gian nhịn ăn uống trước can thiệp, vệ sinh tắm rửa sạch sẽ trước ngày làm thủ thuật để phòng ngừa nhiễm trùng. Bệnh nhân cũng sẽ được thông tin về phương pháp gây mê hoặc gây tê, thời gian thực hiện, cũng như những lưu ý sau thủ thuật để phối hợp tốt với ekip điều trị.
Thủ thuật được thực hiện dưới gây mê toàn thân. Bác sĩ sẽ luồn ống thông qua mạch máu ở bẹn và di chuyển đến vách liên thất. Ở phần đầu của ống thông có gắn thiết bị để bít lỗ thông (dù). Dưới hướng dẫn của siêu âm tim và hệ thống máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), bác sĩ sẽ thả dù từ từ, đảm bảo dù nở đúng vị trí và bám chắc vào vách liên thất.
Một số trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng siêu âm qua thực quản để xem ống thông. Sau khi kiểm tra kỹ không có shunt tồn lưu (shunt tồn lưu là dòng máu vẫn còn rò rỉ qua lỗ thông sau khi đặt dụng cụ bít) và không ảnh hưởng đến van tim, dù sẽ được thả mở ra hoàn toàn và được cố định lại.
Thời gian thực hiện thủ thuật có thể khác nhau tùy theo mức độ phức tạp của tổn thương và kinh nghiệm của ekip can thiệp. Sau can thiệp, bệnh nhân thường nằm viện từ 1–2 ngày nếu không có biến chứng. Trong thời gian này, bệnh nhân có thể được chỉ định dùng thuốc ngăn ngừa hình thành cục máu đông, thuốc giảm đau và sẽ được hẹn tái khám định kỳ để theo dõi kết quả điều trị lâu dài.
Thủ thuật bít dù thông liên thất phần màng thường được thực hiện dưới gây mê toàn thân hoặc gây tê tại chỗ tùy theo độ tuổi và tình trạng cụ thể của bệnh nhân. Trong cả hai trường hợp, bệnh nhân sẽ không cảm thấy đau trong suốt quá trình can thiệp. Sau thủ thuật, có thể xuất hiện cảm giác đau nhẹ tại vị trí đặt ống thông, nhưng thường không đáng ngại và sẽ được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc giảm đau.
Bệnh nhân được can thiệp bít dù thông liên thất phần màng thường hồi phục nhanh do đây là thủ thuật ít xâm lấn, không cần mổ, giúp giảm nguy cơ chảy máu, hạn chế nhiễm trùng và ít đau sau can thiệp. Đa số bệnh nhân có thể xuất viện sau 1–2 ngày, có thể thực hiện các sinh hoạt nhẹ nhàng trong vòng 1 tuần. Sau khoảng 1 tháng, bệnh nhân có thể trở lại hoàn toàn các hoạt động bình thường, tuy nhiên cần tránh các hoạt động thể chất gắng sức trong giai đoạn đầu.
Các bệnh lý tim mạch, đặc biệt là tim bẩm sinh cần được phát hiện và điều trị sớm để tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. Khi có các dấu hiệu bất thường như khó thở, mệt mỏi, chậm tăng cân ở trẻ nhỏ, phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa tim mạch uy tín để được thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp. Lựa chọn cơ sở y tế có trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm thiểu biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Trung tâm Tim mạch – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ nhiều người tin tưởng đến khám, điều trị các bệnh lý tim mạch, đặc biệt bệnh tim bẩm sinh. Trung tâm không chỉ quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm mà còn được đầu tư trang thiết bị máy móc hiện đại, đảm bảo chất lượng điều trị tốt nhất cho người bệnh.
Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Thủ thuật bít dù thông liên thất phần màng là phương pháp điều trị ít xâm lấn mang lại hiệu quả cao, nhưng vẫn tồn tại biến chứng muộn gây tử vong nếu bệnh nhân không được cấp cứu điều trị kịp thời. Do đó, phẫu thuật vẫn là ưu tiên chính để điều trị thông liên thất phần màng. Trong trường hợp cần cân nhắc điều trị bằng thông tim can thiệp, cần đánh giá kỹ lưỡng khi lựa chọn bệnh nhân, dụng cụ bít cùng nhiều yếu tố khác để đảm bảo an toàn về lâu dài cho bệnh nhân.
