Khô khớp ở người trẻ: Nguyên nhân, cách phòng và cách điều trị

Khô khớp không chỉ xảy ra ở người già, tỷ lệ khô khớp ở người trẻ cũng đang tăng cao. Khô khớp ở người trẻ gây ra nhiều bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày, càng lâu về sau càng gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, cần phải nhanh chóng xác định nguyên nhân và cách phòng trị.

Khô khớp ở người trẻ là gì?

Khô khớp ở người trẻ là tình trạng thoái hóa khớp diễn ra ở nhóm người từ 25-35 tuổi, hoặc thậm chí trẻ hơn. Trong khi đó, bệnh khô khớp chủ yếu gặp ở người trên 50 tuổi. Điều này cho thấy, đối tượng mắc bệnh khô khớp, đặc biệt là khô khớp gối, khớp vai, khớp háng… đang ngày càng trẻ hóa.

Nguyên nhân khô khớp ở người trẻ tuổi

Nguyên nhân gây khô khớp chủ yếu là do quá trình thoái hóa sụn khớp, kéo theo giảm tiết dịch khớp. Trong đó, có nhiều yếu tố có thể đẩy nhanh quá trình thoái hóa sụn khớp, điển hình nhất là thói quen sinh hoạt không lành mạnh. (1)

1. Yếu tố bẩm sinh

Hình thái xương khớp của trẻ sẽ bị thay đổi khi mắc dị tật bẩm sinh, từ đó làm cho tốc độ thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn. Ngoài ra, các bệnh như viêm khớp, viêm đa khớp, gút, viêm bao hoạt dịch… cũng làm cho chức năng sụn khớp yếu đi, tiết ít dịch khớp và dẫn đến khô khớp.

2. Yếu tố nội tiết tố

Nội tiết tố cũng là yếu tố liên quan đến bệnh khô khớp ở người trẻ. Estrogen và các hormone khác có chức năng quan trọng trong quá trình chuyển hóa tế bào, tác động trực tiếp đến bệnh viêm khớp. Nữ giới khi đang mang thai hoặc trong chu kỳ kinh nguyệt sẽ có nồng độ estrogen tăng cao, làm tăng nguy cơ viêm khớp. Viêm khớp càng nghiêm trọng, tốc độ thoái hóa sụn khớp và khô khớp càng nhanh.

3. Thói quen lười vận động

Lười vận động là một trong những nguyên nhân gây khô khớp ở người trẻ. Vấn đề này chủ yếu xảy ra ở người làm việc văn phòng, ít hoạt động thể dục thể thao. Hoạt động quá ít khiến cho các khớp lỏng lẻo, dễ bị tổn thương trước những tác động bên ngoài. Ít vận động cũng dẫn đến sự sai lệch của hệ thống dây chằng, cơ, gân, sụn… làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp và khô khớp. (2)

4. Vận động quá nhiều

Trái ngược với lười vận động, vận động quá nhiều cũng có thể gây khô khớp. Nếu cơ bắp phải hoạt động trong thời gian dài, hệ thống dây chằng sẽ giãn ra, mô sụn bên trong bị tổn thương. Hoạt động bất hợp lý, mang vác vật nặng làm quá trình thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn, khô khớp ở người trẻ vì vậy mà phổ biến. Những người ngồi làm việc nhiều, đi giày cao gót nhiều do tính chất công việc sẽ có nguy cơ bị khô khớp rất cao.

5. Chế độ ăn uống chưa hợp lý

Tình trạng khô khớp ở người trẻ cũng có thể bắt nguồn từ chế độ ăn uống bất hợp lý. Những người lười ăn, ăn uống qua loa hoặc ăn uống thiếu dưỡng chất dễ mắc phải bệnh này. Ăn uống không đủ chất dinh dưỡng làm cho cơ thể suy yếu, giảm khả năng nuôi dưỡng và tái tạo các tế bào ở sụn khớp, dịch sụn khớp tiết ra ít hơn nên bị khô khớp. Thói quen hút thuốc lá, uống nhiều bia rượu cũng là yếu tố gây ra bệnh về xương khớp. Người trẻ có những thói quen không lành mạnh rất nhanh bị suy yếu sức khỏe nói chung và cơ xương khớp nói riêng.

6. Béo phì, thừa cân

Cân nặng cũng là yếu tố quyết định sức khỏe xương khớp. Nhiều nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ khô khớp ở người trẻ sẽ gia tăng đối với nhóm người có cân nặng vượt ngưỡng an toàn. Tăng cân nặng đồng nghĩa với việc tăng áp lực lên các khớp, đặc biệt là khớp gối. Vì vậy, nhóm người bị thừa cân và béo phì rất dễ mắc bệnh thoái hóa khớp, viêm khớp hoặc khô khớp gối.

7. Chấn thương, tai nạn

Chấn thương, tai nạn trực tiếp ảnh hưởng đến cơ xương khớp cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng bị khô khớp ở người trẻ. Tai nạn nhẹ có thể gây trật khớp, bong gân… Tai nạn nghiêm trọng có thể dẫn đến gãy xương, vỡ sụn khớp… Dù là tai nạn giao thông, tai nạn thể thao hay té ngã, tổn thương xương khớp đều có thể đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp và khô khớp.

Các triệu chứng khô dịch khớp ở người trẻ tuổi

Bệnh khô khớp nói chung và khô khớp ở người trẻ nói riêng sẽ có các triệu chứng sau đây:

• Đau khớp: Ban đầu chỉ là những cơn đau nhẹ, xuất hiện khi người bệnh cử động đột ngột, co người hoặc duỗi người. Về sau, cơn đau ngày càng nhiều, người bệnh bị đau ngay cả khi đi lại, chạy nhảy…
• Hạn chế vận động: Khô khớp nặng làm cho người bệnh cử động kém linh hoạt, hạn chế các động tác mạnh.
• Khớp phát ra tiếng kêu: Khô khớp là do sụn khớp tiết ít dịch khớp, vì vậy, các khớp sẽ có tiếng lục cục, răng rắc khi người bệnh cử động. Khớp phát ra tiếng kêu chủ yếu là khớp gối, khớp vai. Đây là triệu chứng khô dịch khớp dễ nhận biết nhất.
• Sưng khớp: Khô khớp nặng và bị đau nhiều sẽ dẫn đến tình trạng sưng khớp. Vùng da quanh khớp bị sưng có thể có biểu hiện nóng, đỏ. Một số trường hợp khác còn bị cứng khớp, khó co duỗi khớp, đặc biệt là vào sáng sớm.

Cách điều trị khô khớp ở người trẻ tuổi

1. Điều trị nội khoa

Để giúp người bệnh khô khớp cải thiện cảm giác khó chịu, bác sĩ sẽ kê đơn một vài loại thuốc giảm đau, giảm viêm. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể dùng thêm một số thuốc có thành phần sụn khớp để cải thiện các triệu chứng của bệnh. Chẳng hạn như chondroitin, collahgen type 2…

Phương pháp tiêm thuốc nội khớp cũng giúp giảm đau nhanh. Loại thuốc tiêm này có tác dụng bôi trơn khớp, giúp khớp hoạt động trơn tru hơn. Thuốc tiêm nội khớp được dùng nhiều là acid hyaluronic, hỗ trợ bôi trơn sụn khớp, giảm đau, làm chậm quá trình thoái hóa khớp.

2. Vật lý trị liệu

Tập vật lý trị liệu giúp người bệnh cải thiện và duy trì sự linh hoạt của cơ xương khớp, là cách điều trị khô khớp ở người trẻ rất phổ biến. Thông qua các bài tập được thiết kế riêng, người bệnh sẽ có thể tăng cường sức mạnh và sự dẻo dai của hệ vận động.

Sau khi cải thiện tốt chức năng vận động, quá trình tiết dịch khớp cũng sẽ đều đặn hơn. Ngoài các bài tập về cơ, người bệnh cũng có thể áp dụng phương pháp nhiệt trị liệu, điện trị liệu để chữa bệnh khô khớp.

3. Phẫu thuật

Trường hợp bị khô khớp nghiêm trọng dẫn đến thoái hóa khớp nặng, người bệnh cần phải phẫu thuật để điều trị.

Cách phòng ngừa khô khớp ở người trẻ

Song song với điều trị, phòng ngừa bệnh khô khớp ở người trẻ cũng là khía cạnh quan trọng. Để bảo vệ sức khỏe cơ xương khớp, cần sinh hoạt hợp lý trên mọi phương diện, từ ăn uống, đến vận động và kiểm soát cân nặng.

1. Chế độ ăn uống

Để hệ xương khớp khỏe mạnh, chế độ ăn uống thường ngày cần cung cấp đủ canxi, và các loại vitamin A, vitamin D, vitamin B… Nhóm dưỡng chất này có nhiều trong các loại thịt, rau củ quả, và đặc biệt là hải sản. Ăn uống đủ chất không chỉ tăng cường quá trình tái tạo mô sụn, tiết dịch khớp, mà sức khỏe toàn thân cũng được cải thiện.

2. Vận động

Vận động quá nhiều hay quá ít đều không tốt cho cơ xương khớp. Để phòng ngừa bệnh khô khớp, mọi người cần vận động vừa phải, thể dục thể thao hợp lý. Các bài tập vận động hoặc sinh hoạt thông thường cần phải vừa sức, tùy theo từng người.

Vận động hợp lý cũng đồng nghĩa với việc ngồi, nằm, đi, đứng… đúng tư thế. Không nên ngồi làm việc còng lưng, nằm nghiêng vẹo, đi giày cao gót quá nhiều.

3. Kiểm soát cân nặng

Kiểm soát cân nặng cũng rất quan trọng trong quá trình phòng tránh khô khớp ở người trẻ. Để giữ cân nặng hợp lý, việc đầu tiên cần làm là hạn chế chất béo, tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn. Tiếp theo cần xây dựng kế hoạch vận động, rèn luyện khoa học. Cân nặng ổn định sẽ bình ổn được áp lực tạo ra cho khớp, giúp xương khớp duy trì hoạt động bình thường.

4. Tránh chấn thương

Thận trọng trong sinh hoạt và khi chơi thể thao, hạn chế va chạm, đề phòng chấn thương cũng là cách ngăn ngừa bệnh khô khớp. Khi chơi thể thao hoặc các hoạt động cần dùng thể lực, nên đeo dụng cụ bảo hộ để bảo vệ bản thân. Lưu ý này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cơ xương khớp, mà còn bảo vệ răng hàm mặt và sức khỏe toàn thân.

Tỷ lệ mắc bệnh khô khớp ở người trẻ đang ngày càng gia tăng. Điều này cho thấy tính cấp thiết của việc phòng tránh để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. Ngay khi phát hiện dấu hiệu bị khô khớp, người bệnh cần đến bệnh viện để kiểm tra trong thời gian sớm nhất.