Nhiễm trùng hạt tophi có nguy hiểm không? Làm sao để phòng ngừa?

Nhiễm trùng hạt tophi có thể gây biến dạng khớp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Việc tìm hiểu triệu chứng nhiễm trùng hạt tophi và cách điều trị giúp phòng tránh những biến chứng nguy hiểm.

Nhiễm trùng hạt tophi là gì?

Nhiễm trùng hạt tophi (hay nhiễm khuẩn hạt tophi) là một trong những biến chứng hiếm gặp ở người bị gout lâu năm. Đây là những tinh thể muối monosodium urat lắng đọng ở khớp bàn tay hoặc bàn chân, tạo thành các cục u nổi trên bề mặt da, có dịch mủ màu trắng hoặc trắng vàng.

Theo thống kê, có khoảng 50% người bệnh gout giai đoạn cuối bị nhiễm trùng hạt tophi do không điều trị gout đúng cách hoặc không tuân thủ liệu trình của bác sĩ. Bệnh có thể gây tổn thương khớp vĩnh viễn nên cần được điều trị.

Nguyên nhân gây nhiễm trùng hạt tophi

Nhiễm trùng hạt tophi xảy ra do sự tấn công của vi khuẩn thông qua vết thương hình thành khi hạt tophi bị vỡ ra. Hạt ở những vị trí như bàn chân hoặc bàn tay dễ bị vỡ do cọ xát, lâu này có thể dẫn đến tình trạng lở loét, chảy dịch. Đây chính là đường xâm nhập chính của vi khuẩn. Nguyên nhân nhiễm khuẩn hạt tophi thường do các mầm vi khuẩn sau:

• Khoảng 75% trường hợp do vi khuẩn tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus)
• Khoảng 12,5% trường hợp do vi khuẩn E.coli
• Khoảng 12,5% trường hợp do vi khuẩn Klebsiella pneumoniae

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc nhiễm trùng hạt Tophi

Không phải trường hợp nào mắc bệnh gout cũng dẫn đến tình trạng nhiễm trùng hạt Tophi. Một số yếu tố có thể gây tăng nguy cơ mắc bệnh có thể là:

• Giới tính: Các số liệu thống kê cho thấy, nam giới có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nữ giới.
• Độ tuổi: Tuổi mắc bệnh trung bình ở nam giới là khoảng 30-45 tuổi, trong khi nữ giới khoảng 55-70 tuổi [1].
• Thói quen ăn uống: Người thường xuyên tiêu thụ bia, rượu hoặc thực phẩm có chứa nhiều purin có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Bệnh lý nền: Tình trạng nhiễm trùng hạt tophi có liên quan đến một số bệnh như tim mạch, thận, rối loạn chuyển hóa, béo phì…
• Tác dụng phụ của thuốc: Nguy cơ mắc bệnh bệnh có thể gia tăng ở người bệnh đang điều trị bằng thuốc lợi tiểu, aspirin, cyclosporin…

Các nghiên cứu còn chỉ ra rằng nhiễm khuẩn hạt tophi có liên quan đến yếu tố di truyền. Do đó, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh nếu người thân trong gia đình trực hệ (cha mẹ hoặc anh chị em ruột) có tiền sử mắc bệnh.

Triệu chứng nhiễm trùng hạt tophi

Nhiễm trùng hạt tophi gây ra một số triệu chứng đặc trưng sau đây:

• Xuất hiện các cục u nổi trên bề mặt da
• Bên trong cục u chảy ra dịch mủ màu trắng đục hoặc vàng đục
• Dịch mủ có thể có mùi hôi hoặc không, tùy trường hợp
• Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu toàn thân như sốt, bong da môi, hơi thở có mùi…

Nhiễm trùng hạt tophi có nguy hiểm không?

Nhiễm trùng hạt tophi là tình trạng nguy hiểm, có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị, kiểm soát tốt:

• Gây chèn ép các dây thần kinh khiến người bệnh bị đau và tê yếu
• Gây xói mòn đầu xương và phá hủy lớp sụn
• Gây tổn thương hoặc biến dạng khớp, tăng nguy cơ tàn phế
• Tăng nguy cơ sỏi thận và suy giảm chức năng thận

Một số trường hợp nhiễm khuẩn hạt tophi nghiêm trọng khác còn có thể gây nhiễm trùng khớp, nhiễm trùng huyết. Người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ hoại tử khớp, mất chức năng vận động vĩnh viễn. Riêng với biến chứng nhiễm trùng máu, người bệnh có thể đứng trước nguy cơ tử vong nếu không can thiệp kịp thời và đúng cách.

>> Tham khảo thêm về: Các biến chứng bệnh gút

Chẩn đoán nhiễm trùng hạt tophi

Bên cạnh thăm khám lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một vài xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán nhiễm trùng hạt tophi:

• Xét nghiệm tế bào máu ngoại vi
• Xét nghiệm chất dịch chảy ra từ hạt tophi
• Cấy máu tìm vi khuẩn gây bệnh
• Xét nghiệm hình ảnh bằng chụp X-quang, siêu âm khớp, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI)…

Mỗi trường hợp mắc bệnh khác nhau có thể được bác sĩ chỉ định chẩn đoán bằng phương pháp khác nhau. Điều này phụ thuộc vào kết quả khám lâm sàng và tình trạng, mức độ của các triệu chứng.

Điều trị bệnh nhiễm trùng hạt tophi

Người bệnh nhiễm khuẩn hạt tophi cần được điều trị càng sớm càng tốt. Trước tiên, bác sĩ sẽ xác định cụ thể loại vi khuẩn gây bệnh bằng một số phương pháp xét nghiệm để xây dựng phác đồ điều trị thích hợp. Các hướng điều trị nhiễm trùng hạt tophi thường được áp dụng là:

• Điều trị tại chỗ, xử lý vết thương bị nhiễm trùng: Bác sĩ có thể chỉ định dùng nước muối sinh lý hoặc dung dịch Betadin pha loãng để làm sạch vết thương. Sau đó, người bệnh dùng băng gạc có thấm 10% NaCl để bảo vệ vết thương.
• Dùng thuốc: Bác sĩ kê đơn thuốc kháng sinh trước và sau khi có kết quả xét nghiệm chủng vi khuẩn. Trong trường hợp chưa xác định nhóm vi khuẩn gây nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng sinh nhạy cảm với liên cầu và tụ cầu vàng.
• Phẫu thuật hạt tophi: Bác sĩ có thể chỉ định can thiệp ngoại khoa đối với các trường hợp hạt tophi có kích thước lớn hoặc vùng nhiễm trùng lan rộng. Mục đích chung là loại bỏ hạt tophi bị nhiễm trùng, kể cả xương sụn bị ảnh hưởng.

Phòng ngừa tình trạng nhiễm trùng hạt tophi

Tình trạng nhiễm trùng hạt tophi hoàn toàn có thể được kiểm soát và phòng ngừa bằng cách thay đổi lối sống khoa học.

1. Kiểm soát tốt nồng độ acid uric trong máu

Để kiểm soát nồng độ acid uric trong máu ở mức ổn định, ngăn ngừa bệnh gout và biến chứng nhiễm khuẩn hạt tophi, mỗi người cần:

• Duy trì cân nặng hợp lý dựa trên chỉ số BMI tiêu chuẩn
• Dùng thuốc điều trị tăng acid uric máu theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc trong mọi trường hợp.

2. Tuân thủ chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh

Chế độ ăn uống và sinh hoạt theo kế hoạch khoa học có vai trò quan trọng trong điều trị và phòng tránh nhiễm trùng hạt Tophi:

• Hạn chế dùng các thực phẩm chứa nhiều chất béo và purin như hải sản, thịt đỏ, nội tạng động vật…
• Hạn chế tiêu thụ rượu, bia hoặc nước ngọt.
• Đảm bảo uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để thúc đẩy quá trình đào thải lượng acid uric dư thừa ra khỏi cơ thể.
• Bổ sung các loại rau xanh và trái cây tươi vào khẩu phần ăn mỗi ngày.

3. Theo dõi sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ 2 lần mỗi năm là việc làm cần thiết đối với mỗi người, giúp phòng ngừa và theo dõi nhiễm trùng hạt tophi, bảo vệ sức khỏe toàn diện. Nếu xuất hiện tình trạng bất thường, bác sĩ có thể kịp thời phát hiện và điều trị (nếu cần).

Nhiễm trùng hạt tophi là biến chứng nghiêm trọng, tuy hiếm gặp nhưng hoàn toàn có thể xảy ra nếu người bệnh không quản lý sức khỏe, điều trị gout theo chỉ định của bác sĩ. Để phòng ngừa, người bệnh cần đến bệnh viện để thăm khám kết hợp với tự chăm sóc sức khỏe tại nhà theo hướng dẫn của chuyên gia y tế.