Bệnh học đường là những bệnh trẻ mắc phải trong khoảng thời gian đi học, đa số liên quan đến vấn đề vệ sinh, dinh dưỡng và môi trường học tập. Bệnh không chỉ là vấn đề sức khỏe, sự phát triển, khả năng học tập mà còn có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tương lai của trẻ như cong vẹo cột sống, rối loạn tâm lý. Vậy những bệnh học đường thường gặp là gì? Điều trị được không?
Trường học là môi trường tập trung đông người và trẻ em. Trẻ có sức đề kháng còn non nớt và chưa thể thực hiện các cách phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, bệnh học đường hiệu quả. Do đó, nguy cơ lây lan và bùng phát các bệnh truyền nhiễm, cũng như các bệnh mãn tính liên quan đến thói quen sinh hoạt rất cao.
Tăng cường giáo dục và chủ động phòng chống bệnh là điều kiện tiên quyết để duy trì sức khỏe cộng đồng học sinh, tạo môi trường học tập an toàn, lành mạnh, giúp trẻ có cơ hội phát triển thể chất và tinh thần một cách toàn diện.
Phòng ngừa hiệu quả không chỉ giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh ở học sinh mà còn góp phần tiết kiệm chi phí y tế, giảm gánh nặng cho gia đình, xã hội; trẻ có thể đến trường đều đặn và học tập hiệu quả.
Các bệnh truyền nhiễm như cúm, cảm lạnh, tay chân miệng, quai bị, tiêu chảy cấp… rất dễ lây trong môi trường học đường. Đa số virus gây bệnh lây lan qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần, tiếp xúc với giọt bắn có chứa mầm bệnh do người bệnh phát tán ra môi trường khi ho, hắt hơi, nói chuyện.
Bệnh truyền nhiễm học đường có thể tiến triển ở nhiều mức độ, gây bất tiện trong sinh hoạt, ảnh hưởng sức khỏe và học tập, có thể khiến trẻ phải nghỉ học nhiều ngày để điều trị.
Sốt xuất huyết cũng là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây truyền qua muỗi Aedes aegypti. Bệnh diễn tiến nhanh, dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng của trẻ.
Ngoài ra, một số bệnh truyền nhiễm lây lan qua đường tiêu hóa, phân – miệng như viêm gan A, tiêu chảy cấp… cũng cần lưu ý. Trẻ thường nhiễm bệnh do ăn uống kém vệ sinh hoặc do vấn đề vệ sinh cá nhân kém.
Bệnh hô hấp là một trong những nhóm bệnh học đường có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong năm, nguy cơ cao vào giai đoạn chuyển mùa, khi thời tiết chuyển lạnh. Các bệnh hô hấp thường gặp ở học sinh như: viêm họng, viêm amidan, viêm phế quản, hen phế quản, viêm mũi dị ứng…
Thói quen ăn uống không khoa học, sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, thường xuyên ăn thức ăn nhanh, bánh kẹo, đồ chiên rán… khiến học sinh dễ mắc các bệnh tiêu hóa. Khi mắc bệnh, trẻ thường có biểu hiện như đau bụng, chướng bụng, buồn nôn, nôn, táo bón, tiêu chảy… Một số trường hợp có xảy ra ngộ độc, sốc, đe dọa tính mạng của trẻ.
Viêm da tiếp xúc, chàm, ghẻ, mụn nhọt, áp xe, nấm da, lang ben, dị ứng da, côn trùng đốt… là những vấn đề về da thường gặp ở học đường. Tùy từng bệnh cụ thể, nguyên nhân có thể do tiếp xúc với các dị nguyên gây kích ứng (phấn hoa, lông động vật, bụi bẩn, hóa chất,…), nấm, ký sinh trùng, côn trùng. Tại vùng da bị tổn thương có thể có các triệu chứng như sưng tấy, ngứa, phát ban, bong tróc…
Cận thị là bệnh học đường có xu hướng tăng nhanh trong những năm qua. Nguyên nhân chủ yếu do học tập trong điều kiện ánh sáng kém, tư thế ngồi học không đúng, ngồi quá lâu trước màn hình máy tính. Trẻ bị cận thị thường phải ghé sát sách vở khi học tập, nhanh bị mỏi mắt, nhìn mờ, hay nheo mắt…
Bên cạnh cận thị, một số bệnh về mắt thường gặp, dễ lây lan trong môi trường học đường cần được chú ý như đau mắt đỏ (viêm kết mạc). Bệnh cần được chăm sóc và điều trị đúng cách nhằm phòng ngừa biến chứng và ngăn ngừa các di chứng nghiêm trọng.
Thói quen ăn uống kém khoa học, thường xuyên ăn bánh kẹo, không vệ sinh răng miệng sạch sẽ… làm tăng nguy cơ mắc bệnh răng miệng học đường như sâu răng, viêm nướu, viêm lợi, nhiệt miệng, loét miệng…
Một số trường hợp, trẻ có thể bị dị ứng thức ăn, thuốc, phấn hoa… biểu hiện ở nhiều mức độ, từ nhẹ đến nặng như phát ban, khó thở, đòi hỏi cần được cấp cứu kịp thời.
Vận động quá sức, ngồi học sai tư thế, mang vác đồ nặng, đeo cặp lệch, suy dinh dưỡng, còi xương… có thể dẫn đến một số bệnh lý về cột sống ở trẻ như cong vẹo cột sống, gù lưng. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến vóc dáng, sự phát triển vận động, sinh hoạt và tâm lý trẻ. Tùy vào mức độ và loại bất thường về cột sống, trẻ có thể phải tập vật lý trị liệu hoặc can thiệp y tế để bảo vệ sức khỏe.
Trẻ trong độ tuổi học đường có thể gặp các vấn đề về tâm lý như rối loạn lo âu, trầm cảm… Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ áp lực từ học tập, mâu thuẫn gia đình hoặc bạn bè. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường tâm lý và có hỗ trợ phù hợp, tạo môi trường học đường thân thiện giúp trẻ duy trì sức khỏe tinh thần, tăng khả năng thích nghi và phát triển toàn diện.
>>>Có thể bạn chưa biết: Những bệnh mùa tựu trường thường gặp ở trẻ khi mới đi học lại
Để phòng ngừa bệnh, tạo môi trường an toàn lành mạnh cho học sinh, bố mẹ, cán bộ nhân viên nhà trường nên thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp dưới đây:
Hướng dẫn và tạo cho trẻ thói quen giữ vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đánh răng 2 lần mỗi ngày, súc miệng bằng nước muối sinh lý, tắm rửa hàng ngày, cắt móng tay sạch sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng. Đồng thời, lớp học, nhà vệ sinh, khu vực vui chơi, nghỉ ngơi của trẻ cần được vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên; đồ chơi, đồ dùng học tập của trẻ cần được giữ sạch sẽ. (1)
Tiêm đầy đủ các vaccine phòng bệnh truyền nhiễm theo khuyến cáo của Bộ Y tế là biện pháp quan trọng giúp trẻ xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc. Đồng thời, tạo môi trường vui chơi vận động vừa sức để giúp trẻ tăng sức khỏe tổng thể, giảm căng thẳng học tập, tăng khả năng đề kháng.
Trẻ em cần được bổ sung đủ dưỡng chất và năng lượng để cơ thể phát triển toàn diện, tăng cường sức đề kháng và miễn dịch. Do đó, bố mẹ cần cho trẻ ăn uống khoa học, đủ chất, lựa chọn những thực phẩm lành mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, giàu vitamin và khoáng chất.
Đặc biệt, cần tránh cho trẻ ăn vặt, đồ chiên rán, thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều đường, bánh kẹo, nước ngọt, nước có ga… bởi đây đều là những thực phẩm không tốt cho sức khỏe, dễ gây rối loạn tiêu hóa, đái tháo đường, thừa cân, béo phì ở trẻ em.
Chủ động đến bệnh viện khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh học đường như cận thị, sâu răng, dị tật cột sống, dị ứng, thừa cân, béo phì, suy dinh dưỡng… từ đó, có kế hoạch chăm sóc và điều trị phù hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin trên, quý phụ huynh đã hiểu rõ hơn về bệnh học đường. Chăm sóc trẻ đúng cách, cho trẻ khám sức khỏe định kỳ và tạo môi trường học tập an toàn, lành mạnh là điều cần thiết để trẻ có cơ hội phát triển khỏe mạnh, toàn diện trong những năm tháng học đường.
