Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B? Chọn giải pháp nào?

Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn khi muốn chủ động bảo vệ sức khỏe. Vậy giữa hai loại vắc xin, đâu là lựa chọn phù hợp? Có nên tiêm ngừa viêm gan A và B không để tăng hiệu quả phòng bệnh?

Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B?

Việc lựa chọn nên tiêm ngừa viêm gan A hay B còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: độ tuổi, tình trạng miễn dịch, lịch sử tiêm chủng, nghề nghiệp, lối sống và nguy cơ phơi nhiễm của từng người.

Khi nào nên tiêm ngừa viêm gan A?

Viêm gan A là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, đặc biệt là khi ăn uống không hợp vệ sinh hoặc tiếp xúc với người nhiễm bệnh. Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), nên tiêm ngừa viêm gan A đối với:

• Trẻ em từ 12 – 23 tháng tuổi được khuyến cáo tiêm chủng theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
• Trẻ từ 6 – 11 tháng tuổi nếu chuẩn bị đi du lịch quốc tế đến khu vực có dịch bệnh.
• Trẻ em và thanh thiếu niên từ 2 – 18 tuổi chưa từng tiêm vắc xin viêm gan A trước đó.
• Người sử dụng ma túy bất hợp pháp, bao gồm cả đường tiêm chích và không tiêm chích.
• Người có quan hệ tình dục đồng giới nam.
• Người mắc bệnh gan mạn tính.
• Người được điều trị bằng thuốc đông máu (như người mắc bệnh máu khó đông).
• Người vô gia cư hoặc sống trong nơi tạm trú.
• Người nhiễm HIV.
• Người làm việc với virus viêm gan A hoặc linh trưởng bị nhiễm HAV trong phòng thí nghiệm.
• Người làm việc với các loài linh trưởng mang virus viêm gan A (HAV) hoặc tham gia nghiên cứu xử lý HAV.
• Người từng tiếp xúc gần với người bị viêm gan A (nên tiêm trong vòng 2 tuần sau khi tiếp xúc).
• Người sắp đi du lịch đến khu vực có dịch viêm gan A, đặc biệt là những quốc gia có điều kiện vệ sinh không đảm bảo.

Khi nào nên tiêm ngừa viêm gan B?

Viêm gan B nguy hiểm hơn viêm gan A vì có khả năng tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Virus viêm gan B (HBV) lây truyền chủ yếu qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn hoặc từ mẹ sang con. Do đó, tiêm ngừa viêm gan B là cần thiết trong các trường hợp sau:

• Tất cả trẻ sơ sinh: Nên tiêm liều đầu tiên trong vòng 24 giờ sau sinh.
• Trẻ em và người dưới 59 tuổi chưa được tiêm chủng trước đó.
• Người có bạn tình bị viêm gan B.
• Người có quan hệ tình dục không an toàn.
• Người đang điều trị bệnh lây qua đường tình dục (STD).
• Người có quan hệ tình dục đồng giới nam.
• Người sử dụng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích.
• Người sống cùng nhà với người nhiễm HBV.
• Nhân viên y tế, kỹ thuật viên xét nghiệm hoặc người có nguy cơ tiếp xúc với máu, dịch cơ thể tại nơi làm việc.
• Người mắc bệnh thận giai đoạn cuối hoặc đang chạy thận nhân tạo.
• Người sống hoặc làm việc tại cơ sở chăm sóc người khuyết tật trí tuệ.
• Du khách đến các khu vực có tỷ lệ viêm gan B từ trung bình đến cao.
• Người mắc bệnh gan mạn tính, viêm gan C hoặc HIV.
• Người mắc bệnh tiểu đường.

Để quyết định nên tiêm ngừa viêm gan A hay B một cách phù hợp và an toàn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể.

Có cần tiêm cả viêm gan A và B không?

Thực tế, nếu chưa từng tiêm bất kỳ loại vắc xin nào, lời khuyên tốt nhất là nên tiêm cả hai. Viêm gan A và B do hai loại virus khác nhau gây ra, nhưng đều có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Đặc biệt, đường lây truyền của hai bệnh này hoàn toàn khác nhau:

• Viêm gan A chủ yếu lây qua đường tiêu hóa, qua thực phẩm hoặc nước uống bị nhiễm virus.
• Viêm gan B lây qua đường máu và dịch cơ thể, như quan hệ tình dục không an toàn, truyền máu hoặc dùng chung kim tiêm.

Vì vậy, tiêm phòng đồng thời cả hai loại vắc xin có thể giúp bảo vệ toàn diện trước nhiều con đường lây nhiễm khác nhau.

Nếu đã tiêm một trong hai loại vắc xin, hãy kiểm tra lại sổ tiêm chủng hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để xác định có cần bổ sung mũi vắc xin còn lại hay không. Chẳng hạn, nếu đã tiêm viêm gan B nhưng sắp đi du lịch tại vùng có dịch viêm gan A, việc tiêm bổ sung vắc xin viêm gan A là rất cần thiết. (1)

Hiện nay, vắc xin phối hợp Twinrix là lựa chọn tiện lợi giúp tạo miễn dịch đồng thời với cả viêm gan A và B. Vắc xin này phù hợp cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên và cả người lớn chưa có miễn dịch với cả hai loại virus.

Lưu ý an toàn khi tiêm ngừa viêm gan A và B

Việc tiêm phòng là bước chủ động quan trọng để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, trong đó có viêm gan A và B. Tuy nhiên, bên cạnh việc tìm hiểu nên tiêm ngừa viêm gan A hay B, người dân cũng cần nắm rõ các lưu ý khi tiêm chủng để đảm bảo hiệu quả và hạn chế xảy ra phản ứng sau tiêm.

1. Trước khi tiêm

• Kiểm tra sức khỏe tổng quát: Nếu đang sốt, bị viêm đường hô hấp cấp, dị ứng cấp tính hoặc đang điều trị bệnh nhiễm trùng, nên hoãn lịch tiêm cho đến khi hồi phục hoàn toàn.
• Khai báo tiền sử dị ứng: Hãy thông báo với bác sĩ nếu từng có phản ứng nghiêm trọng với bất kỳ loại vắc xin nào trước đó hoặc dị ứng với thành phần của vắc xin.
• Tham khảo bác sĩ nếu đang mang thai hoặc cho con bú: Trong một số trường hợp, vẫn có thể tiêm phòng nếu có nguy cơ cao mắc bệnh.

2. Trong và sau khi tiêm

• Tuân thủ đúng lịch tiêm: Vắc xin viêm gan A và B đều cần đủ liều để đạt hiệu quả tối đa. Việc tiêm không đủ mũi hoặc sai khoảng cách giữa các mũi có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ.
• Ở lại cơ sở y tế sau tiêm ít nhất 15-30 phút: Điều này giúp phát hiện và xử lý kịp thời nếu xảy ra phản ứng dị ứng hoặc sốc phản vệ (dù hiếm gặp).
• Theo dõi phản ứng sau tiêm: Một số phản ứng nhẹ như sưng đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi có thể là bình thường và sẽ tự hết sau vài ngày.

3. Lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín

Nên tiêm tại các bệnh viện, phòng khám hoặc trung tâm y tế có giấy phép, thực hiện tốt quy trình bảo quản vắc xin, tiêm chủng đúng chuẩn. Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC hiện là một địa chỉ tin cậy, cung ứng đầy đủ vắc xin cho trẻ em và người lớn với kho lạnh đạt chuẩn GSP, đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao. Ngoài ra, VNVC còn hỗ trợ nhiều dịch vụ linh hoạt, giúp người dân tiếp cận vắc xin dễ dàng, an toàn và hiệu quả.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Tóm lại, nên tiêm ngừa viêm gan A hay B tùy thuộc vào nguy cơ và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Việc tiêm phòng cả hai loại vắc xin có thể giúp bảo vệ toàn diện hơn. Nếu còn thắc mắc về tiêm phòng hãy đi khám và nhận tư vấn từ bác sĩ để có biện pháp phòng bệnh hiệu quả.