Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính năm 2022, toàn cầu có 8 triệu người, từ 15 – 49 tuổi mắc bệnh giang mai, chiếm 2% – 3% trong tổng số ca bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nam giới quan hệ đồng tính là nhóm có nguy cơ mắc giang mai cao nhất. Cùng tìm hiểu chi tiết về bệnh giang mai ở nam qua bài viết sau đây.
Bệnh giang mai ở nam là bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI) do xoắn khuẩn giang mai Treponema pallidum gây ra. Nếu không được điều trị, giang mai gây ra các vấn đề sức khỏe như: tổn thương da, hệ cơ xương khớp, tim mạch và thần kinh.
Xoắn khuẩn gây bệnh giang mai Treponema pallidum phát triển mạnh ở nhiệt độ 37 độ C nhưng chết trong vài giờ nếu ở môi trường bên ngoài cơ thể người, xà phòng có thể tiêu diệt xoắn khuẩn trong vài phút.
Bệnh giang mai lây do quan hệ tình dục không an toàn (có thể bằng miệng, âm đạo và hậu môn), thậm chí bệnh lây nhiễm từ mẹ sang con hay qua truyền máu. Nhiều người mắc bệnh giang mai không có triệu chứng. Ở phụ nữ đang mang thai, nếu điều trị không kịp thời, không đúng phác đồ thì có đến 50% – 80% trường hợp thai chết lưu, trẻ sơ sinh tử vong và trẻ sinh ra mắc bệnh giang mai bẩm sinh. (1)
Trong một vài trường hợp không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu giang mai nào ở nam giới. Nếu không được điều trị, bệnh giang mai sẽ kéo dài nhiều năm. Bệnh giang mai có nhiều giai đoạn, các giai đoạn có những dấu hiệu khác nhau. Có 2 loại giang mai là giang mai mắc phải và giang mai bẩm sinh với các triệu chứng như sau:
Giai đoạn sơ cấp hay giai đoạn 1, được y học gọi là giang mai thời kỳ I, thường xuất hiện triệu chứng trong khoảng 3 tuần (khoảng 9 – 90 ngày) tính từ khi phơi nhiễm. Trong thời gian này, các vết loét cứng (săng), không đau, bắt đầu xuất hiện ở bộ phận sinh dục, hậu môn.
Các săng do giang mai không gây đau hay khó chịu và tự lành trong 3 – 10 tuần. Vài trường hợp, người bệnh không có hoặc không phát hiện bất kỳ triệu chứng nào. Nếu không được điều trị, giang mai ở nam giới dễ tiến triển sang giai đoạn thứ cấp (thời kỳ II).
Giai đoạn thứ cấp, y học gọi là giang mai thời kỳ II, bệnh có dấu hiệu phát ban không ngứa, các nốt ban đỏ thường xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân. Phát ban do giang mai có nhiều hình dạng khác nhau. Các vết săng thương có dạng như các vết trợt màu trắng hoặc xám, xuất hiện ở những vùng ấm và ẩm như trong bao quy đầu, hậu môn, niêm mạc lưỡi, miệng,… tự biến mất sau thời gian.
Các sẩn giang mai có thể xuất hiện trong giai đoạn này. Chúng có hình bán cầu, xung quanh có các viền như vảy. Sẩn giang mai xuất hiện ở các vùng da khác nhau, đa dạng về hình thái như: sẩn vảy nến, sẩn dạng thủy đậu, sẩn dạng trứng cá, sẩn loét trên da,… Ở vị trí hậu môn, dương vật, có thể xuất hiện sẩn sùi giang mai (condylomata lata), đặc trưng với các vết trợt nông, nổi cộm lên và có màu trắng hoặc xám do lây nhiễm giang mai từ các tổn thương nguyên phát.
Giang mai thời kỳ II có thể xuất hiện kèm các triệu chứng không đặc hiệu như sốt cao, mệt mỏi, đau đầu, rụng tóc, nổi hạch. Tương tự như thời kỳ I, các triệu chứng giang mai thời kỳ II có thể biến mất kể cả khi không điều trị và âm thầm tiến triển sang giang mai tiềm ẩn. Tỷ lệ lây lan giang mai giai đoạn 2 cao.
Giai đoạn tiềm ẩn còn được gọi là giang mai kín. Ở giai đoạn này, bệnh gần như không có bất kỳ dấu hiệu nào. Người bệnh chỉ có thể phát hiện bệnh khi làm xét nghiệm huyết thanh. Giang mai kín được chia làm 2 giai đoạn:
Trong trường hợp không xác định chính xác thời gian mắc bệnh, tất cả trường hợp giang mai kín được điều trị theo phác đồ giang mai kín giai đoạn muộn. Giang mai mắc phải lây truyền qua đường tình dục chủ yếu lây trong thời kỳ I, II và giang mai kín giai đoạn sớm.
Ước tính, có khoảng 25% giang mai kín không được điều trị sẽ chuyển sang giang mai giai đoạn cuối (thời kỳ III).
Giang mai giai đoạn cuối được gọi là giang mai thời kỳ III, ảnh hưởng đến bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể. Nguy hiểm hơn, giang mai thời kỳ III có thể xảy ra sau 30 năm kể từ khi nhiễm khuẩn, khiến nhiều người chủ quan.
Dấu hiệu lâm sàng của giang mai thời kỳ III chính là các biểu hiện của giang mai thần kinh, giang mai tim mạch và các tổn thương gôm giang mai, bao gồm:
Giang mai bẩm sinh được xác định khi:
Dấu hiệu giang mai bẩm sinh bao gồm:
Nguyên nhân nam giới bị giang mai là do bẩm sinh hoặc lây nhiễm xoắn khuẩn Treponema pallidum (giang mai mắc phải). Bệnh giang mai dễ lây lan ở thời kỳ I và II. Đôi khi, nó cũng dễ lây lan trong thời kỳ giang mai kín giai đoạn muộn, xảy ra trong vòng 2 năm sau khi nhiễm bệnh.
Quan hệ tình dục không an toàn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh giang mai. Vi khuẩn Treponema pallidum lây lan khi tiếp xúc với vết loét của người bị nhiễm bệnh. Quan hệ tình dục không an toàn qua đường âm đạo, miệng hoặc hậu môn đều bị nhiễm bệnh. Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết cắt hoặc vết xước nhỏ trên da hoặc lớp lót ẩm bên trong của một số bộ phận cơ thể.
Vết loét giang mai chứa vi khuẩn gây bệnh. Do đó, nếu người bệnh có vết loét trên môi, lưỡi, miệng, vú hoặc bộ phận sinh dục của sẽ dễ lây cho người khác. Vi khuẩn giang mai có thể truyền sang em bé trong quá trình mang thai và sinh nở và đôi khi qua việc cho con bú.
Giang mai do di truyền hoặc giang mai bẩm sinh là một bệnh nhiễm trùng nặng, gây tàn tật và thường đe dọa tính mạng ở trẻ sơ sinh. Nếu thai phụ bị nhiễm bệnh giang mai và không được điều trị đầy đủ, nhiễm trùng truyền qua nhau thai đến thai nhi. (2)
Xoắn khuẩn giang mai có thể lây lan gián tiếp qua các đồ dùng, vật dụng nhiễm khuẩn như bàn chải đánh răng, son môi, khăn tắm,… Khi tiếp xúc, xoắn khuẩn sẽ xâm nhập vào cơ thể qua các vết loét, vết xước trên da hoặc niêm mạc.
Khi tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết lẫn máu của người bệnh như truyền máu, dùng chung bơm kim tiêm, tiêm chích ma túy tập thể,… sẽ bị lây giang mai.
Bệnh giang mai không thể lây lan qua tiếp xúc thông thường với đồ vật mà người nhiễm bệnh đã chạm vào. Một người không thể mắc giang mai khi sử dụng chung nhà vệ sinh, bồn tắm, quần áo, dụng cụ ăn uống, tay nắm cửa, bể bơi hoặc bồn tắm nước nóng. Sau khi được chữa khỏi, bệnh giang mai sẽ không tự tái phát nếu không phơi nhiễm xoắn khuẩn.
Có thể bạn quan tâm: Giang mai dương vật
Bệnh giang mai ở nam giới được bác sĩ Nam khoa đánh giá không quá nguy hiểm, có thể điều trị được. Thời kỳ I và II là điểm vàng để điều trị giang mai. Nếu không được can thiệp điều trị kịp thời ở giai đoạn sớm, giang mai ở nam giới khi chuyển sang giai đoạn tiềm ẩn hoặc giai đoạn muộn, dẫn đến nhiều biến chứng kéo dài trong vài chục năm.
Ở giai đoạn muộn, giang mai ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và hệ thống, bao gồm: não, dây thần kinh, mắt, gan, tim, mạch máu, xương và khớp,… có thể gây tử vong.
Xoắn khuẩn giang mai Treponema pallidum có thể làm tổn thương mọi loại mô và mọi cơ quan trong cơ thể. Chúng tồn tại trong cơ thể vô thời hạn, đe dọa đến sức khỏe toàn bộ cơ quan. Nếu không được can thiệp điều trị kịp thời, giang mai ở nam giới gây các biến chứng nguy hiểm.
Sau khi bị nhiễm trùng và trước khi xuất hiện các vết loét đầu tiên, xoắn khuẩn đã xâm nhập vào máu và hệ bạch huyết. Treponema pallidum là những vi sinh vật hình xoắn ốc, mỏng, nên dễ dàng xâm chiếm mọi ngóc ngách trong cơ thể. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào tim, xương và đường tiêu hóa, gây ảnh hưởng đến thính giác, thị giác và tất cả các cơ quan chính trong cơ thể, xâm lấn vào gan, da và đi khắp nọi nơi để phá hủy các cơ quan.
Treponema pallidum đi qua nhau thai để lây nhiễm sang thai nhi. Phụ nữ mang thai khi nhiễm giang mai có nguy cơ bị thai chết lưu. Khi vi khuẩn lây nhiễm vào hệ thần kinh trung ương là não và tủy sống, dẫn đến giang mai thần kinh. Đây là loại giang mai nguy hiểm nhất, gây mù lòa, điên loạn, tê liệt hệ thống thần kinh và dẫn đến tử vong.
>> Có thể bạn chưa biết: Bệnh giang mai và lậu có giống nhau không?
Đến gặp bác sĩ Nam khoa, bác sĩ Da liễu ngay nếu có bất kỳ triệu chứng nào của bệnh giang mai. Chúng bao gồm: bất kỳ dịch tiết bất thường ở bộ phận sinh dục, vết loét hoặc phát ban, đặc biệt là ở vùng háng. Thực hiện xét nghiệm tầm soát giang mai nếu:
Bệnh giang mai có thể ủ bệnh và âm thầm khởi phát các triệu chứng mà người bệnh không hay biết. Xét nghiệm xoắn khuẩn gần như là biện pháp chẩn đoán giang mai.
Có 2 loại xét nghiệm huyết thanh để chẩn đoán giang mai là xét nghiệm huyết thanh không đặc hiệu và đặc hiệu:
Các xét nghiệm tìm ra xoắn khuẩn gây bệnh giang mai, bao gồm:
Ngoài ra, với sự phát triển của y học hiện nay, bác sĩ có thể chẩn đoán giang mai bằng các xét nghiệm nhanh, bao gồm 3 loại: đặc hiệu, không đặc hiệu và phối hợp. Các xét nghiệm này không những xác định nhanh kết quả một người có dương tính với giang mai hay không, mà còn phát hiện nhiều bệnh truyền nhiễm khác như HIV. Tuy nhiên, cần có đánh giá và kiểm định của Tổ chức Y tế Thế giới để có thể ứng dụng rộng rãi hơn trong chẩn đoán và điều trị giang mai.
Phương pháp điều trị giang mai ở nam giới là điều trị bằng thuốc. Bệnh giang mai rất dễ chữa khi được phát hiện và điều trị ở giai đoạn đầu. Nguyên tắc trong điều trị giang mai là lựa chọn phác đồ điều trị theo giai đoạn bệnh và tình trạng bệnh hiện tại của người bệnh.
Phương pháp điều trị ưu tiên ở tất cả các giai đoạn là penicillin – một loại kháng sinh có thể tiêu diệt xoắn khuẩn Treponema pallidum gây bệnh giang mai. Nếu bị dị ứng với penicillin, bác sĩ có thể cân nhắc lựa chọn 1 loại kháng sinh thay thế khác hoặc 1 phác đồ điều trị để cơ thể thích nghi với penicillin một cách an toàn theo thời gian.
Nếu mắc giang mai giai đoạn nguyên phát, thứ phát, có thể được điều trị 1 mũi penicillin. Nếu mắc bệnh lâu hơn một năm, cần dùng thêm liều. Penicillin là phương pháp điều trị được khuyên dùng cho phụ nữ mang thai. Ngay cả khi thai phụ được điều trị giang mai, đứa trẻ sau khi được sinh ra vẫn phải xét nghiệm bệnh giang mai bẩm sinh. Nếu bị nhiễm vi khuẩn, trẻ sẽ được điều trị bằng kháng sinh.
Ngày đầu tiên được điều trị, người bệnh có thể gặp phải hiện tượng gọi là phản ứng Jarisch-Herxheimer. Các triệu chứng bao gồm: sốt, ớn lạnh, buồn nôn, đau nhức và nhức đầu. Thông thường, phản ứng này không kéo dài quá một ngày.
Sau khi điều trị giang mai, bác sĩ có thể yêu cầu:
Các biện pháp phòng ngừa giang mai ở đàn ông bao gồm:
Quan hệ tình dục an toàn, chung thủy là phương án tốt nhất để phòng ngừa giang mai và các bệnh lây qua đường tình dục khác. Bệnh giang mai ở nam giới hoàn toàn có thể chữa trị và phòng ngừa được. Điều trị giang mai giai đoạn sớm mang lại kết quả điều trị tốt và hạn chế biến chứng.
Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh là cơ sở y tế uy tín, địa chỉ tìm đến của nhiều nam giới để khám và điều trị bệnh về nam khoa, trong đó có giang mai và các nhiễm trùng lây qua đường tình dục khác. Đội ngũ bác sĩ là những chuyên gia giàu kinh nghiệm, giúp xét nghiệm nhanh và điều trị khắc phục giang mai hiệu quả.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng những thông tin hữu ích mà bài viết mang lại đã giúp bạn hiểu thêm về bệnh giang mai ở nam, triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa giang mai. Bệnh giang mai có thể phòng tránh và điều trị được, tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi quan hệ giúp bạn vừa có đời sống tình dục an toàn, vừa bảo vệ tốt sức khỏe bản thân.
