Sai khớp cắn loại 1 là gì? Nguyên nhân, ảnh hưởng và điều trị

Sai khớp cắn là tình trạng 2 hàm trên dưới bị lệch, không khớp nhau. Trong đó, có đến 60% người bệnh bị sai lệch khớp cắn loại 1. Vậy sai khớp cắn loại 1 là gì? Nguyên nhân ra sao? Có điều trị được không? Bài viết sau của bác sĩ CKI Dương Anh Thư, Trưởng đơn vị Răng Hàm Mặt, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 sẽ giải đáp chi tiết.

Sai khớp cắn loại 1 là gì?

Sai khớp cắn loại 1 (sai khớp cắn hạng 1) là tình trạng các răng phía trước mọc lệch lạc nhưng cấu trúc xương hàm trên và hàm dưới vẫn bình thường. Điều này có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt cũng như chức năng nhai nuốt. Khi ở thế cắn trung tâm, múi ngoài gần của răng hàm lớn thứ nhất hàm trên khớp với rãnh ngoài gần của răng hàm lớn thứ nhất hàm dưới.

Dấu hiệu sai khớp cắn loại 1

Sai khớp cắn loại 1 là loại sai khớp cắn phổ biến nhất. Khoảng 50%-55% trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 6-17 tuổi mắc phải tình trạng này. Dấu hiệu sai khớp cắn loại 1 bao gồm:

• Răng chồng lên nhau hoặc mọc quá chen chúc.
• Răng mọc xoay.
• Giữa các răng có khoảng trống.
• Răng mọc bất đối xứng.
• Khớp cắn hở.

Nguyên nhân gây sai khớp cắn loại 1

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sai khớp cắn loại 1:

1. Do các rối loạn trong quá trình phát triển

• Thiếu răng bẩm sinh.
• Bất thường hình thể răng.
• Thừa răng.
• Răng mọc lạc chỗ.
• Răng ngầm. (1)

2. Do di truyền

Biểu hiện của sai khớp cắn loại 1 do di truyền là sự bất cân xứng giữa kích thước cung hàm và kích thước răng có tính chất gia đình, tức cha mẹ sai khớp cắn thì con có khả năng bị sai khớp cắn cao hơn.

3. Do chấn thương

• Tổn thương mầm răng vĩnh viễn.
• Thay đổi vị trí mọc răng vĩnh viễn do mất răng sữa.
• Răng vĩnh viễn bị ảnh hưởng do chấn thương.

4. Do các thói quen xấu

• Mút ngón tay.
• Đẩy lưỡi.
• Thở bằng miệng…

Chẩn đoán sai khớp cắn loại 1

Một số cách chẩn đoán sai khớp cắn loại 1 như:

1. Chẩn đoán xác định

Chẩn đoán lâm sàng và chẩn đoán cận lâm sàng là 2 bước chính trong quá trình chẩn đoán xác định:

1.1. Chẩn đoán lâm sàng

Khuôn mặt: cân đối, môi bình thường hoặc không khép kín.

Trong miệng: xét độ tương quan của răng.

• Phân loại sai khớp cắn của Angle: vị trí của răng hàm đầu tiên được sử dụng để phân loại sai khớp cắn. Răng hàm có xu hướng ổn định hơn răng cửa và có xu hướng mọc sớm. Cách phân loại này được sử dụng rộng rãi hiện nay. Cụ thể:
  • Răng nanh: loại I hoặc II.
  • Răng hàm lớn thứ nhất: loại I.
• Răng có dấu hiệu lệch lạc:
  • Răng mọc chen chúc, mọc ngoài cung răng, xoay theo hướng khác hoặc bị kẹt.
  • Xuất hiện khe giữa các răng ở nhiều mức độ khác nhau: do răng không cân xứng kích thước với khung hàm, thừa/thiếu răng, phanh môi (nếp gấp niêm mạc liên kết) có độ bám thấp.
• Các biểu hiện đi kèm với tình trạng sai khớp cắn loại 1 như:
  • Thiếu răng trên cung hàm.
  • Đường cong spee (đường cong theo chiều trước sau của mặt nhai) sâu.
  • Chưa thay răng sữa mặc dù đã quá tuổi thay răng.
  • Khớp cắn hở.
  • Khớp cắn chéo.
  • Khớp cắn sâu.
  • Vẩu răng 2 hàm.
  • Răng mọc lạc chỗ.
  • Độ cắn phủ tăng.

1.2. Chẩn đoán cận lâm sàng

• So sánh mẫu hàm thạch cao.
• Chụp phim X quang.
• Chụp phim toàn cảnh Panorama.
• Chụp phim sọ nghiêng (Cephalometrics).

2. Chẩn đoán phân biệt

• Lệch lạc răng do sai khớp cắn loại II: phân biệt bằng cách dựa vào sự tương quan giữa 2 răng hàm lớn thứ nhất ở mỗi hàm trên lâm sàng và chụp X-quang.
• Lệch lạc răng do sai khớp cắn loại III: phân biệt bằng cách dựa vào sự tương quan giữa 2 răng hàm lớn thứ nhất ở 2 hàm trên lâm sàng và chụp X-quang.

Phương pháp điều trị sai khớp cắn loại 1

Tùy vào mức độ sai lệch khớp cắn mà bác sĩ sẽ đề xuất các phương pháp điều trị khác nhau:

1. Nâng khớp cắn

Bác sĩ sẽ sử dụng các khí cụ y khoa chuyên biệt (cố định hoặc không cố định) gắn lên răng để dịch chuyển các răng về đúng vị trí dễ dàng, không tốn nhiều công sức và tránh để 2 hàm trở lại vị trí cũ. Phương pháp này giúp hàm dưới không bị rớt mắc cài khi niềng răng, hỗ trợ tạo hàm răng đều và đẹp.

2. Phẫu thuật chỉnh hàm

Với các trường hợp sai khớp cắn loại 1 không do răng mà do xương, bác sĩ sẽ phẫu thuật để tác động trực tiếp đến xương hàm. Chỉnh hàm là kỹ thuật sửa chữa các cấu trúc và sự tương quan xương hàm vùng mặt, giúp khuôn mặt cân đối, hài hòa và tăng tính thẩm mỹ. Điều chỉnh sự chênh lệch giữa 2 cung răng cũng có tác dụng điều chỉnh cơ cắn và khắc phục dị tật, giúp chức năng nhai nuốt hoạt động ổn định hơn.

3. Niềng răng

Sai lệch khớp cắn loại 1 do răng cũng có thể được điều chỉnh bằng niềng răng. Phương pháp này sử dụng lực tác động từ mắc cài để dịch chuyển răng về đúng vị trí trên cung hàm giúp hàm răng đều đặn.

Cách phòng ngừa sai khớp cắn loại 1

Để phòng ngừa sai khớp cắn loại 1, phụ huynh cần cẩn thận trong quá trình thay răng sữa ở trẻ, nhắc bé vệ sinh răng thường xuyên để giữ gìn sức khỏe răng miệng. Ngoài ra cần đến gặp nha sĩ định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các vấn đề về răng miệng nói chung.

Chuyên khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Răng Hàm Mặt, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 là địa chỉ chăm sóc sức khỏe răng miệng uy tín, chuyên nghiệp và chất lượng cao. Đội ngũ bác sĩ giỏi, hệ thống trang thiết bị hiện đại và các kỹ thuật điều trị tiên tiến sẽ mang đến giải pháp tối ưu cho từng người bệnh:

• Đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao
• Hệ thống trang thiết bị hiện đại
• Dịch vụ và kỹ thuật điều trị tiên tiến
• Hướng đến dịch vụ răng hàm mặt chuẩn quốc tế

Sai khớp cắn loại 1 không chỉ gây nhiều tác hại cho sức khỏe răng miệng mà còn ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ khuôn mặt. Để duy trì sức khỏe cho răng miệng, bạn cần đến bệnh viện có chuyên khoa Răng Hàm Mặt định kỳ để phát hiện và lên phác đồ điều trị sớm, tránh các biến chứng nguy hiểm.