Thận ứ nước độ 4 là sự giãn nở nghiêm trọng của đài bể thận, khiến thận bị sưng lên, tăng kích thước, nếu không được điều trị ngay hoặc hoặc điều trị thất bại có thể gây tổn thương thận. Bài viết này, thạc sĩ, bác sĩ CKII Phạm Thanh Trúc, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ tư vấn về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị ứ nước thận độ 4 – mức độ nghiêm trọng nhất của tình trạng này.
Thận ứ nước độ 4 là giai đoạn nghiêm trọng nhất của tình trạng này, khi này thận bị sưng, giãn nở đài bể thận và làm làm mỏng nhu mô thận (mô thận) do tích tụ quá nhiều nước tiểu, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như suy thận nếu không can thiệp khẩn cấp.
Thận ứ nước độ 4 rất nguy hiểm vì có khả năng gây tổn thương thận vĩnh viễn. Ứ nước thận mức độ 4 đã có sự giãn nở nghiêm trọng của đài và bể thận với độ mỏng đáng kể của vỏ thận (phần ngoài của thận chịu trách nhiệm lọc chất thải). Mức độ sưng và áp lực này có thể dẫn đến tổn thương thận vĩnh viễn và giảm chức năng thận theo thời gian.
Sự tích tụ nước tiểu tồn đọng ở thận tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) và nhiễm trùng thận, có khả tiến triển thành thận ứ mủ. Trong các trường hợp nghiêm trọng hoặc không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận vĩnh viễn, thận mất khả năng lọc chất thải từ máu. Điều này có thể có hậu quả nghiêm trọng và đe dọa đến tính mạng, cần lọc máu hoặc ghép thận.
Nguyên nhân gây gây thận ứ nước cấp độ 4 được xác định do thận ứ nước độ 3 không được điều trị, tiến triển nặng hơn sang độ 4. Bệnh mức độ 4 thường là hậu quả của tắc nghẽn nghiêm trọng và kéo dài. Các nguyên nhân chính dẫn đến các tắc nghẽn này có thể bao gồm:
Triệu chứng có thể kể đến gồm:
Thận ứ nước độ 4 được chẩn đoán tương tự như thận ứ nước nói chung, bất kể mức độ. Trong đó, chụp cắt lớp vi tính (CT) được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán thận ứ nước và sỏi thận, có độ nhạy cảm 91% – 97% và độ đặc hiệu 91% – 100%. Ngoài ra, bác sĩ còn tiến hành chẩn đoán lâm sàng, xét nghiệm nước tiểu cũng như chẩn đoán hình ảnh cho thận ứ nước, cụ thể:
Điều trị ứ nước thận độ 4 cần ưu tiên làm giảm tắc nghẽn, giảm sưng và ngăn ngừa tổn thương thận tiến triển. Đối với ứ nước thận độ 4 thường cần can thiệp phẫu thuật để điều chỉnh nguyên nhân cơ bản, giải quyết tình trạng tắc nghẽn. Phương pháp phẫu thuật cụ thể sẽ được cân nhắc lựa chọn dựa trên từng tình trạng bệnh cụ thể, từng nguyên nhân cụ thể gây tắc nghẽn. Ưu tiên lựa chọn các phương pháp điều trị ngoại khoa xâm lấn tối thiểu, giúp giảm các nguy cơ biến chứng hậu phẫu, rút ngắn thời gian phục hồi cho người bệnh.
Phẫu thuật nên được thực hiện để khắc phục tình trạng tắc nghẽn càng sớm càng tốt. Sau 1 tháng phẫu thuật, người bệnh cần được đánh giá chức năng thận, điều này giúp khắc phục kịp thời bất kỳ tình trạng mất hoặc suy giảm chức năng thận nào có thể xảy ra sau khi mắc bệnh trong thời gian dài.
Chăm sóc người bệnh thận ứ nước trong quá trình hồi phục sau phẫu thuật điều trị gồm theo dõi quá trình hồi phục của người bệnh, chăm sóc vết thương và thăm khám định kỳ để bác sĩ theo dõi quá trình hồi phục của người bệnh. Dưới đây là một số hướng dẫn chung về chăm sóc người bệnh thận ứ nước độ 4 sau phẫu thuật:
Xem thêm: Chế độ ăn cho người bị thận ứ nước đủ chất trước và sau điều trị
Bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi nào, đặc biệt là những trường hợp sau:
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có khả năng phát triển thận ứ nước ở mọi cấp độ, thận ứ nước nhẹ, độ 1 có thể tự khỏi, điều này được lý giải do sự trưởng thành của đường tiết niệu. Tuy nhiên, với thận ứ nước độ 4 ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, điều này cho thấy dấu hiệu của tắc nghẽn nghiêm trọng trong đường tiết niệu, cần được phát hiện và điều trị sớm để ngăn ngừa biến chứng, gây tổn thương hoặc mất chức năng thận ở trẻ. (1)
Phát hiện sớm thận ứ nước độ 4 ở phụ nữ mang thai là rất quan trọng vì nó có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng đối với cả mẹ và thai nhi, bao gồm tổn thương thận, nhiễm trùng đường tiết niệu và thậm chí cả sinh non hoặc thai chết lưu nếu không được điều trị. Can thiệp sớm, như đặt stent JJ niệu quản, có thể ngăn chặn những biến chứng nghiêm trọng này.
Ở người cao tuổi, khi chức năng của nhiều cơ quan trong cơ thể bắt đầu suy yếu do lão hóa, bệnh nền thì thận ứ nước 4 làm tăng nguy cơ tổn thương thận nghiêm trọng, mất dần chức năng thận và dẫn đến bệnh thận mạn (CKD). Khi mắc CKD người bệnh không thể điều trị phục hồi chức năng thận, ở giai đoạn muộn của CKD, người bệnh phải lọc máu hoặc chạy thận nhân tạo để duy trì sự sống.
Để phòng ngừa thận ứ nước độ 4 từ sớm cần điều trị ngay thận ứ nước ngay khi phát hiện. Đồng thời, tập trung vào điều trị và phòng ngừa nguyên nhân cơ bản gây tắc nghẽn, dẫn đến thận ứ nước, gồm:
Thận ứ nước độ 4 không thể điều trị tại nhà vì đây là mức độ nghiêm trọng, gây sưng thận, giãn nở đài bể thận, nguy cơ biến chứng tổn thương nhu mô thận và mất chức năng thận tăng cao, cần được điều trị chuyên sâu và can thiệp bằng phẫu thuật để loại bỏ tắc nghẽn, dẫn lưu nước tiểu và điều trị thận ứ nước.
Thận ứ nước độ 4 có thể chữa dứt điểm được bằng cách điều trị khắc phục nguyên nhân gây bệnh. Thông thường bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật để giải quyết tắc nghẽn đường tiểu và tình trạng này sẽ được chữa dứt điểm sau phẫu thuật.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu thêm về thận ứ nước độ 4 là tình trạng như thế nào, có nguyên nhân do đâu, có nguy hiểm không cũng như cách chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh hiệu quả.
