U màng não góc cầu tiểu não: Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị

U màng não góc cầu tiểu não là loại u xuất hiện tại góc cầu tiểu não. Vậy triệu chứng của bệnh u màng não góc cầu tiểu não như thế nào? Nguyên nhân gây bệnh là gì và điều trị ra sao?

U màng não góc cầu tiểu não là gì?

U màng não góc cầu tiểu não là một dạng u màng não chiếm khoảng 5 – 10% các trường hợp khối u ở góc cầu tiểu não (CPA) và hơn 40% trường hợp u màng não hố sau. Đặc điểm của khối u là nằm sâu, trường phẫu thuật hẹp, gần thân não, tiểu não và các dây thần kinh sọ như dây thần kinh số 5, dây thần kinh số 7 hay dây thần kinh số 8.

Khối u phát triển tương đối chậm và lành tính nhưng do nằm gần các vị trí quan trọng nên có thể chèn ép các tế bào thần kinh xung quanh và cấu trúc liên quan. (1)

Khối u màng não CPA được chia thành 3 loại: (2)

• Khối u phía trước có nguồn gốc từ lều tiểu não hoặc xương đá trước ống tai trong.
• Khối u giữa có nguồn gốc từ màng cứng và ống tai trong.
• Khối u phía sau có nguồn gốc từ xoang sigma và xoang ngang hoặc xương đá sau ống tai trong..

Ngoài ra, dựa theo cấp độ còn có u độ I (khả năng tái phát và xâm lấn thấp); u độ II (khả năng tái phát và xâm lấn cao); u độ III (khả năng tái phát mạnh và di căn toàn thân).

Triệu chứng u màng não góc cầu tiểu não

Triệu chứng của bệnh tiến triển tương đối chậm nên thường khó phát hiện trong thời gian đầu. Trường hợp các dấu hiệu xuất hiện đột ngột có khả năng liên quan đến rối loạn mạch máu não. Thông thường, tùy theo vị trí và kích thước của khối u, người bệnh có thể nhận thấy những biểu hiện sau: (3)

• Yếu hoặc liệt một bên mặt
• Vùng mặt đau hoặc tê, giảm cảm giác
• Đau đầu, chóng mặt, khó giữ thăng bằng
• Ù tai, suy giảm hoặc mất thính lực
• Rung giật nhãn cầu
• Khó nuốt, nói khó
• Tăng áp lực nội sọ khi khối u phát triển

Nguyên nhân u màng não góc cầu tiểu não

Đến nay, nguyên nhân gây u màng não CPA vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, bệnh có thể liên quan đến bất thường ở nhiễm sắc thể 22. Ngoài ra, tiếp xúc với bức xạ, rối loạn nội tiết tố hoặc rối loạn di truyền Neurofibromatosis loại 2 (NF 2) cũng có khả năng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Tiên lượng u màng não góc cầu tiểu não sống được bao lâu?

Tiên lượng của bệnh u màng não góc cầu tiểu não phụ thuộc vào những yếu tố gồm:

• Kích thước và vị trí khối u
• Khối u là lành tính hay ác tính
• Độ tuổi và tình trạng sức khỏe của người bệnh
• Khối u được loại bỏ hoàn toàn hay một phần
• Khối u có gây chèn ép các cấu trúc xung quanh hay không

Cách chẩn đoán bệnh u màng não góc cầu tiểu não

Trước tiên, bác sĩ chuyên khoa thần kinh sẽ tiến hành khám lâm sàng, khai thác bệnh sử, triệu chứng và những thông tin liên quan khác. Nếu nghi ngờ mắc u màng não CPA, bác sĩ sẽ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) có cản quang. Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp cung cấp hình ảnh chi tiết về não và các cấu trúc xung quanh.

Chụp cắt lớp (CT Scan) cũng được chỉ định với một số trường hợp để chẩn đoán hoặc cung cấp thêm thông tin về khối u. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định tiến hành sinh thiết, chọc dịch não tủy nhằm xác định mức độ tổn thương, kích thước và vị trí khối u, đồng thời chẩn đoán phân biệt với những bệnh lý liên quan.

Cách điều trị u màng não góc cầu tiểu não

Tùy theo mức độ tổn thương của từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định 1 hoặc kết hợp nhiều phương pháp sau: (4)

• Theo dõi – chờ điều trị: Áp dụng cho trường hợp khối u nhỏ, phát triển chậm, ít hoặc không có triệu chứng. Người bệnh sẽ được theo dõi để can thiệp sức khỏe nếu khối u phát triển bất thường.
• Xạ trị: Phương pháp này nhằm loại bỏ những khối u màng não nằm sâu hoặc không thể loại bỏ hoàn toàn. Những dạng xạ trị phổ biến gồm xạ phẫu lập thể, xạ trị chùm tia ngoài và liệu pháp xạ trị gần.
• Hóa trị: Phương pháp này rất hiếm khi được dùng để điều trị. Hóa trị được áp dụng cho những trường hợp khối u tái phát hoặc không đáp ứng với phẫu thuật hoặc xạ trị.
• Chăm sóc giảm nhẹ: Đây là một phần quan trọng trong quá trình điều trị nhằm làm chậm, ngăn chặn và quản lý tác dụng phụ của các phương pháp điều trị khác lên thể chất, tinh thần và cảm xúc của người bệnh. Những biện pháp phổ biến gồm sử dụng thuốc, thay đổi chế độ ăn uống, hỗ trợ tâm lý…
• Phẫu thuật cắt bỏ khối u: Tùy theo vị trí, mức độ chèn ép và nhiều yếu tố khác, khối u có thể được loại bỏ hoàn toàn hoặc nhiều nhất có thể để tránh ảnh hưởng đến những cấu trúc xung quanh. Để thực hiện, bác sĩ có thể áp dụng phương pháp phẫu thuật truyền thống hoặc phẫu thuật bằng robot. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM hiện đang sở hữu hệ thống robot mổ não Modus V Synaptive ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ quan sát toàn bộ cấu trúc não và khối u, cho phép mổ mô phỏng và giám sát quá trình phẫu thuật nhằm loại bỏ khối u chính xác nhất, đảm bảo an toàn, rút ngắn thời gian hồi phục và bảo toàn chức năng thần kinh.

Biện pháp phòng ngừa bệnh u màng não góc cầu tiểu não

Hiện, chưa có biện pháp đặc hiệu phòng ngừa u màng não góc cầu tiểu não. Tuy nhiên, mỗi người nên chủ động thăm khám sức khỏe tổng quát và sức khỏe thần kinh định kỳ 1 – 2 lần mỗi năm, kể cả khi không nhận thấy những dấu hiệu bất thường.

Đặc biệt, nếu đã hoặc đang điều trị những bệnh lý thần kinh, người bệnh nên tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ để sớm phát hiện những vấn đề sức khỏe liên quan, hỗ trợ tốt nhất cho việc điều trị. Áp dụng chế độ ăn uống khoa học, tập luyện thể thao thường xuyên và nghỉ ngơi điều độ cũng góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể, ngăn chặn nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:

U màng não góc cầu tiểu não đa phần là khối u lành tính. Tuy nhiên, kích thước khối u phát triển quá mức có thể chèn ép các cấu trúc xung quanh và gây ra những biến chứng lâu dài. Vì vậy, mỗi người nên chủ động thăm khám sức khỏe tổng quát và thần kinh định kỳ để tầm soát các yếu tố nguy cơ, can thiệp kịp thời nếu cần thiết.