Tế bào gốc đa năng giới hạn có vai trò quan trọng trong việc duy trì mô. Loại tế bào gốc này có tiềm năng lớn được ứng dụng trong các kỹ thuật điều trị bệnh, nghiên cứu y học. Vậy tế bào gốc đa năng giới hạn là gì, có tiềm năng ứng dụng ra sao?
Tế bào gốc là tế bào vừa có khả năng tự đổi mới, tăng sinh vừa có thể biệt hóa thành những loại tế bào chuyên biệt để giúp thực hiện các chức năng trong một mô cụ thể. Tế bào gốc có thể được các chuyên gia phân lập từ nhiều nguồn khác nhau. Tại Việt Nam, việc nghiên cứu, ứng dụng tế bào gốc tạo máu trong y học đã được tiến hành từ những năm 90 của thế kỷ XX.
Các loại tế bào gốc có thể phân loại dựa trên tính gốc và tiềm năng biệt hóa: tế bào gốc toàn năng (totipotent stem cells) có thể biệt hóa thành toàn bộ phôi thai hoàn chỉnh gồm bánh nhau, túi ối và thai nhi; tế bào gốc vạn năng (pluripotent stem cells) có thể biệt hóa thành toàn bộ các tế bào trên cơ thể người; tế bào gốc đa năng (multipotent stem cells) có khả năng biệt hóa thành nhiều loại tế bào; tế bào gốc đa năng giới hạn (oligopotent stem cells) có khả năng biệt hóa thành một vài loại tế bào có điểm tương đồng với nhau; và tế bào gốc đơn năng (unipotent stem cells) chỉ có thể biệt hóa thành một loại tế bào.
Tế bào gốc đa năng giới hạn (oligopotent stem cells) là tế bào gốc có khả năng biệt hóa thành một vài loại tế bào có đặc điểm tương đồng với nhau. Tế bào gốc đa năng giới hạn được biết là có khả năng biệt hóa kém hơn tế bào gốc đa năng, tế bào gốc vạn năng, tế bào gốc toàn năng… nhưng lại có khả năng biệt hóa cao hơn tế bào gốc đơn năng.
Chẳng hạn như, tế bào gốc tạo máu (hematopoietic stem cells) là tế bào gốc đa năng có khả năng biệt hóa thành mọi tế bào máu và miễn dịch, tế bào gốc tạo máu chia thành hai nhánh lớn tế bào gốc đa năng giới hạn là tế bào tiền thân dòng tủy có thể biệt hóa trở thành hồng cầu và tế bào bạch cầu thuộc nhóm miễn dịch bẩm sinh; và tế bào tiền thân dòng lymphoid có thể biệt hóa trở thành các tế bào bạch cầu thuộc nhóm miễn dịch đặc hiệu gồm tế bào NK, lympho B và lympho T. Trong nhánh tế bào gốc dòng tủy lại chia ra thành các nhánh nhỏ tế bào gốc đa năng giới hạn như nguyên tủy bào có khả năng biệt hóa thành bạch cầu ưa kiềm, bạch cầu trung tính và bạch cầu mono..
Tế bào gốc đa năng giới hạn được tìm thấy ở đa số các cơ quan, chịu trách nhiệm duy trì mô và chức năng của cơ quan.
Tế bào gốc đa năng giới hạn được các kỹ thuật viên/chuyên gia dày dặn kinh nghiệm, giỏi chuyên môn tách lọc và nuôi cấy trong những phòng thí nghiệm, cơ sở y tế uy tín. Các cơ sở nuôi cấy loại tế bào này phải đáp ứng được những yêu cầu về kỹ thuật, công nghệ, máy móc, trang thiết bị. Quá trình nuôi cấy diễn ra khép kín và chuyên nghiệp.
Tế bào gốc đa năng giới hạn có một số ý nghĩa quan trọng như sau: (1)
Tế bào gốc đa năng giới hạn có vai trò quan trọng trong việc duy trì, tái tạo mô và có tiềm năng ứng dụng trong các kỹ thuật chữa trị bệnh lý.
So với những loại tế bào gốc vạn năng có thể biệt hóa thành toàn bộ thai nhi và tế bào gốc đa năng (tế bào gốc phôi) có thể biệt hóa trở thành bất kỳ loại tế bào nào trong cơ thể, thì tế bào gốc đa năng giới hạn chỉ có thể biệt hóa thành một số ít loại tế bào (thường là trong một dòng/họ tế bào cụ thể). Vì lý do này, các tế bào gốc đa năng, tế bào gốc đa năng giới hạn và tế bào gốc đơn năng sớm được ứng dụng trong y học và điều trị do có thể dự đoán được hướng biệt hóa của chúng..
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Mặc dù tế bào gốc đa năng giới hạn có khả năng biệt hóa thấp hơn một số loại tế bào gốc khác nhưng chúng vẫn đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu về các bệnh lý gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh.
