Thận yếu ăn gì là thắc mắc phổ biến của nhiều người đang gặp vấn đề về chức năng lọc máu và đào thải độc tố của thận. Chế độ ăn uống không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến triển của bệnh mà còn quyết định hiệu quả điều trị và phòng ngừa biến chứng. Trong bài viết này, bác sĩ sẽ giúp bạn hiểu rõ nên ăn gì khi bị thận yếu theo hướng dẫn từ chuyên gia thận học và dinh dưỡng lâm sàng.
Thận là cơ quan quan trọng của cơ thể, giúp loại bỏ chất thải, chất lỏng dư thừa thông qua đường tiểu và giúp duy trì sự cân bằng chất lỏng và các khoáng chất trong cơ thể.
Tuy nhiên, khi thận suy yếu, các chức năng quan trọng này có thể bị suy giảm, dẫn đến tích tụ chất thải và độc tố trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Lúc này, bên cạnh việc điều trị, điều chỉnh chế độ sinh hoạt hợp lý thì dinh dưỡng cũng góp phần quan trọng giúp cải thiện và hỗ trợ chức năng thận.
Một chế độ dinh dưỡng khoa học, đầy đủ những thực phẩm có lợi như rau củ quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá béo… giúp thận hoạt động hiệu quả hơn trong quá trình lọc, đào thải độc tố và chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể.
Ngược lại, chế độ ăn uống không hợp lý như tiêu thụ quá nhiều chất béo xấu, đồ ăn cay nóng, đồ ăn mặn, đồ uống có cồn… khiến thận mất nhiều thời gian hơn để thực hiện nhiệm vụ. Điều này dẫn đến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.
Ngoài ra, chế độ ăn uống khoa học còn giúp kiểm soát được lượng đường huyết và chỉ số huyết áp, đây là những yếu tố có thể gây tổn thương mạch máu, khiến việc lọc máu trở nên khó khăn, lâu dần có thể gây suy thận mạn.
Thông thường, người thận yếu cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng qua từng giai đoạn điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Người bệnh cần ăn uống đầy đủ và cân bằng các nhóm chất trong các bữa ăn nhằm đảm bảo dinh dưỡng cho cơ thể, cân bằng nước và điện giải mà không gây quá nhiều áp lực lên thận.
Dưới đây là một số lưu ý về các nhóm chất mà người bệnh thận cần cẩn trọng trong chế độ ăn uống hằng ngày:
Muốn biết thận yếu ăn gì, trước tiên người bệnh cần xác định thế nào là một thực phẩm tốt cho người thận bị yếu. Thực phẩm tốt cho tình trạng này cần cung cấp đủ dưỡng chất quan trọng cho cơ thể mà không chứa nhiều các chất có thể tăng gánh nặng đào thải cho thận như natri, photpho, kali, canxi, cholesterol, axit uric, oxalat… vì nếu thận phải hoạt động quá mức để đào thải các chất này, có thể dẫn đến tổn thương thận.
Một số thực phẩm có thể khiến thận mất nhiều thời gian hơn để đào thải hoặc không thể đào thải hết là nội tạng động vật, thịt cá hộp, hải sản, trái cây sấy…
Ngược lại, các thực phẩm người bị thận yếu nên ăn cần giàu vitamin C, vitamin B, folate, sắt, chất chống oxy hóa. Các dưỡng chất này giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do, hỗ trợ hệ tiêu hóa, giảm áp lực cho thận trong quá trình lọc… Người dân có thể cân nhắc tiêu thụ các thực phẩm giàu dưỡng chất, tốt cho thận như súp lơ, dâu tây, nghệ, bắp cải…
Ngoài ra, người bệnh thận có thể tiêu thụ đạm có giá trị sinh học cao như các loại protein dễ hấp thu, có đủ axit amin cần thiết đến từ các thực phẩm như lòng trắng trứng, tôm, cua… Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên tiêu thụ một lượng đạm vừa đủ theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh ảnh hưởng tới chức năng thận.
Người bệnh nên đi khám dinh dưỡng để được bác sĩ tư vấn cụ thể. Có thể tham khảo các thực phẩm sau.
Táo là loại trái cây quen thuộc, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là đối với người bệnh thận. Một quả táo chưa gọt vỏ không chứa natri, chỉ chứa 158 mg kali, 10 mg phốt pho, lượng khoáng chất này phù hợp cho người suy yếu thận.
Ngoài ra, pectin trong táo có thể giúp giảm một số yếu tố nguy cơ gây tổn thương thận, chẳng hạn như lượng đường trong máu và cholesterol cao. Vì vậy, bạn có thể thêm táo vào thực đơn tráng miệng cho người thận yếu. (2)
Việt quất chứa một lượng lớn chất chống oxy hóa, vitamin C và chất xơ. Các dưỡng chất này giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do, hỗ trợ kháng viêm, ngăn ngừa quá trình lão hóa… Đặc biệt, đây là lựa chọn tuyệt vời cho người bệnh thận vì trong 50g việt quất chỉ chứa 4 mg natri, 65 mg kali, 7 mg phốt pho nên người bệnh thận không lo tạo gánh nặng lên thận khi lọc các khoáng chất này.
Nguồn chất chống oxy hóa dồi dào trong súp lơ xanh giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm viêm hiệu quả, từ đó tăng cường sức khỏe thận. Bên cạnh đó, súp lơ xanh còn chứa phytochemical, một hợp chất thực vật có khả năng hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh mạn tính và ung thư, bao gồm suy thận. Súp lơ xanh thuộc nhóm rau củ có hàm lượng kali trung bình, ít natri và phốt pho, là thực phẩm tuyệt vời cho người bệnh thận. (3)
Thận yếu nên ăn những gì, cherry có phù hợp cho người bệnh thận không? Theo các chuyên gia, việc tiêu thụ quả anh đào thường xuyên nhờ hợp chất phytochemical và các chất chống oxy hóa khác có trong nó. Bổ sung quả anh đào thường xuyên giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do và duy trì sức khỏe thận. Ngoài ra, hàm lượng natri, phốt pho trong quả anh đào không cao, do đó người bệnh thận có thể an tâm thêm vào thực đơn dinh dưỡng.
Tiêu thụ lựu có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thận vì loại quả này chứa rất nhiều chất chống oxy hóa, chất xơ, folate, vitamin E, vitamin K và B6. Những dưỡng chất này có tác dụng bảo vệ tế bào, giảm viêm, hạn chế tác động của các gốc tự do lên cơ thể… Tuy nhiên, lựu có hàm lượng kali khá cao, do đó người bệnh thận cần tham vấn bác sĩ để được hướng dẫn định lượng phù hợp cho mỗi lần tiêu thụ.
Dâu tây là trái cây giàu dinh dưỡng, rất có lợi cho sức khỏe tổng thể nói chung và chức năng thận nói riêng. Đặc biệt, trong dâu tây chứa rất nhiều anthocyanin và ellagitannin, hai hợp chất có khả năng bảo vệ cấu trúc tế bào và ngăn ngừa tổn thương tế bào do oxy hóa.
Ngoài ra, lượng lớn chất xơ, vitamin C và manga trong dâu tây cũng có tác dụng ngừa viêm, giảm tác động của các yếu tố gây hại đến thận. Trong 50g – khoảng 5 quả dâu tây tươi cỡ vừa chứa 1 mg natri, 120 mg kali, 13 mg phốt pho, hàm lượng này phù hợp cho người bệnh thận, không gây áp lực đào thải khi tiêu thụ.
Bắp cải là loại rau củ giàu vitamin C, vitamin K và chất xơ. Trong khi đó, hàm lượng natri và kali lại thấp, trong 50g rau bắp cải chỉ chứa 6 mg natri, 50 mg kali, giúp hạn chế nguy cơ tích tụ các khoáng chất này khi thận bị yếu.
Ngoài ra, trong bắp cải còn chứa phytochemical, một hợp chất có khả năng ngăn ngừa sự tấn công của các gốc tự do gây hại, bảo vệ tế bào và tăng cường sức khỏe tim mạch.
Mỗi người có thể thêm rau bắp cải vào thực đơn ăn kiêng cho người bệnh thận thông qua nhiều cách chế biến như nấu canh, xào, luộc, salad…
Dưa leo chứa lượng lớn vitamin, khoáng chất tốt cho sức khỏe thận. Thực phẩm này còn chứa rất nhiều nước, giúp duy trì độ ẩm và hỗ trợ thận hoạt động tốt hơn. Hơn nữa, trong 50g dưa chuột chỉ chứa 175 mg natri, hàm lượng natri này được coi là thấp và người bệnh thận có thể ăn được.
Cà tím là nguồn cung cấp chất xơ, vitamin C, vitamin B6 dồi dào, giúp bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do. Các thuốc điều trị bệnh thận thường có tác dụng phụ là táo bón. Việc bổ sung đủ chất xơ bao gồm cà tím giúp người bệnh thận tiêu hóa dễ dàng hơn, nâng cao sức khỏe của người bệnh.
Trứng, đặc biệt là lòng trắng trứng thuộc nhóm thực phẩm người thận yếu không nên bỏ qua. Mặc dù giàu protein, nhưng protein ở lòng trắng trứng ít phốt pho hơn nguồn thực phẩm khác như lòng đỏ trứng hoặc các loại thịt. Cụ thể, 2 lòng trắng trứng chỉ chứa 10 mg phốt pho, do đó người bệnh có thể tiêu thụ lòng trắng trứng mà không lo tích tụ khoáng chất này.
Bên cạnh yếu thận nên ăn gì, người bệnh cần lưu ý các vấn đề quan trọng giúp bảo vệ và duy trì sức khỏe thận trong quá trình điều trị và chăm sóc như:
Xem thêm:
Quý khách vui lòng liên hệ qua thông tin hotline/fanpage dưới đây để được tư vấn cụ thể và đặt lịch khám trước tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Thận yếu ăn gì để hỗ trợ phục hồi chức năng và hạn chế biến chứng là mối quan tâm quan trọng trong điều trị. Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm ít đạm, giàu chất chống oxy hóa và hạn chế natri, kali theo hướng dẫn bác sĩ. Để xây dựng thực đơn phù hợp với từng giai đoạn bệnh, bạn có thể tham khảo các dịch vụ Dinh dưỡng – Thận Tiết niệu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
