Vòi trứng hay ống dẫn trứng là cơ quan quan trọng trong hệ thống cơ quan sinh sản nữ giới. Tuy nhiên, nhiều chị em vẫn chưa nắm rõ vị trí và chiều dài ống dẫn trứng để biết cách chăm sóc và bảo vệ chức năng sinh sản của mình.
Bài viết dưới đây được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKI Mẫu Thị Mai Ngân, Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ cung cấp những thông tin tổng quan về ống dẫn trứng giúp chị em hiểu rõ.
Vòi trứng còn được gọi là ống dẫn trứng hay vòi tử cung, là một trong những cơ quan quan trọng trong hệ thống cơ quan sinh sản nữ giới, nằm trong khoang bụng của người phụ nữ. Ống dẫn trứng có cấu tạo hình ống, rỗng ruột bên trong và là “cầu nối” giữa buồng trứng và buồng tử cung. Một người phụ nữ sẽ có hai ống dẫn trứng.
Bác sĩ Mai Ngân – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, ống dẫn trứng chính là nơi trứng gặp tinh trùng và diễn ra quá trình thụ tinh. Đây cũng là đường di chuyển của trứng đã thụ tinh đến buồng tử cung để làm tổ và phát triển. Vì thế, bất kỳ tổn thương nào xảy ra ở ống dẫn trứng sẽ gây cản trở đến sự di chuyển và thụ tinh của trứng và tinh trùng, từ đó làm giảm cơ hội mang thai ở người phụ nữ. (1)
Ống dẫn trứng dài khoảng 9-12cm, một đầu ống dẫn trứng nối thông với tử cung, đầu còn lại nối thông với ổ bụng để hứng đỡ khi trứng chín và rụng.
Ống dẫn trứng có 3 lớp là lớp cơ, lớp thanh mạc và lớp niêm mạc. Cấu tạo ống dẫn trứng gồm 4 phần: (2)
Có hình dạng giống cái phễu và có nhiều lỗ bụng, thông qua những lỗ này vòi trứng kết nối với ổ phúc mạc để tiếp nhận trứng chín và rụng từ buồng trứng. Phễu vòi trứng có hơn 10 tua vòi, trong đó sẽ có một tua vòi dài nhất, là tua buồng trứng dính vào đầu vòi của buồng trứng. Ở giai đoạn rụng trứng, nhờ sự thay đổi hormone trong cơ thể mà các tua vòi này sẽ cương lên để chuẩn bị đón nhận trứng rụng vào vòi trứng.
Bóng vòi có độ dài khoảng 7cm là phần phình ta to nhất của ống dẫn trứng. Trứng thường thụ tinh tại đoạn ⅓ ngoài vòi trứng. Sau khi thụ tinh, trứng sẽ di chuyển đến buồng tử cung để làm tổ và phát triển.
Trường hợp trứng thụ tinh không di chuyển vào buồng tử cung mà phát triển ngay ở ống dẫn trứng sẽ gây mang thai ngoài tử cung. Nếu không phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, tình trạng vỡ thai ngoài tử cung có thể gây mất nhiều máu và nguy hiểm đến tính mạng.
Eo vòi dài khoảng 3cm, đường kính khoảng 1mm là đoạn hẹp nhất của ống dẫn trứng, tiếp nối bóng vòi dính vào khoang tử cung. Những trường hợp thai ngoài tử cung thường thấy trứng thụ tinh bị tắc nghẽn, làm tổ và phát triển ở phần này.
Là phần nhô ra có hình dạng giống như những ngón tay, có lông mao, đảm nhận nhiệm vụ chụp lấy trứng vào ống dẫn trứng ở giai đoạn rụng trứng.
Bác sĩ Mai Ngân cho biết ống dẫn trứng có hai chức năng quan trọng là: (3)
Hàng tháng vào giữa chu kỳ kinh nguyệt, mỗi nang trứng trong buồng trứng sản sinh một số lượng trứng nhất định. Khi trứng rụng, các tua vòi của ống dẫn trứng hứng nhận lấy trứng vào ống dẫn trứng để đưa đến tử cung.
Trong quá trình di chuyển này, nếu trứng gặp tinh trùng đi vào sẽ diễn ra quá trình thụ tinh. Nhờ sự chuyển động của lông mao và nhu động của cơ ống dẫn trứng, phôi thai sẽ được đưa đến buồng tử cung để làm tổ và phát triển. Trường hợp trứng không gặp tinh trùng, trứng sẽ được đào thải ra bên ngoài dưới hình thức kinh nguyệt.
Thống kê cho thấy, khoảng 20-30% trường hợp vô sinh hiếm muộn có liên quan đến bất thường ở ống dẫn trứng. Nhiều trường hợp phát hiện và điều trị muộn khi tình trạng trở nặng khiến chị em phải cắt bỏ cả 2 ống dẫn trứng, mất đi khả năng mang thai tự nhiên.
Bác sĩ Mai Ngân chia sẻ những bệnh lý thường gặp nhất tại ống dẫn trứng mà chị em cần lưu ý, gồm:
Trường hợp trứng đã thụ tinh nhưng ống dẫn trứng bị tắc nghẽn khiến trứng đã thụ tinh không thể di chuyển về buồng tử cung sẽ làm tổ và phát triển ngay tại đoạn ống dẫn trứng, gây ra hiện tượng mang thai ngoài tử cung. Nếu không phát hiện sớm, khi thai nhi phát triển lớn dần làm tăng nguy cơ vỡ thai ngoài tử cung sẽ gây mất máu, đe dọa tính mạng người mẹ.
Ngoài ống dẫn trứng, phôi thai có thể làm tổ và phát triển tại nhiều vị trí khác như cổ tử cung, dây chằng treo tử cung, sẹo mổ cũ từ sẹo mổ lấy thai hoặc các phẫu thuật khác trên thân tử cung…
Thai làm tổ và phát triển tại ống dẫn trứng nếu vỡ sẽ gây mất máu, đe dọa tính mạng người mẹ
Là bệnh lý thuộc nhóm bệnh viêm vùng chậu (PID) do lây nhiễm vi trùng, vi khuẩn qua đường quan hệ tình dục như chlamydia hoặc lậu. Nữ giới có thể viêm một hoặc cả hai ống dẫn trứng. Nếu không được điều trị hiệu quả, viêm ống dẫn trứng có thể gây biến chứng kéo dài như đau vùng chậu mạn tính hoặc vô sinh hiếm muộn.
Thường xảy ra cùng tình trạng xoắn buồng trứng khiến lưu lượng máu đưa đến cơ quan này giảm sút. Khi không được điều trị, xoắn ống dẫn trứng sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nữ giới.
Tắc vòi trứng tình trạng ống dẫn trứng bị tắc nghẽn và ứ dịch bên trong, kết quả là tinh trùng và trứng không thể di chuyển tự nhiên, gặp nhau và thụ tinh tại đây. Khoảng 20-25% các trường hợp vô sinh hiếm muộn, khó khăn trong việc thụ thai là do tắc ống dẫn trứng.
Các nguyên nhân gây bệnh thường gặp là:
Ung thư ống dẫn trứng là căn bệnh thường gặp ở phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh, phổ biến hơn ở phụ nữ không sinh con hoặc có yếu tố di truyền căn bệnh ung thư. Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học chứng minh ung thư buồng trứng thường bắt đầu từ ống dẫn trứng.
Bất kỳ tổn thương hoặc vấn đề nào xảy ra ở ống dẫn trứng đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mang thai của nữ giới. Vì thế, ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, bác sĩ Mai Ngân khuyến cáo chị em cần đến ngay cơ sở y tế uy tín, có chuyên khoa Sản Phụ khoa mạnh để được can thiệp kịp thời. (4)
Ngoài ra, để phòng tránh các bệnh lý tại ống dẫn trứng, chị em cần lưu ý những vấn đề sau:
Trường hợp chưa sẵn sàng mang thai hoặc đã sinh đủ số con theo nguyện vọng, chị em nên có biện pháp tránh thai để tránh việc mang thai ngoài ý muốn có thể dẫn đến nạo hút thai, gây ảnh hưởng sức khỏe, tâm lý và khả năng sinh sản trong tương lai.
Ống dẫn trứng là một trong những cơ quan quan trọng trong hệ thống cơ quan sinh sản nữ giới. Vì thế, chị em cần có kế hoạch chăm sóc và bảo vệ sức khỏe ống dẫn trứng cũng như bảo vệ sức khỏe sinh sản, bảo vệ thiên chức của mình.
Trung tâm Sản Phụ khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia Sản Phụ khoa giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, trang bị hệ thống máy móc hiện đại, phác đồ thăm khám, chẩn đoán và điều trị tiến bộ nhất giúp tầm soát, dự phòng, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả những bệnh lý Sản Phụ khoa, bảo vệ sức khỏe và thiên chức của người phụ nữ, giúp chị em sống vui vẻ và trọn vẹn hạnh phúc.
Để đặt lịch khám và tư vấn với các chuyên gia Sản Phụ khoa tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị em vui lòng liên hệ đến:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng những thông tin trên đây đã giúp chị em hiểu rõ hơn về vòi trứng. Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc băn khoăn nào, chị em có thể liên hệ đến hotline Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia Sản Phụ khoa giỏi hỗ trợ!
