Bệnh răng miệng học đường như răng sâu, nướu sưng hay răng mọc lệch không chỉ gây đau nhức mà còn khiến trẻ mất tự tin, ngại giao tiếp. Đó là lý do vì sao phụ huynh cần quan tâm đến sức khỏe răng miệng của con từ nhỏ, hướng dẫn con hình thành thói quen chăm sóc răng miệng tốt từ nhà đến trường học.
Theo dữ liệu từ Khảo sát Dinh dưỡng và Sức khỏe Quốc gia của Mỹ (2011-2016), tỷ lệ trẻ em bị sâu răng sữa chiếm 23% trẻ từ 2-5 tuổi và 52% trẻ em từ 6-8 tuổi. Đáng chú ý, khoảng 10% trường hợp sâu răng ở trẻ em từ 2-5 tuổi và 16% trường hợp ở trẻ em từ 6-8 tuổi không được điều trị. Đối với răng vĩnh viễn, 17% trẻ em từ 6-11 tuổi bị sâu răng và 57% thanh thiếu niên từ 12-19 tuổi bị sâu răng. (1)
Bệnh về răng miệng là một trong những bệnh học đường phổ biến ở lứa tuổi học sinh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thói quen vệ sinh chưa đúng cách và chế độ ăn uống nhiều đường, ít chất xơ. Trẻ trong độ tuổi này thường thích ăn vặt, uống nước ngọt, nhưng lại lười đánh răng hoặc đánh răng qua loa. Ngoài ra, việc thiếu hướng dẫn chăm sóc răng miệng đúng cách từ nhỏ cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh như sâu răng, viêm lợi hay viêm nha chu sớm.
Ở trường, trẻ thường vô tư chia sẻ đồ dùng cá nhân như ly, muỗng, khăn mặt, tạo điều kiện cho vi khuẩn lây lan. Không những vậy, áp lực trong học tập đôi khi cũng khiến trẻ quên mất việc giữ gìn vệ sinh răng miệng hàng ngày. Độ tuổi này cũng là thời điểm trẻ thay răng sữa, rất dễ phát sinh bệnh lý nếu không chăm sóc răng miệng đúng cách. Bên cạnh đó, nhiều trẻ có tâm lý sợ nha sĩ, ngại khám răng định kỳ nên không phát hiện sớm các vấn đề về răng miệng.
Học sinh thường dễ mắc phải các vấn đề về răng miệng do thói quen sinh hoạt chưa khoa học và kiến thức chăm sóc răng miệng chưa đúng cách. Các bệnh lý về răng miệng thường gặp ở trẻ gồm:
Hầu hết trẻ nhỏ đều không thành thạo khi đánh răng và dùng chỉ nha khoa, đặc biệt là khi không có sự giám sát của bố mẹ hoặc giáo viên. Cùng với đó là chế độ ăn nhiều đường, thường xuyên ăn bánh kẹo ngọt khiến sâu răng trở thành vấn đề phổ biến ở lứa tuổi học sinh.
Vi khuẩn trong khoang miệng sẽ phân hủy thức ăn thừa, tạo axit làm mòn men răng. Ban đầu, trẻ có thể không thấy đau răng, nhưng khi sâu răng lan đến ngà răng sẽ gây ê buốt, khó chịu. Nếu không điều trị, sâu răng có thể dẫn đến viêm tủy hoặc mất răng sớm.
Nhiều người cho rằng viêm nướu chỉ xuất hiện ở người lớn. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều em học sinh gặp phải tình trạng này nếu trẻ có thói quen vệ sinh răng miệng kém.
Viêm nướu thường xảy ra khi mảng bám tích tụ lâu ngày ở chân răng mà không được làm sạch. Biểu hiện thường thấy là nướu sưng đỏ, dễ chảy máu khi đánh răng hoặc ăn uống. Trẻ bị viêm nướu thường cảm thấy đau nhức, khó chịu vùng miệng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu để lâu, tình trạng này có thể tiến triển thành viêm nha chu, gây tổn thương mô nâng đỡ.
Đây là tình trạng thường gặp trong giai đoạn thay răng sữa sang răng vĩnh viễn. Nguyên nhân khiến răng mọc lệch hoặc khập khểnh do thiếu chỗ trong hàm, thói quen mút tay hoặc đẩy lưỡi khi còn nhỏ. Răng mọc không đúng vị trí gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến khả năng nhai, phát âm của trẻ.
Viêm tủy xảy ra khi sâu răng không được điều trị và lan sâu vào phần tủy bên trong răng. Trẻ bị viêm tủy thường đau âm ỉ hoặc đau dữ dội một cách đột ngột, đặc biệt về đêm hoặc khi ăn đồ nóng, lạnh. Nếu được phát hiện sớm và xử lý đúng cách, tình trạng viêm tủy răng có thể phục hồi được. Tuy nhiên, nếu không xử lý sớm, viêm tủy có thể dẫn đến viêm tủy răng cấp, viêm tủy mạn tính, hoại tử tủy răng, thậm chí mất răng.
Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh răng miệng, cần hướng dẫn trẻ chăm sóc răng đúng cách ngay từ nhỏ. Chủ động thực hiện các biện phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng mà còn giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và sự tự tin của trẻ. Phụ huynh và giáo viên nên phối hợp hướng dẫn học sinh thực hiện các biện pháp sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đừng để bệnh răng miệng học đường âm thầm ảnh hưởng đến hành trình trưởng thành của trẻ. Sử dụng bàn chải và kem đánh răng phù hợp, thực hiện đánh răng đúng cách, đều đặn mỗi ngày sẽ góp phần giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng cho trẻ. Bên cạnh đó, phụ huynh nên đưa con đi khám răng định kỳ để giúp phát hiện sớm, có biện pháp khắc phục nếu có vấn đề về răng miệng.
