Rãnh cười là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Với một số người, rãnh cười giúp tôn dáng nụ cười duyên và là điểm nhận diện đặc trưng của khuôn mặt. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng rãnh cười khiến họ trông già hơn, cho thấy tình trạng da đang lão hóa từng ngày. Định nghĩa, dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng ngừa rãnh cười sẽ được thạc sĩ bác sĩ CKI Trần Nguyễn Anh Thư, khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ đề cập chi tiết trong bài viết sau.

Rãnh cười là gì?

Rãnh cười (còn có tên gọi khác là nếp gấp mũi má) là nếp nhăn xuất hiện khi cười, có thể kéo dài từ khóe mũi xuống đến khóe miệng, hình thành nếp má miệng (hay rãnh râu rồng). Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể nhưng rãnh cười gây mất thẩm mỹ. Rãnh cười càng sâu càng khiến cho khuôn mặt trở nên già nua. Tình trạng da lão hóa, chảy xệ ở người lớn tuổi cũng có thể là nguyên nhân hình thành rãnh cười.

Nguyên nhân xuất hiện rãnh cười trên khuôn mặt

Từ năm 20 tuổi trở đi làn da bắt đầu mất dần độ ẩm, độ đàn hồi và săn chắc, dẫn đến hình thành các nếp gấp ở vùng mũi má. Theo thời gian, rãnh cười có xu hướng ngày càng sâu và lộ rõ hơn. Rãnh cười hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau:

• Lão hóa: theo tuổi tác, lớp mỡ dưới da ở má và vùng mắt mất đi nên làm da mặt chùng xuống, mắt trũng sâu, chảy xệ làm phần xương gò má hiện rõ. Lúc này mức collagen và elastin trong da cũng ít hơn, các chất này đóng vai trò giúp cơ săn chắc và trẻ hóa. Điều này khiến các mô liên kết bị đứt gãy, da mất đàn hồi, giảm săn chắc, dần dần xuất hiện rãnh cười.
• Hút thuốc: các thành phần trong thuốc lá là tác nhân phá hủy collagen và giảm độ đàn hồi của da.
• Tác hại của ánh nắng mặt trời: quá trình chăm sóc da cũng ảnh hưởng đến tốc độ lão hóa da. Nếu da không được chăm sóc và chống nắng tốt, các gốc tự do từ tia cực tím sẽ phá hủy các mô và cấu trúc da, gây sạm da, khô da, làm da nhăn nheo và nhanh chóng chảy xệ.

Dấu hiệu nhận biết nếp nhăn rãnh cười trên khuôn mặt

Rãnh cười xuất hiện dưới dạng các nếp gấp trên da kéo dài từ hai bên mũi đến khóe miệng. Khi bạn còn trẻ, các nếp nhăn có thể chỉ xuất hiện khi bạn cười lớn, sau đó biến mất khi khuôn mặt thư giãn, đây gọi là nếp nhăn động.

Đây là những nếp nhăn hình thành do biểu cảm khuôn mặt tạo ra. Thế nhưng, theo thời gian các nếp nhăn này có thể trở thành nếp nhăn tĩnh dù bạn không cười. Rãnh cười có thể xuất hiện đối xứng hoặc không đối xứng. (2)

Những phương pháp xóa rãnh cười được áp dụng hiện nay

Hiện có nhiều phương pháp thẩm mỹ giúp lấp đầy rãnh cười. Tùy thuộc vào mức độ nông sâu và cơ địa từng người mà bác sĩ sẽ quyết định phương pháp điều trị nào hiệu quả, an toàn và phù hợp nhất với từng cá nhân. Dưới đây là các kỹ thuật phổ biến trong điều trị rãnh cười:

• Tiêm Botox: Botulinum toxin là hợp chất có nguồn gốc từ vi khuẩn Clostridium botulinum và được biết đến với tên quen thuộc là Botox®. Loại thuốc này đã trải qua quá trình tinh chế để đảm bảo tính an toàn trong điều trị. Tác dụng làm liệt cơ tạm thời của Botox® sẽ hỗ trợ điều trị các rối loạn cơ hoặc rối loạn thần kinh và cũng được áp dụng trong trị liệu thẩm mỹ, giúp ngăn và làm giảm nếp nhăn, rãnh cười. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp với những nếp nhăn động.
• Tiêm filler: còn gọi là chất làm đầy được tiêm vào dưới da để giảm các nếp nhăn, cải thiện các khuyết điểm trên gương mặt, khắc phục tình trạng lão hóa da. Với thời gian thực hiện và phục hồi nhanh chóng, tiêm filler giúp làm đầy các vùng da thiếu hụt và mang lại tác dụng trẻ hóa da. Tùy thuộc vào vị trí tiêm, cũng như chất lượng của filler và cơ địa từng người mà kết quả tiêm filler xóa rãnh cười có thể kéo dài từ vài tháng đến một năm.
• Retinoids: có thể thúc đẩy sản xuất collagen và giảm nếp nhăn li ti khi cười. Tuy nhiên, loại thuốc bôi này không hiệu quả với nếp nhăn tĩnh.
• Các công nghệ săn chắc da: các phương pháp điều trị bằng  sóng siêu âm hoặc sóng vô tuyến có thể giúp kích thích sản xuất collagen và làm săn chắc da chảy xệ, giúp cải thiện rãnh cười hiệu quả.
• Phẫu thuật: phẫu thuật thẩm mỹ có thể điều chỉnh các nếp nhăn hay rãnh cười ở mức độ nặng hiệu quả bằng phương pháp phẫu thuật căng da mặt.

Cách ngăn ngừa rãnh cười có thể bạn chưa biết

Dưới đây là vài biện pháp giúp giảm nguy cơ hình thành nếp nhăn khi cười, trì hoãn sự xuất hiện và giảm mức độ sâu của rãnh cười:

• Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục và ngủ đủ giấc: cải thiện sức khỏe tổng thể đồng nghĩa với việc nâng cao sức khỏe làn da.
• Không sử dụng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng: chúng có khả năng gây kích ứng da, gây ngứa hoặc làm da bỏng rát, làm tăng tốc độ lão hóa da.
• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời: tia cực tím có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa, làm da khô, thâm sạm, hình thành nếp nhăn, gây ra các đốm đồi mồi và ung thư da.
• Không hút thuốc, sử dụng rượu bia hoặc các chất kích thích
• Nằm ngửa khi ngủ: hạn chế ngủ nghiêng 1 bên trong suốt quá trình ngủ. Nếu bạn quen nằm nghiêng thì cách vài tiếng nên đổi bên. Nằm ngửa giúp giảm những tác động và sức ép từ gối ngủ lên da, giúp hạn chế hình thành nếp nhăn trên da.
• Chăm sóc da đúng cách: làm sạch và dưỡng ẩm da hàng ngày bằng các sản phẩm có bảng thành phần hóa học lành tính. Các dưỡng chất sẽ giúp tăng cường độ ẩm, độ đàn hồi cho làn da, giúp cho da luôn chắc khỏe.
• Thoa kem chống nắng: kem chống nắng có tác dụng ngăn tia tử ngoại tác động xấu đến cấu trúc da. Thoa kem chống nắng hằng ngày, với mức SPF tối thiểu là 30. Thoa lại kem chống nắng nếu bạn đổ nhiều mồ hôi hoặc thực hiện các hoạt động ngoài trời như bơi lội,…

Một số câu hỏi liên quan

1. Có nên xóa rãnh cười không?

Lựa chọn xóa rãnh cười hay không còn tùy thuộc vào quyết định của mỗi người. Một số người cho rằng rãnh cười là lợi thế, giúp tạo dấu ấn cho nụ cười, trong khi người khác lại cho rằng rãnh cười làm gương mặt trở nên xấu xí và già hơn tuổi. Tuy nhiên rãnh cười xuất hiện theo một tiến trình của lão hóa tự nhiên, chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ bên ngoài và không ảnh hưởng đến sức khỏe.

2. Rãnh cười có xóa được không?

Có. Hiện có rất nhiều phương pháp thẩm mỹ dùng để xóa rãnh cười được sử dụng phổ biến hiện nay, được chia thành 2 loại là phương pháp xâm lấn và phương pháp không hoặc ít xâm lấn. Phương pháp xâm lấn có tên gọi khác là phẫu thuật thẩm mỹ dùng để sửa chữa, tái tạo hình thể, có tác dụng tức thời.

Tuy nhiên cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nguy hiểm do cơ thể phải chịu tác động trực tiếp, dễ ảnh hưởng đến các mô mềm, cơ, xương, hệ thống dây thần kinh và mạch máu, vì vậy nguy cơ để lại biến chứng khá cao nếu không được thực hiện ở những cơ sở uy tín.

Phương pháp không xâm lấn là biện pháp làm đẹp không sử dụng dao kéo để can thiệp vào da và xương, vì vậy không gây chảy máu, ít tác dụng phụ. Phương pháp này sử dụng công nghệ cao và các thiết bị hiện đại (như tiêm filler, tiêm botox, sóng siêu âm,..) kích thích cơ chế nội tại trong cơ thể, giúp da trẻ hóa tự nhiên, không cần thời gian nghỉ dưỡng. Đây là xu hướng làm đẹp an toàn, ít xâm lấn được chị em tin dùng.

Ngoài phương pháp tiêm filler giúp làm đầy những vùng da thiếu hụt thể tích, xóa mờ rãnh cười sâu và tạo đường nét khuôn mặt hài hòa. Tại Chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, các bác sĩ còn ứng dụng công nghệ Sofwave/SUPERB tiên tiến trong điều trị nếp nhăn, rãnh nhăn và da chảy xệ. Công nghệ SUPERB sử dụng 7 tia siêu âm song song tác động vào lớp trung bì của da, giúp tăng sinh collagen và làm săn chắc da chỉ sau 30- 45 phút điều trị, không xâm lấn.

Đặc biệt, hệ thống còn được tích hợp công nghệ làm mát Sofcool, giúp khách hàng cảm thấy thoải mái trong suốt quá trình thực hiện, đồng thời bảo vệ hệ thần kinh, mô mỡ, cơ và các tế bào da xung quanh.

Với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao cùng trang thiết bị hiện đại đạt chuẩn quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM luôn mang đến trải nghiệm làm đẹp an toàn, hiệu quả và đẳng cấp, giúp làn da khỏe mạnh, săn chắc và trẻ trung hơn.

Hiện có rất nhiều phương pháp thẩm mỹ có thể xử lý rãnh cười, giúp bạn tự tin xóa đi nỗi lo tuổi tác và khôi phục lại sự tự tin. Trước khi quyết định điều trị, bạn nên đến tham khảo ý kiến từ các chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da để xác định loại da, tình trạng sức khỏe và phương pháp điều trị nào phụ hợp nhất đối với bản thân.