Người bệnh sỏi niệu quản cần chế độ dinh dưỡng đủ chất, hạn chế nhiều nhóm chất và uống đủ nước để tạo điều kiện cho việc đào thải sỏi cũng như hỗ trợ điều trị, phòng ngừa bệnh. Vậy cần chăm sóc bệnh nhân sỏi niệu quản như thế nào? Bài viết này, bác sĩ CKI Lý Minh Hoàng, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ tư vấn về việc lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sỏi niệu quản tại nhà.
Nguyên tắc chăm sóc người bệnh sỏi niệu quản
Đối với người bệnh sỏi niệu quản, các nguyên tắc chăm sóc tập trung vào làm dịu các cơn đau, ngăn ngừa các biến chứng và tạo điều kiện cho sỏi đi qua niệu quản, bàng quang, niệu đạo ra ngoài. Nguyên tắc chung để chăm sóc người bệnh bao gồm: (1)
Bù nước: khuyến khích bệnh nhân uống nhiều chất lỏng (2 – 3 lít/ngày) là rất quan trọng để pha loãng nước tiểu và thúc đẩy quá trình đào thải sỏi.
Sử dụng thuốc theo toa để đau: là điều tối quan trọng để giúp người bệnh kiểm soát các triệu chứng, thông thường, đơn thuốc sẽ bao gồm: thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc các loại thuốc giảm đau khác. Cần tuân thủ liều lượng theo chỉ định của bác sĩ.
Liệu pháp tống xuất bằng thuốc (MET): các loại thuốc như thuốc chẹn alpha (ví dụ: tamsulosin) có thể giúp làm giãn cơ niệu quản và tạo điều kiện cho sỏi đi qua cũng sẽ được sử dụng trong điều trị sỏi niệu quản tại nhà. Ngoài ra các thuốc giảm đau kê đơn cũng có tác dụng giảm sưng viêm giúp làm rộng đường ống niệu quản và từ đó giúp sỏi dễ đào thải hơn. Người bệnh cần tuân thủ các chỉ định về sử dụng loại thuốc này và quan sát các bất thường xảy ra khi đi tiểu như tiểu rắt, tiểu khó, đau khi đi tiểu và sự thay đổi của nước tiểu.
Hoàn thành liệu trình kháng sinh: thông thường bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh cho các trường hợp bị sỏi niệu quản nhưng có nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) đang hoạt động, kháng sinh sẽ giúp điều trị nhiễm trùng và ngăn ngừa các biến chứng do sỏi. Người bệnh cần hoàn thành liệu trình kháng sinh ngay khi các triệu chứng của UTI hay sỏi niệu quản đã biến mất.
Quan sát quá trình đào thải sỏi: trong quá trình điều trị nội khoa, người bệnh cần quan sát quá trình đào thải sỏi theo hướng dẫn từ bác sĩ.
Quan sát khả năng đáp ứng điều trị: sau khi dùng thuốc người bệnh nên chú ý quan sát đến những thay đổi của cơ thể, như: tăng tần suất đi tiểu, lượng nước tiểu mỗi lần đi tiểu, màu sắc nước tiểu. Nếu có bất kỳ thay đổi nào, cũng nên báo cho bác sĩ điều trị.
Nguyên tắc chăm sóc bệnh nhân sỏi niệu quản là tập trung vào làm dịu các cơn đau, ngăn ngừa các biến chứng và tạo điều kiện cho sỏi đi qua niệu quản, bàng quang, niệu đạo ra ngoài.
Yếu tố nào ảnh hưởng đến quá trình điều trị sỏi niệu quản?
Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình điều trị sỏi niệu quản gồm: kích thước sỏi, vị trí, thành phần và các yếu tố liên quan đến tình trạng sức khỏe người bệnh, bệnh sử và khả năng chịu đau, tất cả đều ảnh hưởng đến việc lựa chọn điều trị và tỷ lệ điều trị thành công. Cụ thể: (2)
Kích thước sỏi: sỏi niệu quản có kích thước càng lớn thì khả năng tự đào thải hoặc điều trị nội khoa (bằng thuốc) giảm. Đặc biệt là những viên sỏi lớn hơn 5mm cần can thiệp điều trị tích cực hơn, có thể bằng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật nếu dùng thuốc thất bại.
Vị trí sỏi của: niệu quản được chia làm 3 phần, gồm: ⅓ niệu quản trên, ⅓ niệu quản giữa, ⅓ niệu quản dưới. Sỏi bị mắc kẹt lại ở vị trí càng trên cao (ở gần thận hơn) thì khả năng đào thải sỏi tự nhiên càng thấp.
Thành phần của sỏi: có nhiều loại sỏi tiết niệu khác nhau, được cấu tạo từ các thành phần, khoáng chất khác nhau, kết cấu khác nhau và yêu cầu những phương pháp điều trị khác nhau. Trong đó, sỏi canxi, struvite là loại phổ biến, có thể được điều trị bằng tán sỏi bằng sóng xung kích.
Mật độ: là yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự thành công của thủ thuật tán sỏi. Sỏi có mật độ dày đặc bên trong niệu quản có thể không tán được, cần can thiệp này các phương pháp khác, như mổ mở.
Lượng nước người bệnh uống: uống đủ nước tạo điều kiện cho quá trình hydrat hóa (quá trình bổ sung các phân tử nước vào các hợp chất hữu cơ) trong cơ thể. Hydrat hóa tốt rất quan trọng để thúc đẩy quá trình đào thải và ngăn ngừa sỏi niệu quản tái phát.
Bệnh nền: như bệnh tiểu đường, tăng huyết áp và nhiễm trùng đường tiết niệu có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp điều trị và phòng ngừa sỏi.
Các yếu tố có liên quan đến các tình trạng sức khỏe khác, như: đau thận, mang thai, rối loạn đông máu, bất thường về giải phẫu (hẹp niệu đạo, hẹp niệu quản,…) ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị vì chống chỉ định cho nhiều phương pháp tán sỏi.
Kích thước sỏi, vị trí, thành phần… sỏi là các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình điều trị bệnh
Các phương pháp điều trị sỏi niệu quản được áp dụng hiện nay
Hiện có 2 phương pháp chính được sử dụng trong điều trị sỏi niệu quản là can thiệp nội khoa (điều trị bằng thuốc) và can thiệp ngoại khoa (điều trị bằng phẫu thuật, ưu tiên các phương pháp xâm lấn tối thiểu).
1. Phương pháp điều trị nội khoa
Đối với điều trị nội khoa cho sỏi niệu quản có thể từ thay đổi lối sống và thuốc theo toa, tùy thuộc vào kích thước và vị trí của sỏi. Với sỏi niệu quản có kích thước nhỏ, bác sĩ có thể khuyến khích người bệnh uống nhiều nước, giúp loại bỏ sỏi trong đường tiết niệu và ngăn chặn sự hình thành của sỏi mới.
Điều chỉnh chế độ ăn uống cũng được hướng dẫn, bao gồm: giảm lượng thực phẩm oxy hóa cao (như rau bina, các loại hạt, sô cô la và trà) và hạn chế protein động vật, muối và xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, đủ chất. Tất cả đều giúp ích trong việc đào thải sỏi.
Song song với việc uống đủ nước và thay đổi chế độ dinh dưỡng, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc sau để điều trị sỏi niệu quản tích cực hơn, rút ngắn thời gian đào thải sỏi, gồm:
Liệu pháp đào thải y khoa (MET): sử dụng các loại thuốc như thuốc chẹn alpha (ví dụ như tamsulosin) có thể giúp làm giãn niệu quản và tạo điều kiện cho sỏi đi qua.
Thuốc chẹn kênh canxi: có tác dụng làm giãn niệu quản, tạo điều kiện cho sỏi niệu quản theo dòng nước tiểu đi ra ngoài qua đường tự nhiên.
Kali citrat: giúp kiềm hóa nước tiểu và có tác dụng hòa tan sỏi axit uric.
Phenazopyridine: giảm đau, nóng rát, kích ứng và khó chịu ở đường tiết niệu và giảm các triệu chứng khó chịu tại đường tiết niệu khi tống xuất sỏi.
Trường hợp sỏi niệu quản không đáp ứng với điều trị nội khoa, bác sĩ sẽ cân nhắc đến điều trị ngoại khoa, ưu tiên lựa chọn các phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu để giảm nguy cơ biến chứng, nhiễm trùng sau phẫu thuật. Hiện, sỏi niệu quản có thể được can thiệp ngoại khoa bằng các phương pháp sau:
Tán sỏi nội soi ngược dòng ống mềm: bác sĩ sẽ sử dụng 1 ống mỏng đường kính chỉ khoảng 1.8 mm, có khả năng linh hoạt thuận theo hình dạng tự nhiên của đường tiểu con người, có trang bị đầu dò camera và tia laser, ống này được đưa vào qua niệu đạo, bàng quang và vào niệu quản để xác định vị trí sỏi và phá vỡ chúng bằng tia laser. Những mảnh sỏi lớn sẽ được gắp ra khi bác sĩ rút dụng cụ nội soi, những mảnh vụn nhỏ hơn được đào thải ra ngoài theo đường tự nhiên. Phương pháp này có khả năng làm sạch sỏi tối đa và giảm các di chứng về sau như tái phát sỏi hay hẹp niệu quản.
Nội soi tán sỏi ngược dòng ống cứng: nếu sỏi ở những vị trí đơn giản hoặc không cần đi vào quá sâu trong cơ thể thì bác sĩ có thể sử dụng ống nội soi cứng, là 1 ống camera bằng sắt dài nong rộng đường tiểu nếu cần thiết để tiếp cận viên sỏi và tán vụn bằng laser. Phương pháp này tương tự tán sỏi nội soi ống mềm nhưng do ống soi không thể di chuyển linh hoạt nên cần điều chỉnh thẳng trục từ lỗ tiểu bên ngoài đến tận vị trí sỏi để ống soi có thể thực hiện nhiệm vụ của nó. Các trường hợp sỏi đơn giản có thể lựa chọn phương pháp này để giảm chi phí.
Tán sỏi bằng sóng xung kích (ESWL): sử dụng sóng sốc năng lượng cao để phân tán sỏi thành các mảnh nhỏ hơn có thể theo dòng nước tiểu đi ra ngoài. Phương pháp này được thực hiện qua da, xâm lấn tối thiểu. Tuy nhiên sau khi sỏi vỡ hết hoàn toàn vẫn có khả năng khoảng 30% bụi sỏi dù đã vỡ vụn nhưng không trôi ra ngoài được.
Phẫu thuật nội soi hông lưng lấy sỏi: bác sĩ sẽ thực hiện mở khoảng 3 đường vào ở hông lưng hoặc vị trí gần nhất để tiếp cận sỏi tại niệu quản. Dụng cụ gắp sỏi được đưa trực tiếp vào niệu quản, mở niệu quản và loại bỏ sỏi. Phương pháp này thường được thực hiện trong trường hợp sỏi có kích thước quá lớn, hình dạng phức tạp.
Mổ mở: là lựa chọn cuối cùng trong điều trị sỏi niệu quản, thường áp dụng cho các trường hợp mắc sỏi rất lớn.
Sỏi niệu quản có kích thước nhỏ có thể được điều trị bằng uống nhiều nước và thay đổi trong chế độ dinh dưỡng để tăng cường khả năng đào thải sỏi
Lập kế hoạch chăm sóc người bệnh sỏi niệu quản theo từng mức độ bệnh
Để lên kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sỏi niệu quản, hãy xem xét một phương pháp theo cấp độ: sỏi có thể tự đào thải cần thay đổi chế độ dinh dưỡng, điều trị nội khoa kết hợp điều chỉnh chế độ dinh dưỡng đối với sỏi nhỏ và điều trị ngoại khoa can thiệp phẫu thuật với sỏi niệu quản lớn hoặc gây nhiều vấn đề lên sức khỏe.
1. Chăm sóc người bệnh sỏi nhỏ, có thể tự đào thải
Đối với những người bệnh có sỏi niệu quản kích thước nhỏ, có khả năng tự đào thải qua đường tự nhiên, chăm sóc tập trung vào việc thúc đẩy hydrat hóa bằng cách uống nhiều nước, để tạo điều kiện cho việc tống sỏi, kết hợp với việc quản lý các triệu chứng bằng thuốc kê đơn hoặc sử dụng thuốc theo chỉ định từ bác sĩ để loại bỏ sỏi dễ dàng hơn.
Đầu tiên, cần thúc đẩy quá trình hydrat hóa bằng cách khuyến khích người bệnh uống nhiều chất lỏng, ít nhất 2 – 3 lít nước mỗi ngày để pha loãng nước tiểu và đào thải sỏi nhanh hơn. Người bệnh có thể kết hợp uống thêm nước chanh, vì chúng chứa axit citric, có thể giúp ngăn ngừa sỏi canxi phát triển và có thể giúp hòa tan sỏi nhanh hơn. Đồng thời, cần tránh sử dụng đồ uống có đường, vì đường có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mới.
Trong quá trình đào thải sỏi niệu quản qua đường tự nhiên, người bệnh cũng cần được kiểm soát các triệu chứng bằng thuốc, bác sĩ có thể kê đơn:
Thuốc giảm đau, như: Ibuprofen (Advil, Motrin IB) hoặc naproxen sodium (Aleve) có thể giúp giảm đau và giảm viêm giúp tăng thải sỏi.
Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là nếu có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn như tiểu đường, béo phì, tim mạch, huyết áp,…
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau mạnh hơn hoặc thuốc làm giãn cơ niệu quản (thuốc chẹn alpha), như tamsulosin (Flomax), để giúp sỏi đi qua nhanh hơn và ít đau hơn.
Chăm sóc người bệnh sỏi nhỏ, có thể tự đào thải còn bao gồm thay đổi chế độ dinh dưỡng để hạn chế nguy cơ hình thành sỏi mới hoặc tái phát sỏi. Người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
Giảm lượng muối trong chế độ ăn hàng ngày.
Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ hoặc yoga có thể giúp sỏi niệu quản di chuyển qua đường tiết niệu nhanh hơn.
Thay đổi chế độ ăn uống, nếu có tiền sử sỏi thận, người bệnh có thể cần thay đổi chế độ ăn uống, như giảm lượng protein động vật, tùy thuộc vào loại sỏi mà mình mắc phải.
2. Chăm sóc người bệnh có sỏi lớn cần can thiệp y tế
Đối với những người bệnh có sỏi niệu quản lớn cần can thiệp y tế, các lựa chọn điều trị bao gồm điều trị tống xuất sỏi nội khoa bằng thuốc (MET) với thuốc chẹn alpha, tán sỏi bằng sóng xung kích ngoại bào (ESWL),…. trong một số trường hợp, có thể cần phẫu thuật nội soi để loại bỏ sỏi.
Để lựa chọn phương pháp điều trị cụ thể nào cần dựa trên kết quả chẩn đoán và đánh giá tình trạng sỏi. Bác sĩ có thể cần đánh giá kỹ lưỡng để xác định nguyên nhân, kích thước và vị trí của sỏi tại niệu quản, cũng như sức khỏe tổng thể của người bệnh và bất kỳ điều kiện y tế nào khác như có hay không bất thường trong giải phẫu đường tiết niệu.
Ngoài ra, bác sĩ cần phải xác định xem có hay không nhiễm trùng tiểu đang hoạt động để có phác đồ điều trị kiểm soát nhiễm trùng và giảm các nguy cơ biến chứng. Đồng thời, đánh giá chức năng thận và xác định bất kỳ bất thường trong quá trình trao đổi chất cơ bản nào có thể góp phần hình thành sỏi, cũng như khả năng đào thải các mảnh vụn của sỏi sau tán sỏi.
Các lựa chọn can thiệp y tế cho sỏi niệu quản bao gồm:
Thuốc chẹn alpha hoặc thuốc chẹn kênh canxi.
Các phương pháp điều trị ngoại khoa khác như: tán sỏi bằng sóng xung kích ngoài cơ thể, nội soi tán sỏi ngược dòng, mổ sỏi nội soi,…
3. Chăm sóc người bệnh sau mổ hở lấy sỏi
Sau mổ lấy sỏi cần chăm sóc vết thương và giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng. Các phương pháp dưới đây có thể hữu ích:
Uống nhiều nước và hạn chế đồ uống nhiều đường: giúp loại bỏ bất kỳ mảnh vụn nào của sỏi niệu quản còn lại và ngăn những sỏi mới hình thành. Người bệnh cần quan sát màu sắc nước tiểu để xem mình đã uống đủ nước hay chưa, điều chỉnh lượng nước ít hơn nếu nước tiểu trong như nước lọc, uống thêm nước nếu nước tiểu có màu vàng sậm. Thấy nước tiểu có màu vàng nhạt là tốt nhất.
Thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ về sử dụng thuốc giảm đau, bao gồm NSAID hoặc thuốc giảm đau mạnh hơn nếu cần.
Tắm nước ấm có thể giúp làm dịu cơn co thắt cơ bắp và giảm khó chịu.
Nghỉ ngơi nhiều hơn và tránh hoạt động vất vả trong vài ngày hoặc vài tuần sau khi phẫu thuật, tùy thuộc vào loại phẫu thuật cũng như mức độ xâm lấn, thời gian hồi phục có thể khác nhau. Bắt đầu với các chuyển động nhẹ nhàng và từ từ tăng mức độ hoạt động hàng ngày khi vết mổ đã lành lại.
Trong ít nhất 4 tuần sau mổ mở lấy sỏi, người bệnh cần tránh nâng các vật nặng vì dễ làm hở vết thương.
Bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh để ngăn ngừa hoặc điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu. Cần dùng thuốc theo chỉ định và không tự ý ngừng dùng thuốc khi thấy các triệu chứng hoặc tình trạng của bản thân đã tốt hơn.
Bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh lọc nước tiểu để thu thập sỏi và gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích thành phần sỏi. Từ đó có cách điều trị và phòng ngừa tốt hơn.
Uống đủ nước giúp loại bỏ bất kỳ mảnh vụn nào của sỏi niệu quản còn lại và ngăn những sỏi mới hình thành
Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho người bệnh sỏi niệu quản
Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho người bệnh sỏi niệu quản rất quan trọng để hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa sỏi tái phát.
1. Nguyên tắc dinh dưỡng cần thiết
Nguyên tắc dinh dưỡng cần thiết cho người mắc sỏi niệu quản gồm: uống đủ nước, hạn chế muối và đạm động vật trong chế độ ăn. Tìm hiểu các thông tin dinh dưỡng trong thực phẩm để chọn thực phẩm phù hợp, tránh các thực phẩm chứa những thành phần tạo sỏi như oxalate.
2. Các thực phẩm nên ăn
Các thực phẩm người bệnh sỏi niệu quản nên ăn gồm:
Trái cây họ cam quýt: chanh, cam, quýt, bưởi,… vì chúng chứa nhiều citrate, có thể giúp ức chế sự hình thành sỏi.
Thực phẩm giàu canxi: tiêu thụ canxi từ các nguồn thực phẩm như sữa, sữa chua và sữa thực vật vừa giúp tăng cường sức khỏe xương vừa giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi.
Trái cây và rau củ quả tươi: cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu và giúp cân bằng môi trường kiềm trong nước tiểu, có lợi cho sức khỏe thận.
Ngũ cốc nguyên hạt: các loại thực phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt như bánh mì nguyên cám, yến mạch, hạt diêm mạch và gạo lứt rất giàu chất xơ và cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết.
Các loại đậu như: đậu lăng và đậu Hà Lan,… là nguồn protein thực vật có hàm lượng oxalat thấp, lựa chọn phù hợp cho chế độ ăn của người mắc sỏi niệu quản.
Sản phẩm hoặc thực phẩm từ thực vật giàu canxi: sữa chua, các sản phẩm từ đậu nành, đậu, đậu lăng và hạt.
Dầu cá: giảm lượng citrate và oxalat trong nước tiểu (cá hồi, cá mòi và cá thu).
Nam việt quất: được xem là loại thuốc lợi tiểu tự nhiên, tốt cho người bị sỏi.
3. Các thực phẩm cần hạn chế
Bên cạnh đó, người bệnh sỏi niệu quản cần tránh các loại thực phẩm sau:
Protein động vật: giảm lượng protein động vật, đặc biệt là thịt đỏ như thịt bò, thịt heo,… vì protein động vật làm tăng độ axit trong nước tiểu và tăng khả năng hình thành sỏi axit uric.
Natri: hạn chế lượng muối nạp vào.
Caffeine: hạn chế tiêu thụ caffeine, có trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống như cà phê.
Thực phẩm có hàm lượng oxalat cao: mặc dù không nhất thiết phải tránh hoàn toàn, nhưng hãy lưu ý đến các loại thực phẩm có hàm lượng oxalat cao như rau bina và cố gắng hạn chế lượng tiêu thụ, đặc biệt là ở những người có tiền sử mắc sỏi thận, sỏi niệu quản.
Thực phẩm chế biến sẵn: vì chúng chứa nhiều muối, nhiều chất béo có hại,… làm tăng mỡ máu, tăng cân và tăng nguy cơ hình thành sỏi.
Tránh ăn các thực phẩm làm từ lúa mì nguyên cám vì hàm lượng oxalat cao.
Người bệnh sỏi niệu quản nên xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, đủ chất
4. Tầm quan trọng của uống đủ nước
Đối với người bệnh và những người có tiền sử hoặc nguy cơ sỏi niệu quản, sỏi thận cao, uống đủ nước là rất quan trọng để ngăn ngừa tái phát và tăng cường sức khỏe tổng thể cho hệ tiết niệu. Uống đủ nước giúp pha loãng nước tiểu, giảm nồng độ canxi, oxalate và các muối khác trong nước tiểu, có thể giúp làm chậm quá trình hình thành sỏi.
Các biện pháp phòng ngừa sỏi niệu quản tái phát sau điều trị
Các biện pháp phòng ngừa sỏi niệu quản tái phát sau điều trị là tập trung vào việc thay đổi lối sống như tăng lượng chất lỏng, chế độ ăn cân bằng và có thể được kê đơn thuốc trong một số trường hợp, đồng thời giải quyết mọi vấn đề trao đổi chất tiềm ẩn như rối loạn chuyển hóa, các vấn đề về tống xuất, về giải phẫu đường tiểu như hẹp niệu quản, niệu đạo,… Cụ thể:
Uống đủ nước.
Giảm lượng muối (natri) trong chế độ ăn hàng ngày.
Tiêu thụ một lượng vừa phải protein động vật có thể cân nhắc bổ sung hoặc thay thế bằng protein từ thực vật.
Duy trì lượng canxi cần thiết cho cơ thể, thiếu canxi có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi. Hỏi bác sĩ để biết được cơ thể mình cần bao nhiêu canxi là đủ.
Hạn chế tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều oxalate như rau bina (rau chân vịt), để giảm nguy cơ hình thành sỏi.
Tăng lượng trái cây có múi, vì chúng rất giàu citrate, giúp ngăn ngừa một số loại sỏi tiết niệu nhất định.
Béo phì có thể làm tăng nguy cơ sỏi tiết niệu, vì vậy việc duy trì cân nặng lành mạnh thông qua chế độ ăn uống và tập thể dục là rất quan trọng.
Bỏ thuốc lá.
Thăm khám, kiểm tra sức khỏe định kỳ để đánh giá trao đổi chất nhằm xác định bất kỳ vấn đề trao đổi chất tiềm ẩn nào có thể góp phần vào sự hình thành sỏi. Tiến hành điều trị hoặc kiểm soát tình trạng này có thể giúp phòng ngừa sỏi niệu quản tái phát.
Tùy thuộc vào loại yếu tố của sỏi và cá nhân người bệnh, bác sĩ có thể kê đơn thuốc để giúp ngăn ngừa tái phát, như: thuốc lợi tiểu, kali citrate hoặc allopurinol,…
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Sỏi niệu quản nên gặp bác sĩ khi bị đau dữ dội, sốt, ớn lạnh, máu trong nước tiểu hoặc khó đi tiểu hoặc nếu người bệnh có các triệu chứng liên quan khác, như:
Đau ở bên hông, lưng hoặc bụng.
Đau khi đi tiểu.
Thường xuyên buồn tiểu (tiểu lắt nhắt, tiểu rắt,..).
Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi.
Việc lập kế hoạch chăm sóc cho bệnh nhân sỏi niệu quản tại nhà giúp hỗ trợ điều trị, đào thải sỏi qua đường tự nhiên, giúp người bệnh có sức khỏe, nhanh chóng hồi phục sau tán sỏi và phòng ngừa sỏi niệu quản, sỏi thận tái phát.
Tư vấn lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sỏi niệu quản và điều trị sỏi niệu quản tại khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Tiết niệu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7. Tại đây có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, giàu kinh nghiệm trong việc chẩn đoán và điều trị sỏi niệu quản, sỏi thận, sỏi bàng quang, sỏi niệu đạo,… phác đồ điều trị cá thể hóa, giúp nhanh chóng loại bỏ sỏi và tầm soát, điều trị các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn để ngăn ngừa sỏi tái phát.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu thêm và các nguyên tắc cách lập kế hoạch chăm sóc, thực đơn dinh dưỡng,… cho người bệnh sỏi niệu quản, giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi, lấy lại sức khỏe.
Cập nhật lần cuối: 14:25 18/04/2025
Chia sẻ:
Nguồn tham khảo
EAU Guidelines on Urolithiasis – UROweb. (n.d.). https://uroweb.org/guidelines/urolithiasis/chapter/guidelines
Kayra, M. V., Gören, M. R., Özer, C., & Kılınç, F. (2023). The factors that affecting shockwave lithotripsy treatment outcome of kidney stones. Journal of Urological Surgery, 10(1), 67–73. https://doi.org/10.4274/jus.galenos.2023.2022.0018