Sưng khớp ngón chân cái hay ngón chân cái bị sưng đỏ khiến người bệnh bị đau nhức, đi lại khó khăn. Cần thăm khám để biết ngón chân cái bị sưng đau là bệnh gì, từ đó có thể điều trị sưng ngón chân cái hiệu quả, an toàn.
Sưng khớp ngón chân cái là hiện tượng ngón chân cái bị sưng đỏ, gây đau nhức. Tình trạng này có thể xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển theo thời gian. Nếu không điều trị kịp thời và đúng cách, đau sưng ngón chân cái có thể gây dị tật ở bàn chân, ảnh hưởng khả năng đi lại.
Chân là bộ phận quan trọng của cơ thể, thường xuyên phải vận động nên dễ bị tổn thương. Chấn thương và va chạm là một trong những nguyên nhân có thể khiến khớp ngón chân cái bị sưng. Chấn thương có thể gây tụ máu ở khớp ngón chân, sưng nề và bầm tím, nghiêm trọng hơn là gãy xương. Nếu bị chấn thương ở khớp nói chung và khớp ngón chân cái nói riêng, người bệnh cần được khám và điều trị sớm để tránh bị biến dạng khớp về sau.
Trong một vài trường hợp, ngón chân cái bị sưng có thể là biểu hiện của bệnh lý liên quan đến khớp hoặc các thành phần quanh khớp, như viêm khớp dạng thấp, viêm gân, cơn gút cấp… Tùy vào loại bệnh và mức độ bệnh mà tình trạng sưng đau khớp ở mỗi người sẽ khác nhau.
Yếu tố môi trường, thời tiết thay đổi đột ngột cũng có thể gây đau ngón chân cái bị sưng đau ở một số người, thường thấy nhất ở người lớn tuổi. Khi trời trở lạnh, tình trạng sưng đau ở khớp có thể tái phát hoặc tiến triển nặng hơn. Đau sưng khớp ngón chân cái khi thời tiết thay đổi thường liên quan đến một số bệnh lý mãn tính như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp hoặc gút mạn đã có tổn thương thực thể trong khớp. (1)
Ngoài ra tình trạng sưng đau ngón chân cái do các bệnh lý trên có thể trở nên nặng hơn khi người bệnh có một số yếu tố:
Sưng khớp ngón chân cái không chỉ đơn thuần là hiện tượng sưng, mà còn có thể kèm theo một vài triệu chứng khác cùng xuất hiện đồng thời: (2)
Bất kỳ ai cũng có thể bị sưng khớp ở ngón chân cái, không phân biệt tuổi tác hay giới tính. Tuy nhiên, nhóm đối tượng sau đây sẽ dễ bị đau sưng ngón chân cái hơn:
Sưng ngón chân cái do va đập, té ngã… được gọi chung là sưng khớp do tổn thương cơ học, tức là có yếu tố bên ngoài tác dụng lực khiến khớp bị sưng. Người bệnh có thể dựa vào vết bầm tím xung quanh khớp ngón chân cái bị sưng để phân biệt.
Sưng khớp ngón chân cái do nhiễm trùng nghĩa là có vi khuẩn tấn công vào khớp gây sưng đau. Tình trạng nhiễm trùng có thể xảy ra do vi khuẩn ở vị trí khác trong cơ thể đi qua dòng máu và đến khớp (du khuẩn huyết) hoặc lan từ nhiễm trùng mô mềm cạnh khớp (viêm mô tế bào). Thông thường, sưng khớp do nhiễm trùng không xuất hiện ở nhiều khớp cùng lúc trừ khi có tình trạng nhiễm trùng huyết đưa vi khuẩn từ máu đến nhiều khớp trên cơ thể.
Ngoài nguyên nhân cơ học và nhiễm trùng ở trên, sưng đau khớp ngón chân cái còn có thể do viêm, lí do gây viêm bao gồm lắng đọng các tinh thể như acid uric (bệnh gút), tinh thể CCP (viêm khớp giả gút) hoặc do chính kháng thể của cơ thể chống lại các thành phần trong khớp (viêm khớp vảy nến, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp cột sống, lupus ban đỏ hệ thống tổn thương khớp,…). Sưng khớp do viêm có thể diễn ra ở một hoặc nhiều khớp trên cơ thể. Trong đó, sưng nóng đỏ đau khớp bàn ngón chân cái cấp tính tái lại nhiều lần là yếu tố đặc hiệu góp phần chẩn đoán bệnh gút.
Để chẩn đoán ngón chân cái sưng đau là bệnh gì, trước tiên bác sĩ cần trao đổi với người bệnh để xác định:
Bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện một vài động tác cơ bản ở ngón chân cái và quan sát tầm vận động của khớp. Ngoài ra, bác sĩ cũng kiểm tra mức độ sưng khớp ngón chân cái, kiểm tra có vết bầm tím hoặc nóng đỏ hay không.
Nếu khám lâm sàng vẫn chưa đủ cơ sở để chẩn đoán nguyên nhân gây sưng đau ngón chân cái, bác sĩ có thể đề nghị người bệnh thực hiện xét nghiệm hình ảnh. Một vài kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được ứng dụng phổ biến là siêu âm, chụp X quang, chụp MRI, chụp CT… Dựa vào mức độ sưng đau và biểu hiện của người bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc và chỉ định phương pháp xét nghiệm hình ảnh thích hợp.
Xét nghiệm máu để kiểm tra chỉ số viêm, nồng độ acid uric máu, yếu tố thấp … sẽ được bác sĩ cân nhắc chỉ định theo từng nguyên nhân.
Nếu nghi ngờ ngón chân cái bị sưng đỏ là do nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định rút dịch khớp để làm xét nghiệm, phát hiện bất thường (nếu có).
Để giúp người bệnh giảm bớt cảm giác khó chịu do sưng đau ngón chân cái gây ra, bác sĩ có thể kê đơn một vài loại thuốc giảm đau. Người bệnh nên dùng thuốc đúng theo chỉ định. Hiện có nhiều loại thuốc giảm đau không kê đơn, nhưng người bệnh không nên lạm dụng.
Ngoài sử dụng thuốc giảm đau, người bệnh còn cần kết hợp vật lý trị liệu theo chỉ định của bác sĩ để nhanh chóng bình phục khi bị sưng khớp ngón chân cái. Các bài tập thích hợp mang lại hiệu quả điều trị lâu dài, ít phát sinh rủi ro. Bài tập của các chuyên gia sẽ giúp tăng tầm vận động của ngón chân cái, đồng thời tăng cường cơ bắp cho chân. Nhờ đó, người bệnh có thể giảm đau, cử động khớp linh hoạt hơn. (3)
Phẫu thuật là phương án điều trị đối với trường hợp bị đau sưng khớp ngón chân cái mức nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác. Bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng, xem xét thể trạng của người bệnh có thích hợp để phẫu thuật hay không. Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ hoặc nối xương để điều trị.
Để phòng ngừa sưng đau ngón chân cái, mỗi người cần:
Sưng khớp ngón chân cái không gây nguy hiểm tính mạng, nhưng có thể ảnh hưởng sức khỏe tinh thần và thể chất của người bệnh. Nếu không can thiệp kịp thời, sưng đau ngón chân cái có thể gây ra nhiều biến chứng, như biến dạng ngón chân, đi lại khó khăn, hoại tử… Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan.
Để giảm đau an toàn khi bị sưng khớp ngón chân cái, người bệnh có thể áp dụng liệu pháp chườm lạnh trong giai đoạn cấp của bệnh và khi tình trạng sưng viêm giảm có thể sử dụng chườm ngón. Phương pháp này có tác dụng giảm đau tạm thời, giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
Nếu tình trạng sưng đau ở khớp ngón chân cái không thuyên giảm hoặc thậm chí trở nặng, người bệnh cần liên hệ với bác sĩ càng sớm càng tốt. Tốt nhất nên đến gặp bác sĩ khi phát hiện những dấu hiệu bất thường đầu tiên ở khớp ngón chân để phòng tránh biến chứng nguy hiểm.
Để thăm khám và điều trị an toàn, hiệu quả khi khớp ngón chân cái bị sưng, bạn hãy liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 thông qua thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Người bệnh không nên chủ quan khi bị sưng khớp ngón chân cái. Thăm khám và can thiệp từ sớm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị. Ngoài ra, khi dùng thuốc hoặc tập vật lý trị liệu, người bệnh cần thực hiện đúng theo hướng dẫn của bác sĩ để đạt được kết quả tốt nhất.
