Tình trạng ho có đờm màu xanh khá phổ biến, có thể gặp ở mọi độ tuổi. Vậy ho ra đờm xanh là bệnh gì? Tại sao ho có đờm xanh và cách trị ho có đờm xanh như thế nào hiệu quả?
Tùy vào nguyên nhân gây ho đờm màu xanh, người bệnh có thể gặp thêm một số triệu chứng khác như: ho có đờm đặc, đau họng, thở khò khè, sốt, khó thở, đau đầu, nặng mặt, đau quanh mắt, khó nuốt, có cảm giác đờm kẹt trong cổ họng, cổ họng ngứa hoặc rát, khàn giọng, cơ thể mệt mỏi khó chịu, thở gấp, ớn lạnh, đau ngực, sưng mắt cá chân, sưng ở chân… Chúng ta đã biết triệu chứng điển hình và kèm theo của tình trạng ho khạc đờm xanh, vậy ho có đờm xanh là bệnh gì?
Ho khạc ra đờm xanh có thể là biểu hiện của một số bệnh lý, chẳng hạn như:
Viêm họng là tình trạng viêm tại hầu (nằm ở phía sau cổ họng). Tình trạng viêm có thể xảy ra do bị nhiễm trùng bởi vi khuẩn, ví dụ như Streptococcus pyogenes, có thể dẫn đến một số triệu chứng nhất định (bao gồm cả ho đờm màu xanh).
Viêm phế quản thường bắt đầu bằng tình trạng ho khan nhưng có thể tiến triển thành chứng ho ra đờm trong hoặc ho ra đờm trắng. Tiếp đó, triệu chứng ho tiến triển thành ho ra đờm xanh nếu có tình trạng nhiễm trùng đang phát triển (có thể chuyển từ bản chất virus sang vi khuẩn). Ở bệnh viêm phế quản truyền nhiễm mạn tính có thể xuất hiện đờm xanh. Lúc khởi đầu, đờm thường trong suốt, sau đó chuyển thành màu vàng và xanh lục khi vấn đề nhiễm trùng do vi khuẩn diễn tiến nghiêm trọng hơn.
Viêm phổi có thể xảy ra do tác nhân virus, nấm và vi khuẩn. Tất cả những trường hợp viêm phổi này đều thường phát triển từ chứng nhiễm trùng đường hô hấp đã mắc phải trước đó. Viêm phổi do vi khuẩn là tình trạng nhiễm trùng phổi do vi khuẩn gây ra, chẳng hạn như Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae. Bệnh dẫn đến triệu chứng ho có đờm màu xanh đặc, đôi khi có thể lẫn máu.
Giãn phế quản là bệnh được đặc trưng bởi tình trạng giãn nở hoặc giãn dai đẳng các tiểu phế quản, làm yếu hệ thống vận chuyển chất nhầy. Những yếu tố này đều dẫn đến tình trạng tích tụ chất nhầy trong phổi, khiến người bệnh dễ gặp vấn đề nhiễm trùng do vi khuẩn hơn. Một trong các triệu chứng chính của bệnh giãn phế quản là ho có đờm màu xanh đặc. (1)
Phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là tình trạng viêm phổi do bệnh về đường hô hấp gây ra, ví dụ như khí phế thũng, viêm phế quản mạn tính. COPD liên quan đến tình trạng hẹp tiểu phế quản, phế quản, tác động đến luồng không khí và hơi thở. Đợt cấp COPD có thể xuất hiện khi bị viêm phổi do vi khuẩn, có thể dẫn đến triệu chứng ho ra đờm xanh lá đặc.
Đờm xanh có thể xuất hiện khi áp xe phổi bị vỡ. Áp xe là túi kín chứa mủ tích tụ từ tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn. Tình trạng nhiễm trùng có thể xảy ra do vi khuẩn Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes… Áp xe phổi thường xuất hiện do biến chứng viêm phổi, dẫn đến tình trạng hít phải thức ăn vào phổi… Vấn đề này có thể phát triển thành tình trạng hoại tử mô ở phổi trong 1 – 2 tuần nếu không được chữa trị.
Viêm xoang là tình trạng viêm tại các xoang mũi – các khoang nhỏ trong hộp sọ nằm ở xung quanh mũi, mắt. Ở người bệnh viêm xoang, tình trạng viêm có thể xảy ra do dị ứng hoặc nhiễm trùng (do vi khuẩn), cả hai vấn đề này đều thường dẫn đến triệu chứng tăng đờm xanh.
Xơ nang là bệnh di truyền tác động đến những tế bào sản xuất chất nhầy trong phổi. Căn bệnh này dẫn đến tình trạng sản xuất quá mức chất nhầy dính, có thể tích tụ trong phổi, khiến người bệnh dễ bị nhiễm trùng phổi hơn (ví dụ như viêm phổi). Ho có đờm màu xanh là một trong các triệu chứng phổ biến của bệnh xơ nang.
Thời tiết thay đổi thất thường, khói bụi, vi khuẩn, các yếu tố gây dị ứng, kích ứng… trong môi trường đều có thể là tác nhân dẫn đến các bệnh lý về đường hô hấp như viêm phổi, viêm họng, viêm xoang… Một khi mắc phải các căn bệnh này, người bệnh sẽ gặp nhiều triệu chứng khác nhau, trong đó có thể bao gồm cả tình trạng ho nhiều đờm xanh.
Người bị ho cần đến gặp bác sĩ thăm khám nếu cơn ho không khỏi sau vài tuần hoặc khi tình trạng ho có liên quan với một số triệu chứng như ho ra nhiều đờm xanh đặc, thở khò khè, sốt, khó thở, ớn lạnh, ngất xỉu, sụt cân hoặc sưng ở mắt cá chân… Người bệnh cần được khám và điều trị sớm nếu đờm có lẫn máu, bị nôn mửa hoặc nghẹt thở, đau ngực, gặp khó khăn khi nuốt hay thở, môi hoặc ngón tay tím tái, xanh xao, đổ mồ hôi lạnh, nhịp tim nhanh, lú lẫn hoặc có nguy cơ mất ý thức (đặc biệt là ở người lớn tuổi)…
Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và cân nhắc xem người bệnh có cần làm xét nghiệm để chẩn đoán bệnh hay không. Qua đó, bác sĩ sẽ tiến hành lập kế hoạch điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Để biết ho có đờm xanh là bệnh gì, tác nhân nào gây ra triệu chứng ho có nhiều đờm xanh, bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe lâm sàng cho người bệnh, xem xét đánh giá triệu chứng ho có đờm màu xanh và các triệu chứng kèm theo, kiểm tra tiếng thở của người bệnh…
Tiếp đó, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh thực hiện một số kỹ thuật, phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng để xác định chẩn đoán, ví dụ như: xét nghiệm máu, chụp X-quang ngực, nội soi phế quản, xét nghiệm chức năng phổi, kiểm tra dịch nhầy… Dựa vào kết quả khám lâm sàng và cận lâm sàng, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán, lập kế hoạch chữa trị tối ưu.
Đờm trong hệ hô hấp ở bất kỳ dạng nào cũng có thể khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, làm gián đoạn thói quen sinh hoạt hàng ngày. Điều trị tình trạng ho có đờm màu xanh thường tập trung vào việc làm giảm các triệu chứng khó chịu liên quan đến bất kỳ bệnh lý nào khiến người bệnh ho ra đờm xanh lá, ví dụ như dùng thuốc để làm giảm triệu chứng.
Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ về việc dùng những loại thuốc chứa thuốc long đờm, guaifenesin làm loãng đờm, hỗ trợ ho ra dễ hơn. Nhìn chung, người bệnh nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa Hô hấp thăm khám để được chỉ định áp dụng phương pháp chữa trị phù hợp, mang đến lợi ích tối ưu.
Xem thêm: Cách trị ho có đờm tại nhà an toàn và hiệu quả.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là cơ sở y tế uy tín chuyên khám, điều trị nhiều bệnh lý hô hấp (bao gồm cả các bệnh gây ra tình trạng ho ra nhiều đờm xanh). Nơi đây quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Hô hấp dày dặn kinh nghiệm, được trang bị nhiều máy móc hiện đại phục vụ tối ưu cho quá trình khám chữa bệnh, như máy chụp X-quang công nghệ cao, máy đo chức năng hô hấp, hệ thống máy xét nghiệm tân tiến… Quy trình thăm khám chuyên nghiệp, khoa học, cung cấp nhiều tiện ích y tế, áp dụng đầy đủ các chính sách bảo hiểm.
Đờm xanh có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng, khiến nhiều người cho rằng cần sử dụng kháng sinh để điều trị. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp ho ra đờm xanh đều cần dùng kháng sinh. Thực tế, việc lạm dụng kháng sinh để điều trị bất kỳ nguyên nhân nào có thể dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh. Vì vậy, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và đưa ra liệu trình điều trị phù hợp. Trong một số trường hợp, chỉ cần điều trị giảm triệu chứng, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ tự chống lại nhiễm trùng.
Nếu người bệnh bị ho có đờm màu xanh và trước đó chưa được chẩn đoán bị bệnh hô hấp mạn tính (như COPD, hen suyễn…) thì có khả năng cao là triệu chứng ho đờm màu xanh sẽ tự khỏi. Tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn thường khỏi trong vòng 2 tuần hoặc ít hơn. Chứng nhiễm trùng do virus có thể kéo dài đến 3 tuần.
Xem thêm: 4 loại thuốc kháng sinh trị ho có đờm thường được kê toa.
Người bệnh ho có đờm màu xanh có thể chủ động áp dụng một số biện pháp thay đổi lối sống khoa học, chữa trị tại nhà để góp phần làm giảm triệu chứng, nâng cao sức khỏe tổng thể, chẳng hạn như:
Mỗi người có thể chủ động áp dụng một số cách để phòng ngừa các vấn đề sức khỏe, bệnh hô hấp dẫn đến triệu chứng ho có đờm màu xanh, gồm:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, ho có đờm màu xanh có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý hô hấp. Khi bị ho nhiều có đờm xanh, kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng, người bệnh cần sớm đến bệnh viện có chuyên khoa Hô hấp thăm khám, chữa trị theo phác đồ của bác sĩ.
