Mang thai là giai đoạn quan trọng trong cuộc đời của mỗi người phụ nữ, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về sức khỏe và chế độ dinh dưỡng. Bổ sung dinh dưỡng trước khi mang thai đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình thụ thai và thúc đẩy quá trình hình thành, phát triển khỏe mạnh của thai nhi sau này.
Chế độ dinh dưỡng trước khi mang thai là yếu tố quan trọng giúp cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình thụ thai. Việc bổ sung các vitamin và khoáng chất như acid folic, kẽm và sắt trước khi mang thai giúp cải thiện chất lượng trứng và tinh trùng, đồng thời hỗ trợ sự rụng trứng và duy trì chu kỳ kinh nguyệt ổn định.
Ngoài ra, một chế độ ăn uống lành mạnh cũng giúp duy trì cân nặng hợp lý, điều này làm giảm nguy cơ mắc phải các bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng sinh sản như đái tháo đường, rối loạn nội tiết tố,…
Bổ sung dinh dưỡng đúng cách giúp người mẹ có một nền tảng sức khỏe tốt trước khi mang thai. Khi cơ thể có đủ dưỡng chất, hệ miễn dịch sẽ hoạt động hiệu quả hơn, giúp mẹ giảm thiểu các bệnh lý như cảm cúm, cảm lạnh, những bệnh liên quan đến tim mạch và huyết áp,…
Đặc biệt, việc bổ sung đầy đủ dinh dưỡng trước thai kỳ còn giúp cải thiện sức đề kháng, ổn định các chỉ số cơ thể, từ đó giảm thiểu các nguy cơ gặp phải trong thai kỳ như thiếu máu, tiền sản giật hay các bệnh lý mạn tính khác.
Chế độ dinh dưỡng hợp lý trước khi mang thai là yếu tố giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh ngay từ những tuần đầu tiên của thai kỳ. Những dưỡng chất như acid folic, sắt, canxi và omega-3 sẽ giúp thai nhi phát triển tốt về thể chất và trí tuệ. Việc bổ sung các dưỡng chất này không chỉ giúp ngăn ngừa các dị tật bẩm sinh mà còn hỗ trợ sự phát triển của hệ thần kinh, hệ xương và các cơ quan quan trọng khác của thai nhi.
Để đảm bảo một sức khỏe ổn định và cung cấp được đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, phụ nữ có thể xây dựng chế độ dinh dưỡng trước khi có bầu dựa trên các nguyên tắc sau: (1)
Uống gì trước khi mang thai để đảm bảo cung cấp đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết. Vitamin A, D, E và K cùng với các khoáng chất như sắt, kẽm, canxi,… là những yếu tố không thể thiếu trong giai đoạn này, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể cho mẹ và hỗ trợ tối đa cho sự hình thành, phát triển của thai nhi. Trong đó, acid folic là một dưỡng chất đặc biệt quan trọng, giúp ngăn ngừa các dị tật bẩm sinh, đặc biệt là dị tật ống thần kinh, đồng thời hỗ trợ việc hình thành các tế bào máu và mô cơ.
Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng thực phẩm không chỉ giúp cung cấp đủ dưỡng chất mà còn giúp cơ thể mẹ duy trì một lượng năng lượng ổn định suốt cả ngày. Mẹ nên bổ sung đầy đủ các nhóm thực phẩm như tinh bột (gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt), protein (thịt gà, cá, trứng, đậu), rau củ quả, các loại hạt,… Mỗi nhóm thực phẩm đều cung cấp những dưỡng chất quan trọng, giúp mẹ khỏe mạnh và tạo môi trường tốt cho sự phát triển của thai nhi.
Việc hạn chế hoặc tránh hoàn toàn các thực phẩm có hại như thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn quá ngọt, quá mặn là rất quan trọng. Những thực phẩm này chứa nhiều chất béo không lành mạnh, muối và đường dư thừa, có thể gây tăng cân mất kiểm soát và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như đái tháo đường, cao huyết áp, các vấn đề khác về tim mạch,… gây tác động tiêu cực đến chất lượng sức khỏe. Vì vậy, trước khi mang thai, phụ nữ nên tránh sử dụng các loại thực phẩm có hại này.
Lập một thực đơn dinh dưỡng chi tiết giúp người mẹ dễ dàng kiểm soát chế độ ăn uống của mình, từ đó đảm bảo được sự cân bằng các nhóm dưỡng chất cần thiết, tránh tình trạng dư thừa hay thiếu hụt các chất dinh dưỡng. Thực đơn này nên bao gồm các bữa ăn chính và các bữa phụ với các món ăn đa dạng từ các nhóm thực phẩm khác nhau để bổ sung đủ vitamin, khoáng chất và năng lượng cho cơ thể.
Phụ nữ có thể bổ sung dinh dưỡng trước thai kỳ bằng nhóm thực phẩm sau:
Acid folic là một trong những dưỡng chất quan trọng nhất cần bổ sung trong giai đoạn chuẩn bị trước khi mang thai. Dưỡng chất này giúp ngăn ngừa các dị tật ống thần kinh như tật nứt đốt sống, não úng thủy,… ở thai nhi. Phụ nữ chuẩn bị mang thai cần bổ sung khoảng 400-800 mcg acid folic mỗi ngày từ các thực phẩm như rau xanh, các loại đậu, ngũ cốc, trái cây như cam, bưởi,… hoặc bổ sung thêm qua các viên uống bổ sung nếu cần thiết. (2)
Protein đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và sửa chữa các mô trong cơ thể. Các nguồn protein tốt cho cơ thể phụ nữ chuẩn bị mang thai bao gồm thịt gà, cá, trứng, sữa, các loại đậu và hạt. Đảm bảo bổ sung đủ protein giúp cơ thể mẹ khỏe mạnh, đồng thời cung cấp đủ dưỡng chất cho sự phát triển của thai nhi.
Tinh bột là nguồn năng lượng chính cho cơ thể. Các loại thực phẩm chứa tinh bột tốt như gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch không chỉ cung cấp năng lượng mà còn giúp cung cấp nhiều chất xơ và các vitamin nhóm B, giúp duy trì mức đường huyết ổn định và hỗ trợ quá trình tiêu hóa. (3)
Sắt là khoáng chất quan trọng giúp sản xuất hemoglobin trong máu, giúp cung cấp oxy cho các tế bào trong cơ thể đồng thời phòng ngừa tình trạng thiếu máu trong thai kỳ. Phụ nữ trước khi mang thai nên bổ sung các loại thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, đậu lăng, rau xanh, các loại hạt,…
Canxi là khoáng chất không thể thiếu trong việc hình thành hệ xương và răng của thai nhi. Các thực phẩm giàu canxi như sữa, phô mai, sữa chua,… nên được bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn của phụ nữ trước khi mang thai.
Omega-3 giúp phát triển trí não của thai nhi và hỗ trợ sự phát triển của các tế bào thần kinh. Phụ nữ có thể bổ sung omega-3 từ các loại cá như cá hồi, cá ngừ, cá mòi; các loại hạt như hạt chia, hạt lanh; dầu oliu;…
Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn, từ đó hỗ trợ phát triển hệ xương của thai nhi. Thiếu vitamin D có thể dẫn đến tình trạng loãng xương và suy giảm hệ miễn dịch. Vì thế, phụ nữ chuẩn bị mang thai cần bổ sung đầy đủ vitamin D thông qua các nguồn thực phẩm giàu vitamin D như cá hồi, cá béo, trứng, nấm, các sản phẩm từ sữa và từ nguồn tắm nắng cũng như thuốc và các thực phẩm bổ sung.
Kẽm đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng miễn dịch, hỗ trợ quá trình phát triển của thai nhi. Các thực phẩm giàu kẽm bao gồm thịt đỏ, hải sản, các loại đậu, hạt, các sản phẩm được làm từ sữa,…
Chất xơ không chỉ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt, duy trì cân bằng đường huyết mà còn hỗ trợ ổn định cân nặng hợp lý và phòng ngừa tình trạng táo bón. Các thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, quả mọng, táo, chuối,… là lựa chọn tuyệt vời cho phụ nữ chuẩn bị mang thai. (4)
Khi có ý định mang thai, phụ nữ nên tránh các nhóm thực phẩm sau đây:
Bên cạnh những chất dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất, các loại thức ăn cần bổ sung và hạn chế sử dụng đã được đề cập phía trên, phụ nữ cần lưu ý một số yếu tố bên dưới trước khi có ý định mang thai như:
Trong một số trường hợp, mẹ cần bổ sung thêm các viên vitamin tổng hợp, acid folic, canxi, sắt,… tuy nhiên, việc sử dụng các loại thực phẩm bổ sung này cần được tham vấn với bác sĩ để tránh tình trạng dùng quá liều; sử dụng sản phẩm không phù hợp, không đúng cách;… gây ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của bà mẹ và thai nhi.
Ngoài chế độ dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng rất quan trọng. Phụ nữ cần duy trì thói quen tập thể dục đều đặn, tránh tình trạng căng thẳng, ngủ đủ giấc để cơ thể luôn ổn định, chuẩn bị tốt cho một thai kỳ suôn sẻ và khỏe mạnh.
Nước giúp duy trì cân bằng điện giải, hỗ trợ hệ tuần hoàn, hệ tiêu hóa, quá trình trao đổi chất, đồng thời giúp cải thiện chức năng thận và giảm nguy cơ táo bón trong suốt quá trình chuẩn bị mang thai.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chế độ dinh dưỡng trước khi mang thai là một yếu tố không thể thiếu trong việc chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn. Việc bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cần thiết sẽ giúp cơ thể phụ nữ có đủ sức khỏe để vượt qua những thay đổi trong suốt thai kỳ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thai nhi.
