Tinh dịch là gì? Vai trò, cấu tạo và đặc điểm nhận dạng

Tinh dịch đóng vai trò quan trọng trong sinh sản. Khi xuất tinh, nam giới sẽ phóng ra 2ml-5ml tinh dịch, trong đó có khoảng 16 triệu tinh trùng/1ml. Vậy tinh dịch là gì? Vai trò, cấu tạo và đặc điểm nhận dạng của tinh dịch như thế nào? Bài viết dưới đây, BS Trần Huy Phước, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp thắc về tinh dịch.

Tinh dịch là gì?

Tinh dịch là chất dịch màu trắng được tiết ra từ dương vật của nam giới khi xuất tinh, chứa tinh trùng, chất lỏng tạo điều kiện cho quá trình thụ tinh, protein, vitamin và khoáng chất hỗ trợ quá trình thụ tinh.

Trong tinh dịch có chứa: (1)

• Tinh trùng
  • Đầu có ADN để thụ tinh với trứng ở nữ giới.
  • Đuôi giúp tinh trùng bơi qua hệ thống sinh sản, tiếp cận với trứng và thụ tinh.
• Chất lỏng tạo điều kiện cho quá trình thụ tinh.
• Protein, vitamin và khoáng chất hỗ trợ quá trình thụ tinh.

Quá trình hình thành và thành phần của tinh dịch

1. Tinh dịch được hình thành từ đâu?

Hầu hết chất lỏng trong tinh dịch được tạo thành từ dịch tiết từ cơ quan sinh sản nam giới. Tinh dịch chứa axit citric, axit amin tự do, fructose, enzyme, phosphorylcholine, prostaglandin, kali và kẽm. Cụ thể:

• Tinh hoàn và mào tinh: 5% từ tinh hoàn và mào tinh hoàn.
• Ống dẫn tinh: Ống này xuất phát từ mào tinh và đổ vào niệu đạo – lỗ dẫn nước tiểu và tinh dịch ra ngoài cơ thể.
• Túi tinh: 46%-80% chất lỏng tinh dịch được sản xuất bởi các túi tinh.
• Tuyến tiền liệt: 13%-33% tinh dịch sản xuất từ tuyến tiền liệt.

2. Thành phần

• Đường: Trong tinh dịch chứa fructose – chất thường có trong trái cây hoặc mật ong, sorbitol – chất tạo vị ngọt, inositol – thành phần quan trọng trong việc phát triển tóc và các bộ phận khác.
• Protein và amino acid: Tinh dịch có các chất này giúp cung cấp năng lượng để cho cơ hoạt động. Ngoài ra, tinh dịch còn chứa một số chất chống oxy hóa.
• Khoáng chất: Một số khoáng chất có trong tinh dịch như kẽm, kali,… giúp phát triển và hình thành xương trong cơ thể.
• Vitamin: Một số loại vitamin trong tinh dịch gồm Vitamin C, Vitamin B12.
• Tinh trùng:
  • Đây là một thành phần quan trọng trong tinh dịch. Tinh trùng sẽ kết hợp với trứng để tạo ra phôi thai. Tinh trùng có hình dạng như nòng nọc, đầu dẹp, cổ ngắn và phần đuôi dài. Kích thước tinh trùng rất nhỏ, trung bình dài chiều dọc khoảng 4.3um và chiều ngang khoảng 2.9 um. Bác sĩ chỉ có thể quan sát tinh trùng thông qua kính hiển vi.
  • Khi tinh trùng chuyển động, phần đuôi sẽ thực hiện động tác lắc qua lại cho cơ thể đi lên phía trước và điều chỉnh hướng. Hàm lượng tinh trùng có trong 1ml tinh dịch là 15 triệu-200 triệu. Nếu trong tinh dịch xuất tinh trùng ít hơn khoảng này, nam giới có thể gặp vấn đề về sinh sản.

Vai trò chức năng quan trọng của tinh dịch

Tinh dịch có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho tinh trùng di chuyển dễ dàng hơn vào âm hộ của người phụ nữ. Tinh dịch mất một thời gian đưa tinh trùng đến buồng trứng và thực hiện việc tạo phôi.

Tinh dịch bao gồm những hợp chất và chất được kể đến ở trên và lượng tinh trùng bên trong. Thông thường, tinh trùng sẽ xấp xỉ từ 15-200 triệu con/ml. Tinh dịch sẽ cung cấp môi trường lý tưởng để tinh trùng tồn tại. Sau khi xuất tinh, kết hợp giữa tinh dịch và chất nhờn từ âm đạo nữ giới, tinh trùng có thể sống được đến 5 ngày.

Các đặc điểm thường gặp ở tinh dịch

• Thể tích: Mỗi lần xuất tinh, thể tích tinh dịch sẽ đạt 2ml–5ml, khoảng 15 triệu tinh trùng/1ml. Nếu thể tích tinh dịch ít hơn 2ml hoặc nhiều hơn 7ml đều gây ảnh hưởng tinh trùng bên trong. Nam giới mắc tình trạng này kéo dài, không điều trị sẽ ảnh hưởng đến việc sinh sản.
• Màu sắc: Về màu sắc, bình thường thì tinh dịch có màu trắng xám hay vàng nhạt, phần đông trong điều kiện thường sẽ có mùi hắc như amoniac hay papaverine dạng kiềm cơ bản là do sự tồn ở của hoạt chất amoniac trong tinh dịch. Sau khi hóa lỏng, tinh dịch vẫn sẽ có một độ dính nhất định. Còn lúc tinh dịch có màu sắc và trạng thái bất thường, người bệnh cần xét nghiệm sâu hơn để được chẩn đoán chuẩn xác về lý do bệnh, điển hình là các tình trạng.
• Mùi vị: Tinh dịch có mùi clo hoặc mùi tanh nhẹ. Vị của tinh dịch hơi ngọt do có hàm lượng fructose cao. Mùi vị của tinh dịch có xu hướng thay đổi tùy tình trạng cơ thể của mỗi người. Ngoài ra, mùi vị còn có thể bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống.
• Độ pH: Tinh dịch có độ pH từ 7,2-7,8. Nếu độ pH của tinh dịch thấp hơn 7,2 sẽ dẫn theo số lượng tinh trùng thấp và có thể ảnh hưởng đường sinh sản. Nếu độ pH trên 7,8 có thể cảnh báo nam giới nhiễm trùng đường tiết niệu. (2)

Một số câu hỏi liên quan về tinh dịch

1. Tinh dịch và tinh trùng có giống nhau không?

Không, tinh dịch và tinh trùng không giống nhau. Tinh dịch là chất lỏng đặc có chứa tế bào tinh trùng, prostaglandin, axit citric, flavin, protein, phosphorylcholine, kẽm, kali, enzyme và các thành phần khác có khả năng thụ tinh cho trứng cái. Tinh trùng là tế bào sinh sản của nam giới, thuộc một phần trong tinh dịch và đóng vai trò quan trọng trong việc thụ tinh và có con.

2. Mỗi lần xuất tinh chứa bao nhiêu tinh dịch?

Nam giới có cơ thể khỏe mạnh, sức khỏe ổn định mỗi lần xuất tinh sẽ phóng ra 2 – 5ml tinh dịch. Trường hợp tinh dịch cao hoặc thấp hơn có thể cảnh báo tình trạng sức khỏe bất thường như xuất tinh quá nhiều hoặc có tình trạng tinh trùng loãng. Nếu nam giới gặp tình trạng này kéo dài, không điều trị có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

3. Những giọt tinh dịch đầu tiên có chứa tinh trùng không?

Trước khi xuất tinh, tinh dịch đã phóng ra một ít. Những giọt tinh dịch đầu tiên này có thể chứa tinh trùng. Vì vậy, phương pháp xuất tinh ngoài không phải cách ngừa thai.

Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thuộc một trong những đơn vị uy tín trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh lý nam và nữ giới. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, trang thiết bị hiện đại và phương pháp điều trị tiên tiến, trung tâm luôn mang đến cho người bệnh những dịch vụ y tế chất lượng cao, an toàn và hiệu quả.

Trung tâm chuyên khám và điều trị các bệnh về tiết niệu, thận học và nam khoa, như viêm nhiễm đường tiết niệu, sỏi thận, sỏi niệu quản, sỏi bàng quang, liệt dương, rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, vô sinh nam, bệnh lý tuyến tiền liệt, bệnh lý dương vật, bao quy đầu và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Trung tâm cũng cung cấp các dịch vụ phẫu thuật tiết niệu và nam khoa như nội soi tiết niệu, nội soi thận, cắt bao quy đầu, chỉnh hình dương vật, cấy ghép dương vật tự thân và cấy ghép tinh hoàn tự thân. Trung tâm bảo mật thông tin tôn trọng quyền lợi và nguyện vọng của người bệnh, hỗ trợ tư vấn và hướng dẫn người bệnh trong suốt quá trình khám và điều trị.

Tinh dịch đóng vai trò quan trọng trong sinh sản. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho khách hàng hiểu thông tin cơ bản tinh dịch. Nếu nam giới nhận thấy tinh dịch có dấu hiệu bất thường, hãy đến gặp bác sĩ trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa để được khám, tư vấn và đưa ra liệu trình điều trị phù hợp với bản thân.