Biến chứng ho gà có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng ở những đối tượng như trẻ sơ sinh, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai và phụ nữ sau sinh có hệ miễn dịch suy giảm. Trong một số trường hợp, ho kéo dài có thể dẫn đến gãy xương sườn, đau ngực, suy hô hấp hoặc tổn thương nghiêm trọng đường hô hấp. Vậy biến chứng của bệnh ho gà nguy hiểm như thế nào, ai dễ mắc và khi nào cần thăm khám?
Bệnh ho gà (pertussis) là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như: (1)
Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của ho gà khi bệnh tiến triển nặng, đặc biệt trong giai đoạn ho dữ dội và kéo dài, các cơ quan hô hấp và khí quản bị tổn thương làm giảm khả năng cung cấp oxy cho cơ thể, dẫn đến nguy cơ suy hô hấp cấp đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người bệnh.
Trong nhiều trường hợp, trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ mắc ho gà có thể gặp các vấn đề thở khó dữ dội, thở nhanh, thở rít. Nếu không cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến suy hô hấp, tổn thương não gây ra các di chứng lâu dài hoặc tử vong. (2)
Đây là biến chứng phổ biến và nghiêm trọng của bệnh. Khi virus hoặc vi khuẩn xâm nhập vào phổi qua đường hô hấp. Trong quá trình nhiễm trùng các mô phổi bị viêm nhiễm gây ra tình trạng sưng tấy, phù nề, điều này làm giảm khả năng trao đổi khí gây ra hiện tượng sốt cao, ho nhiều đau ngực và khó thở. Viêm phổi do ho gà thường biến chứng nhanh và có thể dẫn đến suy hô hấp hoặc nhiễm trùng máu đe dọa tính mạng của người bệnh.
Khi các cơn ho kéo dài và dữ dội khí quản bị bóp nghẹt do các cơn ho có thể dẫn đến suy hô hấp, lượng oxy cung cấp cho não bị giảm sút nghiêm trọng gây ra nguy cơ thiếu máu lên não và tổn thương não vĩnh viễn. Trẻ nhỏ mắc ho gà có thể gặp các biểu hiện này dễ dàng hơn do hệ thần kinh còn non yếu. Nếu không được xử lý kịp thời có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn não gây ra các di chứng về trí tuệ, vận động hoặc thậm chí tử vong.
Đây là hiện tượng hiếm gặp khi bị ho gà. Tình trạng này xảy ra khi vi khuẩn hoặc độc tố nhiễm trùng theo đường máu xâm nhập vào não, gây ra phản ứng viêm não mạn tính hoặc cấp tính. Ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh khi bị ho gà có nguy cơ mắc biến chứng này cao hơn, thường có những triệu chứng như sốt cao kéo dài, co giật hôn mê…
Biến chứng này xuất hiện khi bị ho gà nặng hoặc bệnh nhân ho kéo dài kéo theo các cơn ho mạnh và có thể gây tổn thương mạch máu nhỏ quanh mắt. Mặc dù tình trạng này có thể khỏi sau vài ngày, nhưng nếu kèm các dấu hiệu đau, thị lực giảm hoặc xuất huyết lan rộng cần được điều trị lập tức để tránh các biến chứng nguy hiểm đến thị lực.
Đây là biến chứng xảy ra khi các cơn ho gây tổn thương hoặc rách màng phổi ở những bệnh nhân bị ho nặng, kèm theo các tổn thương hoặc viêm nhiễm phổi. Trong nhiều trường hợp tràn khí màng phổi gây ra tình trạng suy hô hấp cấp hoặc có thể dẫn đến chèn ép tim, gây sốc và đe dọa tính mạng của người bệnh, cần phải cấp cứu để đặt sonde dẫn lưu khí, giảm áp lực khoang màng phổi.
Tình trạng này có thể xảy ra ở người lớn tuổi hoặc xương yếu, người đã có tiền sử tổn thương xương, phụ nữ sau sinh mổ hoặc khi mang thai bị ho gà do chưa tiêm phòng đầy đủ. Bởi khi mang thai cơ thể người phụ nữ yếu hơn, hệ miễn dịch kém nên dễ bị virus, vi khuẩn gây bệnh ho gà dễ xâm nhập và tấn công hệ miễn dịch. Khi bị ho gà các cơn ho dữ dội và kéo dài hoặc các cơn ho liên hoàn dữ dội tạo áp lực lên vùng xương sườn và xương ức, dẫn đến rạn nứt hoặc gãy xương. (3)
Có thể bạn quan tâm: Gãy xương sườn do ho có nguy hiểm không?
Khi bị ho gà các cơn đau dữ dội kéo dài tạo áp lực lên vùng bụng và ngực. Thoát vị xảy ra khi các mô hoặc tạng trong ổ bụng bị đẩy qua thành bụng hoặc thành ngực dẫn đến thoát bị rốn hoặc bẹn. Biến chứng này có thể gặp ở người cao tuổi hoặc người có yếu tố bị yếu thành bụng.
Biến chứng rối loạn tiêu hóa có thể xuất hiện sau các cơn đau dữ dội hoặc kéo dài của ho gà, áp lực vùng bụng tăng cao gây ra các vấn đề về tiêu hóa, co thắt dạ dày, tiêu chảy hoặc táo bón. Điều này kéo dài có thể gây mất nước hoặc dẫn đến khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể.
Các cơn ho dai dẳng kéo dài có thể áp lực lên bàng quang gây ra tình trạng tiểu không tự chủ. Tình trạng này hay gặp ở người già và người có tiền sử về hệ tiết niệu hoặc vùng chậu.
Nếu tình trạng bệnh nặng và gây ra tình trạng rối loạn chức năng thần kinh hậu quả của việc thiếu oxy lên não hoặc viêm hệ thần kinh, dẫn đến tình trạng co giật hoặc mất ý thức trong thời gian ngắn.
Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh ho gà, đặc biệt khi các biến chứng như suy hô hấp, thiếu oxy lên não, biến chứng phổi, tim mạch xảy ra mà không can thiệp kịp thời. Trong nhiều trường hợp các cơn ho kéo dài gây ra tình trạng ngừng thở đột ngột, dẫn đến thiệt mạng nếu không cấp cứu kịp thời.
Việc điều trị ho gà đúng cách và kịp thời không chỉ giúp giảm các triệu chứng cấp tính mà còn hạn chế tối đa các di chứng lâu dài. Tuy nhiên tùy thuộc vào độ tuổi và thời gian mắc bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định những phương pháp khác nhau:
Theo Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm phòng đầy đủ vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa biến chứng ho gà. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ như ho kéo dài, khó thở, tím tái… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và xử trí đúng cách. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh với đội ngũ chuyên gia hô hấp – nhi khoa giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại, là lựa chọn đáng tin cậy giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời các biến chứng liên quan đến ho gà.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, biến chứng ho gà có thể diễn tiến nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý nền. Từ viêm phổi, co giật, tổn thương não cho đến ngừng thở, những hậu quả này đều có thể phòng ngừa nếu tiêm vắc xin đúng lịch và phát hiện sớm triệu chứng bệnh.
