Giảm nhu động ruột ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của quá trình tiêu hóa, gây ra các triệu chứng như đầy bụng, táo bón. Tình trạng này có thể diễn ra do các bệnh tiêu hóa hoặc thói quen sinh hoạt, dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Nhu động ruột (nhu động tiêu hóa) là thuật ngữ chỉ quá trình co bóp của thớ sợi cơ quanh ống tiêu hóa để tạo ra chuyển động ở ruột. Quá trình này diễn ra tại thực quản (khi thức ăn được nuốt), dạ dày, ruột non và ruột già. Nhu động ruột có chức năng riêng tại từng bộ phận, nhưng nhìn chung giúp việc di chuyển, nghiền nát và tiêu hóa thức ăn diễn ra hiệu quả trong hệ thống tiêu hóa.
Thuật ngữ giảm nhu động ruột thường được đề cập để biểu hiện tình trạng giảm co bóp của các bó sợi cơ tại ruột non và ruột già. Tình trạng này thường dẫn đến sự giảm tần suất đi tiêu đi kèm với sự thay đổi độ cứng của phân (phân cứng hơn) và cảm giác khó khăn khi đại tiện.
Giảm nhu động ruột có thể diễn ra ở mọi giới tính, độ tuổi. Tuy nhiên, dưới đây là những đối tượng có nguy cơ gặp phải tình trạng này cao hơn:
Giảm nhu động ở ruột có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Việc nhận biết sớm tình trạng bệnh lý và nguyên nhân gây bệnh giúp nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện hội chứng này. Dưới đây là nhóm các nguyên nhân thường gặp của ruột bị giảm nhu động:
Hội chứng giảm nhu động ruột diễn ra có thể liên quan đến những bệnh lý về tiêu hóa thường gặp như: (1)
Tắc ruột / bán tắc ruột xảy ra khi có cản trở hoàn toàn (hoặc một phần) quá trình lưu thông đường ruột, ví dụ như tình trạng dây dính ruột sau phẫu thuật, khối u ruột, polyp đại tràng, dị vật đường ruột… Thông thường, ruột sẽ tăng co bóp để tống suất dịch ruột qua vị trí tắc, tuy nhiên bệnh nhân thường tới khám với tình trạng táo bón, chướng bụng và có thể nôn ói. Trong giai đoạn trễ của bệnh, khi đường ruột đã căng giãn quá mức do ứ đọng dịch và hơi của đường tiêu hóa, ruột sẽ có biểu hiện tình trạng giảm nhu động ruột, liệt ruột.
Là tình trạng phân khô cứng tích tụ trong trực tràng, khiến việc đi tiêu khó khăn. Người bệnh có thể bị táo bón kéo dài, cảm giác mót rặn nhưng không thể đại tiện.
Ngoài biểu hiện thường gặp của IBS là tiêu chảy, IBS còn có thể biểu hiện bằng tình trạng táo bón kéo dài hoặc xen kẽ với tình trạng tiêu chảy, kèm theo đau bụng giảm sau khi đi tiêu. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới cơ chế bệnh sinh của IBS bao gồm hệ vi sinh vật đường ruột, tương tác giữa thần kinh và ruột, chế độ ăn và sinh hoạt.
Sử dụng thuốc nhuận tràng kéo dài có thể khiến đại tràng mất khả năng hoạt động bình thường, dẫn đến táo bón nặng và phụ thuộc vào thuốc để đi tiêu.
Một số bệnh lý thần kinh hoặc bệnh lý mạn tính có biến chứng thần kinh như bệnh lý Parkinson, di chứng đột quỵ não, đái tháo đường, xơ cứng bì… có thể ảnh hưởng tới hoạt động của cơ sàn chậu và quá trình đi tiêu.
Các thay đổi của hệ nội tiết trong các bệnh lý suy giáp, cường tuyến cận giáp, thay đổi hóc môn trong quá trình mang thai cũng ảnh hưởng tới hoạt động co thắt của ruột.
Một số thuốc như thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm, hoặc thuốc kháng cholinergic có thể làm giảm nhu động ruột, gây táo bón.
Còn gọi là hội chứng Ogilvie, chỉ tình trạng tắc nghẽn đại tràng không do nguyên nhân cơ học, ảnh hưởng đến các cơn co thắt và ngăn chặn quá trình di chuyển của thức ăn.
Bên cạnh những bệnh lý về tiêu hóa, những nguyên nhân khác khiến nhu động ruột chậm hơn bình thường hay giảm nhu động ruột là:
Người bị giảm nhu động ruột thường nhu động co bóp chậm hoặc không co bóp, gây ra những biểu hiện khác nhau về tiêu hóa tương ứng với vị trí cơ quan bị ảnh hưởng. Những triệu chứng có thể báo hiệu tình trạng này là: (2)
Người bệnh có tình trạng giảm nhu động ruột thường tới khám tại cơ sở y tế với tình trạng táo bón hoặc chướng bụng, đi tiêu khó. Như đã đề cập ở trên, nguyên nhân có thể xuất phát từ thói quen sinh hoạt hằng ngày hoặc từ bệnh lý. Do đó, người bệnh cần tiến hành thăm khám sớm nếu gặp những vấn đề bất thường về tiêu hóa để được kiểm tra và phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn. Bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán dựa trên những triệu chứng lâm sàng và kết quả xét nghiệm máu, phân; siêu âm, Chụp X-quang, CT, MRI bụng; nội soi thực quản dạ dày tá tràng, nội soi đại trực tràng; xét nghiệm methane hydro hơi thở.
Người mắc bệnh gây ra tình trạng giảm nhu động ruột cần tuân theo chỉ định của bác sĩ trong quá trình điều trị, tránh tự ý sử dụng các loại thuốc hoặc các áp dụng phương pháp trị bệnh khác tại nhà. Trường hợp người bệnh bị giảm nhu động ruột liên quan tới các bệnh lý thì cần điều trị đặc hiệu cho từng bệnh lý riêng lẻ, tốt nhất là cần được đánh giá một cách toàn diện ở cơ sở y tế uy tín.
Đồng thời, người bệnh cũng có thể áp dụng một số biện pháp điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt để hỗ trợ quá trình điều trị như:
Các triệu chứng do giảm nhu động ruột gây ra có khả năng cản trở tiêu hóa, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của người bệnh, đồng thời nó còn có thể là biểu hiện của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được can thiệp y tế kịp thời. Dưới đây là một số cách có thể giúp cải thiện tình trạng đi tiêu khó:
Dưới đây là một số thắc mắc thường gặp liên quan đến giảm nhu động ở ruột:
Giảm nhu động ruột là tình trạng giảm co bóp của các cơ quan ở hệ tiêu hóa, có khả năng gây ra các triệu chứng như khó tiêu, đầy hơi, táo bón… khiến người bệnh ăn không ngon miệng, cảm thấy mệt mỏi, khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt bình thường.
Về cơ bản, hội chứng giảm nhu động ruột thường không gây nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý về tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích, trào ngược dạ dày, liệt dạ dày… ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tiêu hóa, có khả năng gây tổn thương cơ quan nếu không được điều trị kịp thời.
Tình trạng giảm nhu động ruột thường làm lực co bóp của cơ trơn suy giảm, không tạo đủ lực đẩy khiến phân và các chất thải không thể di chuyển đến hậu môn, dẫn đến tình trạng táo bón. Nếu không được xử lý kịp thời, các chất thải tích tụ có thể gây viêm nhiễm trực tràng, tổn thương hậu môn, thậm chí dẫn đến ung thư đại tràng.
Chế độ dinh dưỡng là một trong những yếu tố quan trọng giúp điều hòa nhu động ruột. Bạn có thể bổ sung một số loại thực phẩm hỗ trợ cải thiện nhu động ruột dưới đây:
Người bệnh cần tiến hành thăm khám nếu gặp các triệu chứng đau bụng nghiêm trọng, đầy bụng kéo dài, táo bón kéo dài hơn 2 tuần, nôn sau khi ăn, đi đại tiện ra phân đen, đại tiện có máu, sốt cao… Ngoài ra, hãy kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa và có biện pháp điều trị từ sớm.
Nếu gặp các vấn đề tiêu hóa, người bệnh có thể đến ngay Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Đây là trung tâm y tế uy tín trong lĩnh vực tiêu hóa, quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm trong điều trị các bệnh thực quản, các bệnh dạ dày, các bệnh về ruột, các bệnh đại tràng, các bệnh hậu môn – trực tràng, các bệnh về tụy, các bệnh đường mật, các bệnh về gan và một số bệnh lý tiêu hóa khác.
Bên cạnh đó, trung tâm còn chú trọng đầu tư hệ thống cơ sở vật chất hiện đại với hệ thống thiết bị y tế nhập khẩu từ nước ngoài, cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị chuyên nghiệp, tận tâm.
Để được tư vấn hoặc đặt lịch thăm khám các vấn đề liên quan đến ruột bị giảm nhu động, vui lòng liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Giảm nhu động ruột là tình trạng ảnh hưởng đến quá trình di chuyển và tiêu hóa thức ăn, có thể liên quan đến nhiều bệnh lý về tiêu hóa khác. Nếu không được điều trị kịp thời, những rối loạn về nhu động ruột có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, cản trở sinh hoạt và những đến những biến chứng nghiêm trọng. Ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường liên quan đến giảm nhu động ruột, người bệnh cần đến trực tiếp cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
