Tiêu chảy khiến cơ thể nhanh mệt, khát nước, hoa mắt và nhiều người lo lắng tình trạng mất nước diễn tiến nghiêm trọng. Vì vậy, câu hỏi bị tiêu chảy có nên truyền nước thường được đặt ra ngay từ những ngày đầu bệnh. Không ít người cho rằng truyền dịch sẽ giúp hồi phục nhanh hơn, nhưng thực tế cách xử trí còn phụ thuộc vào mức độ mất nước và khả năng bù dịch qua đường uống. Việc đánh giá đúng thời điểm truyền nước có vai trò quan trọng trong đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Bị tiêu chảy không phải lúc nào cũng cần truyền nước. Phần lớn trường hợp nhẹ đến trung bình có thể bù nước và điện giải bằng đường uống. Truyền dịch chỉ được chỉ định khi mất nước nặng, nôn nhiều, không uống được hoặc có dấu hiệu nguy hiểm, và cần thực hiện theo đánh giá của bác sĩ.
Tiêu chảy dễ gây mất nước do nhu động ruột tăng, khả năng hấp thu các chất điện giải bị suy giảm khiến một lượng nước lớn bị thải ra ngoài cơ thể trong thời gian ngắn nhưng không kịp bù đắp. Không chỉ bị mất nước, tiêu chảy còn dẫn đến tình trạng thiếu hụt các chất điện giải thiết yếu như kali, natri, bicarbonate… làm rối loạn sự cân bằng trong cơ thể, giảm khả năng duy trì thể tích dịch.
Trong một số trường hợp, tiêu chảy còn kèm theo nôn ói, càng làm nghiêm trọng hơn tình trạng mất nước. Nếu không kịp thời bù nước và chất điện giải, lượng nước mất đi có thể nhanh chóng vượt quá khả năng bù trừ của cơ thể, gây mất nước nghiêm trọng, làm ảnh hưởng các cơ quan khác ngoài hệ tiêu hóa, kể cả hoạt động tim, não.
Khi nào cần truyền dịch trong tiêu chảy sẽ do bác sĩ chỉ định sau khi thăm khám, xác định nguyên nhân gây tiêu chảy và mức độ mất nước.
Bác sĩ có thể chỉ định truyền dịch trong tiêu chảy đối với người bệnh thuộc một số trường hợp như:
Theo chỉ định của bác sĩ, người bị tiêu chảy trong một số trường hợp sau có thể bù nước và điện giải bằng dung dịch oresol mà không cần truyền nước:
Người bệnh cần đến bệnh viện nếu tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày kèm theo sốt cao, tiêu ra máu, đau bụng dữ dội, sụt cân… Phụ nữ mang thai, trẻ em dưới 6 tháng tuổi, người trên 65 tuổi có bệnh lý nền (huyết áp cao, tiểu đường, suy thận…) là nhóm đối tượng cần được theo dõi y tế sát sao khi bị tiêu chảy.
Bị đau bụng đi ngoài nên truyền dịch gì sẽ do bác sĩ chỉ định, loại dịch được truyền thường là lactate ringer, natri clorua 0.9%, bicarbonate natri 1.4%… tùy trường hợp. Bác sĩ lựa chọn loại dịch thích hợp dựa trên mức độ mất nước, độ tuổi, cân nặng và tình trạng lâm sàng của người bệnh.
Chăm sóc người bị tiêu chảy tại nhà cần chú ý bù nước và theo dõi diễn biến bệnh để phòng ngừa mất nước:
Khi còn băn khoăn bị tiêu chảy có nên truyền nước, việc được bác sĩ đánh giá trực tiếp giúp hạn chế xử trí sai và các rủi ro không cần thiết. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, người bệnh được thăm khám, đánh giá mức độ mất nước, chỉ định bù dịch phù hợp và theo dõi diễn tiến an toàn. Chủ động đặt lịch khám để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn hướng xử trí cá nhân hóa, phù hợp với tình trạng sức khỏe hiện tại.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Vấn đề bị tiêu chảy có nên truyền nước cần được nhìn nhận đúng để tránh lạm dụng truyền dịch không cần thiết. Trên thực tế, quyết định truyền nước phụ thuộc vào mức độ mất nước, tình trạng nôn ói và khả năng bù dịch qua đường uống. Phần lớn trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi bù nước và điện giải đúng cách. Việc tự ý truyền dịch khi chưa có chỉ định y khoa rõ ràng có thể tiềm ẩn rủi ro và che lấp diễn tiến bệnh, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền.
