Niệu đạo nữ là gì? Cấu tạo, vị trí, chức năng và các lưu ý khác

Niệu đạo là một bộ phận thuộc hệ tiết niệu cùng với thận, niệu quản, bàng quang, tuyến tiền liệt có quan hệ mật thiết với nhau cả về giải phẫu và quá trình thực hiện các chức năng. Vậy niệu đạo nữ là gì? Có cấu tạo và chức năng như thế nào? Vị trí của nằm ở đâu? Hãy tìm hiểu thông tin qua bài viết bên dưới.

Niệu đạo nữ là gì?

Niệu đạo nữ là một ống dẫn nước tiểu được lưu trữ trong bàng quang ra khỏi cơ thể thông qua lỗ tiểu (lỗ sáo). Ở nữ giới, niệu đạo thường nằm ở vị trí từ lỗ niệu đạo trong cổ bàng quang tới lỗ niệu đạo nằm bên ngoài âm đạo. Vị trí của niệu đạo ở nữ giới tương đương niệu đạo đoạn tiền liệt và đoạn màng ở nam giới.

Cấu tạo niệu đạo nữ

Niệu đạo của nữ giới có kích thước tương đối ngắn khoảng 3 – 4cm, nhỏ hơn khoảng 6 lần so với niệu đạo nam (18 – 20cm). Điểm đặc biệt của niệu đạo nữ là khả năng đàn hồi tốt, có thể giãn ra đến 1cm. Trong tiền đình, lỗ niệu đạo nằm ở phía trước cửa âm đạo, phía sau âm vật 2 – 3cm và nằm giữa hai môi bé. Lỗ niệu đạo ngoài là nơi hẹp nhất trong niệu đạo. (1)

Chức năng niệu đạo ở phụ nữ để làm gì?

Tương tự như những cơ quan khác trong cơ thể, niệu đạo ở phụ nữ nữ cũng thực hiện những chức năng vốn có của nó mà không bộ phận nào có thể thay thế được. Cụ thể: (2)

1. Dẫn nước tiểu

Đây là chức năng quan trọng nhất của cả niệu đạo nam và niệu đạo nữ. Niệu đạo giúp nước tiểu được lưu thông thuận lợi từ bàng quang ra bên ngoài cơ thể.

2. Ngăn ngừa vi khuẩn

Vi khuẩn thường tồn tại trong các loại thực phẩm và xâm nhập vào cơ thể thông qua đường tiêu hóa lúc người bệnh ăn uống hằng ngày. Khi tồn tại lâu trong cơ thể, vi khuẩn sinh sản và phát triển mạnh mẽ gây ra các bệnh lý nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của nữ giới.

Chính vì thế, quá trình bài tiết nước tiểu qua niệu đạo đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa vi khuẩn bằng cách cuốn trôi chúng theo đường nước tiểu ra bên ngoài cơ thể.

Một số triệu chứng thường gặp ở niệu đạo nữ giới

Một số triệu chứng thường gặp ở niệu đạo của nữ giới gồm:

• Thường xuyên mắc tiểu nhưng lượng nước tiểu thải ra rất ít.
• Có cảm giác nóng rát mỗi lần đi tiểu, thậm chí là xuất hiện máu trong nước tiểu.
• Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu gấp.
• Nước tiểu đục và có mùi hôi.
• Lỗ niệu đạo sưng đỏ, có chảy dịch và mủ. Thành âm hộ, môi lớn, môi nhỏ sưng tấy.
• Chất dịch tiết ra dạng nhầy có màu vàng, nâu, đặc quánh hoặc vón cục, có mùi hôi tanh.
• Ngứa rát vùng kín, đau bụng kinh dữ dội trong chu kỳ.
• Đau vùng xương chậu và vùng bụng dưới.
• Khi quan hệ tình dục sẽ có cảm giác đau rát.

Bệnh lý niệu đạo phổ biến ở nữ

Niệu đạo có chức năng dẫn nước tiểu từ bàng quang ra bên ngoài cơ thể. Vì thế, có nguy cơ cao mắc các bệnh lý phụ khoa như: (3)

• Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là bệnh lý khá phổ biến, do vi khuẩn gây ra, chiếm 50 – 60% ở phụ nữ, làm ảnh hưởng trực tiếp đến niệu đạo và bàng quang.
• Viêm niệu đạo được chia thành 2 loại là lậu niệu đạo (lậu tiết niệu) do vi khuẩn gây ra và viêm niệu đạo không do lậu do các vi sinh vật gây viêm nhiễm khác gây ra.
• Bệnh nhiễm trùng lây qua đường tình dục (STI) bao gồm nhiễm Chlamydia, nhiễm Trichomonas, virus Herpes simplex (HSV), các bệnh da liễu.
• Ung thư niệu đạo là một loại ung thư hiếm gặp ở niệu đạo cả nam và nữ, chiếm 1 – 2% các bệnh ung thư đường tiết niệu.
• Hẹp niệu đạo gồm có hẹp niệu đạo bẩm sinh, do chấn thương, do phẫu thuật sai cách, do nhiễm trùng ở bộ phận sinh dục nữ.
• Sa niệu đạo được phân thành 3 loại là sa bán phần, sa toàn phần và sa có biến chứng.

Một số chẩn đoán để xác định tình trạng niệu đạo nữ giới

Niệu đạo nữ là bộ phận thường dễ mắc các bệnh viêm nhiễm, ung thư niệu đạo,… Vì thế, để xác định được chính xác tình trạng của niệu đạo, các bác sĩ thường sử dụng các phương pháp sau: (4)

• Chụp X – quang hệ tiết niệu không có thuốc cản quang là phương pháp thường được chỉ định rộng rãi để xác định các bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu mà cơ thể gặp phải để có phương hướng cũng như phác đồ điều trị hiệu quả.
• Nội soi bàng quang: Đây là phương pháp sử dụng một ống dài, mỏng, có gắn nguồn sáng và máy thu hình để quan sát bên trong niệu đạo và bàng quang. Từ đó, phát hiện ra các tổn thương trên bề mặt niêm mạc niệu đạo và bàng quang, đồng thời dựa vào đó để chẩn đoán và có phương thức điều trị hợp lý.
• Chụp niệu đạo bàng quang ngược dòng: Là phương pháp sử dụng thuốc đối quang iod tan trong nước, bơm ngược dòng vào niệu đạo để chẩn đoán hình ảnh chụp được nhằm đánh giá hình thái và chức năng bài xuất nước tiểu của đường dẫn niệu.
• Siêu âm là phương pháp nhanh chóng, tiện lợi và đem lại hiệu quả cao. Biện pháp này giúp bác sĩ có thể quan sát được tình trạng các dị tật bẩm sinh (nếu có), phát hiện sớm các khối u, đánh giá được tình trạng xâm lấn, gây hại cho bàng quang và đường tiết niệu cũng như gây nên tình trạng viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt. Trên cơ sở đó, bác sĩ sẽ xác định được vấn đề và tình trạng hiện tại của bệnh lý mà bệnh nhân đang gặp phải.
• Chụp CT hệ tiết niệu là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh về mặt cắt lớp của hệ tiết niệu, có thể quan sát và thấy rõ thận, hai bên niệu quản, bàng quang, niệu đạo,… và từ đó xác định được bệnh lý tồn tại của niệu đạo.

Các lưu ý để giúp niệu đạo nữ luôn khỏe mạnh

Niệu đạo có vai trò quan trọng trong quá trình đưa nước tiểu ra bên ngoài cùng với việc có kết cấu mở nên dễ bị vi khuẩn xâm nhập vào, gây ra các bệnh lý viêm nhiễm vùng kín và niệu đạo. Vì thế cần có phương pháp chăm sóc tốt niệu đạo để giúp niệu đạo luôn ở trạng thái khỏe mạnh.

• Cần duy trì thói quen uống đủ 2.7 lít nước mỗi ngày. Uống đủ nước sẽ giúp cơ thể thanh lọc được các chất độc hại, loại bỏ vi khuẩn và các mầm bệnh khác ra bên ngoài qua đường tiết niệu, đồng thời làm sạch niệu đạo. Bên cạnh đó, nước còn giúp tạo ra đủ nước tiểu, hạn chế tình trạng tiểu rát, tiểu buốt,…
• Nên sử dụng các thực phẩm có khả năng ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiểu (UTI) như quả nam việt quất (Cranberry) và quả việt quất (Blueberry). Hai loại quả này chứa nhiều vitamin C làm cho nước tiểu có tính axit cao, vi khuẩn không tồn tại được trong môi trường này.
• Vệ sinh vùng kín đúng cách theo quy trình từ trước ra sau để hạn chế tình trạng vi khuẩn có thể lây lan từ vùng hậu môn đến niệu đạo. Nên sử dụng nước sạch và các dung dịch vệ sinh phù hợp, có mùi nhẹ khi vệ sinh vùng kín. Ngoài ra, không nên thụt rửa sâu sẽ khiến vi khuẩn có khả năng xâm nhập vào niệu đạo.
• Quan hệ tình dục an toàn, đúng cách, không nên quan hệ tình dục với nhiều bạn tình, sử dụng các biện pháp bảo vệ như bao cao su,… để phòng ngừa các bệnh liên quan đến âm đạo và niệu đạo.
• Vi khuẩn thường phát triển mạnh mẽ trong môi trường ẩm ướt, gây ra các bệnh lý viêm nhiễm, vì thế nên mặc quần áo rộng rãi, thông thoáng, thay ngay quần áo khi bị ướt.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ, thăm khám vùng chậu và thực hiện một số xét nghiệm tế bào cổ tử cung để sớm phát hiện ra những bất thường liên quan đến niệu đạo, tử cung. Từ đó, có phương pháp điều trị hiệu quả.

Nếu có nhu cầu đặt lịch khám, tư vấn thêm về các bệnh phụ khoa tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách hàng xin vui lòng liên hệ:

Niệu đạo nữ có quan hệ mật thiết và đóng vai trò quan trọng trong hệ tiết niệu giúp hỗ trợ bài tiết nước tiểu và các vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo ra bên ngoài cơ thể, bảo vệ tốt vùng kín của nữ giới. Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp những thông tin hữu ích để chị em phụ nữ hiểu rõ hơn về niệu đạo cũng như có cách bảo vệ và phòng tránh vi khuẩn xâm nhập, gây hại làm viêm nhiễm phụ khoa.