Giang mai thần kinh là một trong số những biến chứng nguy hiểm nhất của giang mai, gây tổn thương hệ thống thần kinh và suy giảm sức khỏe tổng thể cũng như chất lượng cuộc sống người bệnh. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh còn có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Vậy giang mai thần kinh là gì? Cùng tìm hiểu vấn đề này thông qua bài viết sau của bác sĩ Phạm Xuân Long, khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu Thận học Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.
Giang mai thần kinh là một biến chứng của bệnh giang mai, một bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI). Bệnh giang mai thần kinh xảy ra khi vi khuẩn Treponema pallidum tấn công vào não hoặc tủy sống.
Bệnh giang mai thần kinh ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh trung ương (CNS) và gây ra các triệu chứng thần kinh. Bệnh giang mai thần kinh không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm tê liệt vĩnh viễn, mất trí nhớ, thậm chi tử vong nếu không điều trị kịp thời. (1)
Có 5 dạng giang mai thần kinh được chia thành 2 nhóm: giang mai thần kinh giai đoạn đầu và giang mai thần kinh giai đoạn sau.
Người bệnh sẽ không có bất kỳ triệu chứng thần kinh nào. Bệnh cũng có thể xảy ra trước khi người bệnh phát triển các triệu chứng của bệnh giang mai. Bác sĩ sẽ phân tích dịch não tủy (CSF) để chẩn đoán giang mai. Thể giang mai thần kinh không triệu chứng thường xảy ra trong khoảng thời gian từ vài tuần, thậm chí vài năm đầu sau khi người bệnh mắc giang mai.
Là khi khuẩn giang mai gây viêm màng não (ba lớp mô bảo vệ não và tủy sống), gây ra các triệu chứng như đau đầu, buồn nôn và nôn. Biến chứng thể này có thể phát triển trong vài tháng đầu đến vài năm sau khi nhiễm bệnh.
Xảy ra khi vi khuẩn giang mai gây viêm thành động mạch màng não (hay viêm nội mạc tử cung), tạo thành cục huyết khối gây tắc nghẽn tĩnh mạch hoặc động mạch và cản trở lưu lượng máu đến mô não, gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng, bao gồm cả đột quỵ. Nếu giang mai không được điều trị, dạng này có thể phát triển trong vài tháng đầu đến vài năm sau khi nhiễm bệnh.
Xảy ra do viêm màng não mạn tính (viêm màng não), dẫn đến sự phá hủy mô não, gây ra hàng loạt các triệu chứng và tình trạng tâm lý. Các triệu chứng ban đầu bao gồm rối loạn tâm trạng và thay đổi tính cách. Nếu giang mai không được điều trị, dạng này có thể phát triển sau 3 – 30 năm sau khi mắc bệnh.
Đây là dạng bệnh giang mai thần kinh nghiêm trọng nhất. Thể này gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, bao gồm các vấn đề về vận động, đau dây thần kinh và rối loạn chức năng bàng quang. Nếu bệnh giang mai không được điều trị, thể này có thể phát triển sau 5 – 50 năm sau khi nhiễm bệnh.
Triệu chứng giang mai thần kinh chủ yếu ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh sẽ khác với các triệu chứng giang mai. Tùy thuộc vào phân loại mà giang mai thần kinh cũng sẽ có các triệu chứng khác nhau.
Không xuất hiện triệu chứng.
Các triệu chứng của thể giang mai thần kinh màng não bao gồm: đau đầu, buồn nôn và nôn mửa, cứng cổ, nhạy với ánh sáng (sợ ánh sáng), vấn đề về thị lực hoặc thính giác, rối loạn chức năng thần kinh sọ não.
Các triệu chứng giang mai thần kinh màng não bao gồm các triệu chứng ở dạng màng não ngoài và chóng mặt, đột quỵ, yếu hoặc teo cơ đặc biệt ở chân, liệt toàn thân (General paresis symptoms). Các triệu chứng liệt toàn thân này có thể phát triển từ từ hoặc đột ngột.
Các triệu chứng ban đầu của thể liệt tổng quát bao gồm: rối loạn tâm trạng, thay đổi tính cách, rối loạn giấc ngủ, suy giảm trí nhớ. Khi bệnh rơi vào giai đoạn sau, người bệnh sẽ có các biểu hiện như: tâm trạng thất thường, mất trí nhớ, suy giảm khả năng phán đoán, lú lẫn, hoang tưởng, co giật. Bệnh cũng có thể gây ra các tình trạng tâm thần như: trầm cảm, mê sảng, phấn khích, rối loạn tâm thần.
Các triệu chứng của thể tales tủy sống bao gồm: mất điều hòa (thất điều), đau dây thần kinh, các vấn đề kiểm soát bàng quang, rối loạn xúc giác, thay đổi tầm nhìn, các vấn đề về mắt chẳng hạn như đồng tử Argyll Robertson và liệt mắt (ocular palsies), mất phối hợp và phản xạ, bệnh khớp do thần kinh (khớp Charcot).
Nguyên nhân dẫn đến giang mai thần kinh do vi khuẩn Treponema pallidum xâm nhập hệ thống thần kinh trung ương (CNS).
Đây là biến chứng có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn giang mai nào. Nếu người bệnh nhiễm xoắn khuẩn giang mai nhưng không được điều trị kịp sẽ làm tăng nguy cơ mắc giang mai thần kinh.
Có. Giang mai thần kinh là biến chứng nghiêm trọng của bệnh giang mai, xảy ra khi vi khuẩn giang mai xâm nhập và gây tổn thương hệ thần kinh trung ương. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, giang mai thần kinh có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí làm người bệnh tử vong.
Bác sĩ sẽ dựa trên các triệu chứng, tiền sử bệnh và kết quả phân tích để chẩn đoán giang mai thần kinh. Đồng thời tiến hành thăm khám sức khỏe kiểm tra các phản xạ bình thường để xác định xem người bệnh có bị teo hoặc mất mô cơ hay không. Sau đó cho người bệnh thực hiện các xét nghiệm nếu cần thiết:
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo rằng tất cả những người mắc bệnh giang mai nên đi xét nghiệm HIV nếu chưa xác định được tình trạng bệnh hoặc nếu trước đó người bệnh có kết quả âm tính với HIV.
Bác sĩ sẽ sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh giang mai thần kinh và các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn khác. Bác sĩ sẽ chỉ định cho người bệnh sử dụng kháng sinh penicillin dạng tiêm hoặc uống, hoặc dùng ceftriaxone. Tùy thuộc vào mức độ bệnh và tình trạng sức khoẻ người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị tại nhà hay bệnh viện.
Trong quá trình điều trị, người bệnh sẽ cần thực hiện một số xét nghiệm máu sau 3 tháng và 6 tháng để theo dõi kết quả điều trị. Có thể bác sĩ sẽ tiếp tục chọc dò tủy sống 6 tháng/lần để đảm bảo không bị nhiễm trùng dịch não tủy.
Điều trị bằng kháng sinh ngăn bệnh giang mai thần kinh tiến triển. Tuy nhiên những tổn thương trong hệ thần kinh trước đó sẽ không thể phục hồi.
Người mắc bệnh giang mai thần kinh màng não hoặc không có triệu chứng thường khôi phục sức khỏe nếu đáp ứng điều trị. Người mắc bệnh giang mai thần kinh mạch máu não, liệt toàn thân hoặc tabes tủy sống có thể cải thiện các triệu chứng sau khi điều trị, tuy nhiên hệ thần kinh bị tổn thương sẽ không thể phục hồi.
Để phòng ngừa bệnh giang mai thần kinh, bạn cần thực hiện các biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục:
Nếu xuất hiện các triệu chứng hoặc nghi ngờ bản thân mắc giang mai, bạn nên đến bệnh viện kiểm tra nhiễm trùng và thông tin đến bạn tình để khám và tầm soát giang mai kịp thời, tránh để xảy ra biến chứng nguy hiểm.
Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM là một trong những đơn vị uy tín trong lĩnh vực khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh viêm nhiễm đường tiết niệu, sỏi thận, liệt dương, rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, vô sinh nam, bệnh tuyến tiền liệt, bệnh dương vật, hẹp dài bao quy đầu,… Trung tâm có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa nhiều kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và phương pháp điều trị tiên tiến, giúp người bệnh hoàn toàn yên tâm trong suốt quá trình điều trị.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nếu nghi ngờ hoặc phát hiện mình mắc các dấu hiệu giang mai thần kinh, bạn nên đến gặp bác sĩ ngay để điều trị kịp thời. Việc phát hiện và trị bệnh ngay khi ở giai đoạn sớm sẽ tăng tỷ lệ thành công, tránh xảy ra các hậu quả nghiêm trọng đe dọa đến tính mạng người bệnh.
