Bị teo tinh hoàn 2 bên có con được không? Có thể chữa trị không?

Teo tinh hoàn là tình trạng kích thước của tinh hoàn giảm do nhiều nguyên nhân và ảnh hưởng đến ham muốn tình dục, khả năng sinh sản của nam giới. Bị teo tinh hoàn 2 bên có con được không? Có thể chữa trị không? Bài viết này bác sĩ Phạm Xuân Long, Khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp vấn đề sinh sản ở người bệnh teo tinh hoàn.

Teo tinh hoàn 2 bên là gì?

Teo tinh hoàn 2 bên là tình trạng cả 2 tinh hoàn đều giảm kích thước và chức năng. Tình trạng này xảy ra do nhiều nguyên nhân gồm: viêm tinh hoàn, chấn thương, rối loạn hormone hoặc bệnh di truyền. Teo tinh hoàn 2 bên sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý và sinh lý của người bệnh.

Triệu chứng teo tinh hoàn hai bên

Một số triệu chứng teo tinh hoàn 2 bên, bao gồm:

• Râu, lông vùng kín phát triển không đủ.
• Kích thước dương vật không phát triển đủ.
• Giảm ham muốn tình dục.
• Vô sinh.
• Tinh hoàn có độ mềm. (1)

Nguyên nhân gây teo tinh hoàn hai bên

Để hiểu rõ đáp án của câu hỏi “teo tinh hoàn 2 bên có con được không?”, người bệnh cần nắm một số nguyên nhân gây teo tinh hoàn 2 bên, bao gồm:

1. Nguyên nhân bệnh lý

• Viêm tinh hoàn: có thể viêm cả hai bên hoặc một bên. Khi bắt đầu viêm tinh hoàn, tinh hoàn to và đau. Sau đó, sau khi nhiễm trùng được điều trị và bệnh được loại bỏ, tinh hoàn sẽ teo nhỏ lại. Tình trạng teo này thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng và phương pháp điều trị có phù hợp và kịp thời không. Có hai loại viêm tinh hoàn phân chia theo nguyên nhân:
• Viêm tinh hoàn do virus: tác nhân gây bệnh ở đây là virus, nguyên nhân phổ biến nhất do quai bị. Khoảng 1/3 nam giới mắc quai bị sau tuổi dậy thì sẽ phát triển viêm tinh hoàn sau 4-7 ngày.
• Viêm tinh hoàn do vi khuẩn: nhiễm trùng tinh hoàn do vi khuẩn gây ra phổ biến hơn viêm tinh hoàn do virus. Nguyên nhân này phổ biến hơn ở nam giới trong độ tuổi hoạt động tình dục. Thường phát triển do các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu và chlamydia. Ngoài ra, viêm tinh hoàn do vi khuẩn có thể được nhìn thấy do nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc đặt ống thông vào đường tiết niệu hoặc các thủ thuật nội soi.
• Xoắn tinh hoàn: xảy ra khi cấu trúc được gọi là thừng tinh, nơi chứa các mạch máu tinh hoàn, xoay quanh chính nó và do đó, lưu lượng máu đến tinh hoàn không đủ. Xoắn tinh hoàn là một trường hợp khẩn cấp, cần phải can thiệp trong vòng 6 giờ “vàng” đầu tiên. Nếu không can thiệp kịp thời, nó sẽ dẫn đến teo tinh hoàn, thậm chí hoại tử tinh hoàn buộc phải phẫu thuật cắt bỏ. Phương pháp điều trị hiệu quả nhất là phẫu thuật đưa thừng tinh trở lại vị trí bình thường và cố định tinh hoàn vào bìu.
• Giãn tĩnh mạch thừng tinh: là tình trạng các tĩnh mạch tinh hoàn bị giãn. Tình trạng này thường xuất hiện ở tinh hoàn bên trái và đôi khi là cả hai bên. Nếu bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh không được điều trị, kích thước tinh hoàn sẽ giảm dần theo thời gian và teo tinh hoàn. Đây là một trong những căn bệnh chủ yếu gây teo tinh hoàn ở nam giới trẻ tuổi. Có thể phòng ngừa teo tinh hoàn nếu tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh được chẩn đoán và điều trị sớm. Teo tinh hoàn do giãn tĩnh mạch thừng tinh ở trẻ em có thể điều chỉnh bằng phẫu thuật và tinh hoàn sẽ trở lại kích thước bình thường khi trưởng thành. (2)
• Tinh hoàn ẩn: đôi khi tinh hoàn không ở đúng vị trí bình thường khi sinh ra, sau đó chúng sẽ tự hạ xuống. Trong những trường hợp này, bìu bình thường sẽ được hạ xuống cho đến khi trẻ được 1 tuổi. Nếu tinh hoàn không được hạ xuống bìu đúng thời điểm hoặc nếu chúng được hạ xuống muộn, teo tinh hoàn có thể xảy ra.
• Ung thư tinh hoàn: một trong những rủi ro (biến chứng) quan trọng nhất của teo tinh hoàn là sự phát triển của ung thư tinh hoàn. Những người bệnh này cần được theo dõi chặt chẽ về ung thư tinh hoàn.

2. Nguyên nhân do nội tiết và hormone

• Tuổi tác: do lão hóa, kích thước tinh hoàn ở nam giới giảm đi. Teo tinh hoàn do lão hóa thường giảm kích thước của cả hai tinh hoàn.
• Sử dụng rượu quá mức: người uống quá nhiều, hormone testosterone trong huyết thanh (hormone nam do tinh hoàn sản xuất) giảm và kích thước tinh hoàn bị thu nhỏ. Teo tinh hoàn do rượu thường xảy ra ở cả hai bên tinh hoàn.
• Tiếp nhận liệu pháp testosterone bên ngoài (ngoại sinh): một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của tinh hoàn là sản xuất hormone testosterone. Một số người dùng hormone testosterone bên ngoài (liệu pháp thay thế testosterone). Trong trường hợp này, tinh hoàn không hoạt động và kích thước tinh hoàn giảm, teo dần.
• Sử dụng estrogen hoặc steroid đồng hóa: người đàn ông được điều trị bằng steroid đồng hóa hoặc estrogen ngoại sinh dễ bị teo tinh hoàn, giống như những người dùng testosterone. Teo tinh hoàn được thấy ở cả hai bên ở những người này.

3. Nguyên nhân do thói quen sinh hoạt

Teo tinh hoàn có thể bắt nguồn từ những hành vi tưởng chừng vô hại trong đời sống hằng ngày. Một số thói quen như mặc quần lót quá chật, tắm nước quá nóng thường xuyên, lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng chất kích thích hoặc steroid có thể làm tổn thương tinh hoàn và giảm sản xuất testosterone.

Ngoài ra, việc ngồi lâu, ít vận động, thức khuya kéo dài cũng ảnh hưởng đến tuần hoàn máu vùng bìu, góp phần làm teo tinh hoàn theo thời gian. Thay đổi lối sống lành mạnh là điều cần thiết để bảo vệ chức năng sinh lý và khả năng sinh sản của nam giới.

4. Nguyên nhân do chấn thương

• Chấn thương: chấn thương do va chạm, tai nạn… 1 bên hoặc cả 2 bên, tinh hoàn có thể bị teo.
• Các thủ thuật phẫu thuật: teo tinh hoàn có thể do các can thiệp phẫu thuật khiến các mạch máu của tinh hoàn bị ảnh hưởng xấu. Những tình huống này thường xảy ra trong các trường hợp như thoát vị và phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh. Nếu không cẩn thận trong quá trình phẫu thuật, các động mạch tinh hoàn sẽ bị tổn thương và teo tinh hoàn sẽ xảy ra.

Teo tinh hoàn 2 bên có con được không?

Teo tinh hoàn 2 bên vẫn có con được nếu tinh hoàn vẫn có tinh trùng. Một số trường hợp, người bệnh teo tinh hoàn không tìm thấy tinh trùng khi xét nghiệm tinh dịch đồ nhưng lại tìm thấy tinh trùng khi thực hiện phương pháp mở bìu lấy tinh trùng trong tinh hoàn (TESE).

Đồng thời thông qua phương pháp này hoặc một số phương pháp thụ tinh khác như: thụ tinh trong ống nghiệm IVF, tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI), bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), chọc hút tinh trùng từ mào tinh qua da (PESA), vi phẫu trích tinh trùng từ mào tinh (MESA)… vẫn có thể giúp người bệnh teo tinh hoàn 2 bên có con.

Có thể bạn quan tâm:

• Bị teo tinh hoàn có con được không?
• Teo tinh hoàn một bên có sinh con được không?

Khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Người bệnh hãy đến gặp bác sĩ nếu xuất hiện triệu chứng sau:

• Tinh hoàn sưng, đau.
• Tinh hoàn có kích thước bất thường.
• Có dấu hiệu nhiễm trùng ở bìu.

Cách chẩn đoán tình trạng bị teo 2 bên tinh hoàn

Bác sĩ chẩn đoán tình trạng teo 2 bên tinh hoàn, bao gồm:

• Khám lâm sàng: hỏi người bệnh về tình trạng sức khỏe trước đó, như các bệnh từng mắc, các ca phẫu thuật trước đó, tiền sử chấn thương, thuốc đã sử dụng, có bị bệnh đường tiết niệu hay bệnh lây truyền qua đường tình dục không, hoặc có bị quai bị khi còn nhỏ không?…
• Xét nghiệm y khoa: tùy vào triệu chứng khám lâm sàng bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh làm một số xét nghiệm chẩn đoán như: xét nghiệm tinh dịch đồ, xét nghiệm hormone sinh dục, xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, sinh thiết tinh hoàn…

Điều trị teo tinh hoàn hai bên

Điều trị teo tinh hoàn 2 bên dựa trên nguyên nhân cơ bản. Ngoài ra, nếu testosterone thấp vĩnh viễn, người bệnh cần điều trị bằng liệu pháp testosterone bên ngoài (TRT).

1. Điều trị nguyên nhân gây ra

• Nhiễm trùng: nếu người bệnh bị viêm tinh hoàn, có thể ngăn ngừa teo tinh hoàn bằng cách bắt đầu điều trị kháng sinh thích hợp trong giai đoạn đầu theo tác nhân cụ thể. Nếu có nhiễm trùng đường tiết niệu và các bệnh lây truyền qua đường tình dục, cũng nên điều trị thích hợp.
• Giãn tĩnh mạch thừng tinh: nếu bị giãn tĩnh mạch thừng tinh ở trẻ em, cần phải điều trị. Ở trẻ em, teo tinh hoàn do giãn tĩnh mạch thừng tinh được điều trị bằng phẫu thuật.
• Xoắn tinh hoàn: xoắn tinh hoàn là một tình huống cấp cứu tiết niệu. Những người bệnh này phải được phẫu thuật trong vòng 6 giờ đầu tiên để giảm nguy cơ hoại tử bên tinh hoàn bị xoắn.
• Tinh hoàn ẩn: đôi khi một hoặc cả hai tinh hoàn không ở trong bìu như bình thường. Những người bệnh này nên được phẫu thuật sớm vì nếu chậm trễ, teo tinh hoàn sẽ xảy ra.
• Ngừng sử dụng steroid đồng hóa hoặc testosterone ngoại sinh: vì teo tinh hoàn dễ xảy ra ở những người bệnh dùng những loại thuốc này, nên cần từ bỏ những thói quen không tốt này.
• Phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn teo ở người có nguy cơ cao ung thư tinh hoàn: nếu tình trạng teo tinh hoàn nghiêm trọng và không còn chức năng, thì tinh hoàn này nên được cắt bỏ ở những trường hợp có nguy cơ ung thư cao. Sau khi cắt bỏ tinh hoàn ẩn, có thể tinh hoàn giả vào bìu, giúp người bệnh giảm bớt sự tự ti bằng cách tạo ra vẻ ngoài bình thường ở bìu.

2. Liệu pháp hormon thay thế

Nếu người bệnh có mức testosterone thấp do teo tinh hoàn, không đủ cho nhu cầu của cơ thể thì phải điều trị bằng liệu pháp testosterone và liệu pháp này có thể kéo dài suốt đời.

3. Thay đổi lối sống

Uống quá nhiều rượu bia, chất kích thích có hại cho tinh hoàn. Bỏ hoặc hạn chế chất kích thích giúp ngăn ngừa tình trạng teo tinh hoàn.

Có thể bạn quan tâm: Teo tinh hoàn có chữa được không?

Cách phòng ngừa teo tinh hoàn 2 bên

Một số cách phòng ngừa tinh hoàn 2 bên, bao gồm:

• Vệ sinh vùng kín đúng cách.
• Giữ vùng kín sạch và thoáng.
• Tiêm vắc-xin phòng bệnh quai bị.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.
• Sử dụng và bỏ khăn giấy khi hắt hơi. (3)

Nam giới nếu còn thắc mắc “teo tinh hoàn 2 bên có con được không?” hãy đến Đơn vị Nam học, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 và Khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giải đáp. Hơn nữa, tại 2 cơ sở y tế này còn có nhiều trang thiết bị hiện đại và phương pháp điều trị tiên tiến sẽ mang đến cho người bệnh những trải nghiệm dịch vụ y tế chất lượng cao, an toàn và hiệu quả.

Teo tinh hoàn ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh sản của nam giới. Thông qua bài “Bị teo tinh hoàn 2 bên có con được không? Có thể chữa trị không?”, người bệnh hiểu hơn về mức độ nghiêm trọng của teo tinh hoàn, khả năng điều trị và khả năng có con. Đồng thời, người bệnh hãy đến gặp bác sĩ khoa nam học sớm để được chẩn đoán, tư vấn liệu trình y tế phù hợp giúp vượt qua tình trạng teo tinh hoàn và giúp có con.