Hội chứng De Quervain gây đau và hạn chế vận động ngón tay cái và cổ tay, làm ảnh hưởng đến các sinh hoạt thường ngày. Cần tìm hiểu nguyên nhân gây hội chứng De Quervain là gì, làm sao điều trị và cách phòng ngừa.
Hội chứng De Quervain là tình trạng viêm chít hẹp bao gân dạng ngón cái dài và duỗi ngón cái ngắn ở vùng cổ tay. Triệu chứng là sưng đau vùng cổ tay, vận động ngón cái làm tăng đau gây cản trở nhiều trong sinh hoạt hàng ngày. Bệnh phổ biến ở 50-60 tuổi, nữ giới có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới 6 lần, phụ nữ trẻ sau sinh và đang cho con bú cũng hay gặp.
Gân dạng ngón cái dài và duỗi ngón cái ngắn bị viêm hẹp trong khoang gân duỗi số 1 của cổ tay gây nên tình trạng đau và mất cơ năng của cổ tay và ngón cái. Các động tác thường xuyên dạng ngón cái đồng thời nghiêng cổ tay về phía ngón út làm tăng nguy cơ bị bệnh. Một số nguyên nhân có thể kể đến như: (1)
Ngoài ra một đối tượng nguy cơ cao như:
Người bệnh xuất hiện triệu chứng đau, sưng khu trú ở cạnh bên của cổ tay (về phía ngón cái), cảm giác đau chói khi ấn vào (2). Hiếm gặp trường hợp đau và sưng lan toả quanh cổ tay, cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý viêm khớp cổ tay.
Vận động ngón cái, đặc biệt là gập ngón cái và nghiêng cổ tay về phía ngón út làm tăng đau nên người bệnh ít cử động.
Để chẩn đoán người bệnh có bị viêm gân De Quervain hay không, bác sĩ cần dựa vào kết quả khám lâm sàng hoặc chẩn đoán hình ảnh, chẩn đoán phân biệt trong một số trường hợp.
Một số trường hợp cần làm thêm xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh để tránh bỏ sót tổn thương kèm theo.
Các trường hợp mới mắc bác sĩ sẽ kê thuốc kháng viêm đường uống, có thể kèm bất động bằng nẹp nếu người bệnh đau nhiều
Nếu bệnh không cải thiện hoặc tái phát, bác sĩ sẽ tiêm thuốc kháng viêm (corticoid) vào khoang gân duỗi số 1. Tỉ lệ thành công khoảng 50-80%. Các trường hợp ít đáp ứng có thể cân nhắc lập lại mũi tiêm sau 4-6 tuần. Phương pháp đặc biệt hiệu quả với các trường hợp đau cấp, ít hiệu quả hơn với các trường hợp bệnh nhân bị tiểu đường.
Đối với bệnh nhân đang mang thai hoặc cho con bú, điều trị bảo tồn có hiệu quả cao, và tình trạng viêm gân này thường tự thuyên giảm khi người mẹ hết cho con
Các trường hợp mãn tính, đau âm ỉ kéo dài, không đáp ứng với điều trị nội khoa sẽ được chỉ định phẫu thuật. Đây là biện pháp cuối cùng. Phẫu thuật giải phóng khoang gân duỗi số 1 không quá phức tạp, có thể được tiến hành dưới gây tê tại chỗ nếu người bệnh hợp tác.
Một số biến chứng:
Biến chứng của tiêm corticoid tại chỗ: một số trường hợp tiêm quá nông, corticoid có thể làm teo da, hoại tử mở, mất sắc tố. Người da màu tối dễ gặp các trường hợp này hơn người da sáng. Tỉ lệ gặp khoảng 5-10%. Thông thường sẽ tự giới hạn và thuyên giảm sau 1 năm. Các trường hợp nặng có thể cần ghép mỡ hoặc da
Biến chứng của phẫu thuật và hướng xử trí:
Thường áp dụng sau đợt điều trị viêm cấp, có tác dụng hỗ trợ thêm, không có tác dụng thay thế các phương pháp điều trị chính đã nêu phía trên
Tập vật lý trị liệu nhằm mục đích cải thiện khả năng vận động của bàn tay. Bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh thực hành các bài tập thích hợp. Người bệnh có thể tập luyện tự thân hoặc kết hợp với thiết bị theo chỉ định của bác sĩ.
Châm cứu là phương pháp được sử dụng trong y học cổ truyền phương Đông. Phương pháp này giúp tăng cường lưu thông khí huyết, kích thích cơ thể sản sinh endorphin để giảm đau tự nhiên.
Massage là phương pháp có thể giúp người bệnh giảm đau, giảm co cứng cơ do hội chứng De Quervain gây ra. Khi xoa bóp bàn tay, người bệnh nên thao tác nhẹ nhàng, tránh tác động mạnh vào vị trí cơ, gân đang bị tổn thương để hạn chế bị đau thêm.
Nên tránh các hoạt động lặp đi lặp lại ở cổ tay hoặc bàn tay trong thời gian dài. Nếu tính chất công việc bắt buộc, cần xây dựng kế hoạch nghỉ ngơi, thư giãn hợp lý để giảm áp lực lên cơ, gân ngón tay, cổ tay.
Nếu có thói quen bẻ khớp thì cần nhanh chóng thay đổi. Vì thói quen này có thể trở thành nguyên nhân khiến gân, cơ, khớp bị tổn thương.
Để phòng ngừa tình trạng này, việc chú ý chăm sóc sức khỏe tổng thể có vai trò rất quan trọng. Mỗi người nên xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng theo tham vấn của bác sĩ, đặc biệt là ở phụ nữ đang mang thai hoặc sau sinh. Cần có chế độ ăn giàu canxi để tăng cường sự chắc khỏe của xương khớp.
Trong lao động nên sử dụng dụng cụ bảo hộ tay để tránh chấn thương. Lưu ý này rất quan trọng đối với người thường xuyên vận động bàn tay, cổ tay cường độ cao như vận động viên.
Các bài tập thích hợp có thể giúp cho gân cơ dẻo dai hơn. Nhờ đó, mỗi người có thể giảm được nguy cơ mắc hội chứng De Quervain. Để lựa chọn được bài tập thích hợp và tập luyện đúng cách, nên tham vấn ý kiến của bác sĩ.
Tuy không ảnh hưởng tính mạng, nhưng nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ gây hạn chế hoạt động ngón cái và khớp cổ tay do đau, lâu dần gây ra các biến chứng cứng khớp, ảnh hưởng đến chức năng bàn tay.
Một số ít trường hợp đau nhiều, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh đeo nẹp cổ tay, và người bệnh cần thực hiện theo chỉ dẫn về cách đeo, thông thường chỉ đeo trong một thời gian ngắn. Các nghiên cứu cho thấy sử dụng nẹp cổ tay đơn độc có tỉ lệ thất bại lên tới 70% .
Không nên sử dụng ngón cái và cổ tay vào các hoạt động mạnh. Gân đang bị viêm cần được nghỉ ngơi để giảm viêm.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau, dù là thuốc không kê đơn. Ngoài ra, không nên xoa bóp bằng rượu thuốc hoặc dầu nóng quanh bàn tay. Việc làm này không giúp giảm đau mà thậm chí còn gây đau sưng nghiêm trọng hơn, đặc biệt ở bệnh nhân lớn tuổi có lớp da mỏng.
Chế độ ăn uống lành mạnh, hợp lý giúp người bệnh nâng cao tinh thần và sức đề kháng, có thể tiếp nhận quá trình điều trị tốt hơn. Trong thực đơn, nên hạn chế các món có chứa thịt đỏ, hải sản, nội tạng… để tránh làm ảnh hưởng sức khỏe gân, cơ. Ngoài ra, người bệnh cũng không nên hút thuốc lá hoặc uống rượu bia trong thời gian điều trị.
Một số ít trường hợp nhẹ có thể tự khỏi khi nghỉ ngơi, hạn chế sử dụng ngón cái và cổ tay. Trong đa số các trường hợp, Hội chứng De Quervain không thể tự khỏi mà cần có kế hoạch điều trị. Nếu điều trị kịp thời trong giai đoạn viêm cấp, bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn
Nếu bắt đầu điều trị sớm và đúng cách, các triệu chứng của bệnh De Quervain có thể thuyên giảm sau khoảng 4-6 tuần. Tuy nhiên, thời gian thực tế còn tùy thuộc vào mức độ bệnh, thể trạng người bệnh và phương pháp điều trị.
Trong một số trường hợp, triệu chứng của viêm bao gân De Quervain có thể tái phát. Nhất là khi người bệnh tiếp tục duy trì thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, thường xuyên tạo áp lực lên ngón tay, cổ tay.
Nếu bạn đang có nhu cầu thăm khám và điều trị bệnh De Quervain, hãy liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 thông qua thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Để điều trị hội chứng De Quervain hiệu quả và tiết kiệm thời gian, người bệnh nên lưu ý và làm theo các chỉ dẫn của bác sĩ. Theo dõi sát sao tình hình sức khỏe của bản thân, nếu cơn đau không thuyên giảm sau một thời gian điều trị, người bệnh hãy liên hệ với bác sĩ ngay.
