Phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân không chỉ giúp quá trình lành xương thuận lợi, mà còn giúp người bệnh mau chóng lấy lại khả năng vận động bình thường. Vậy, tập phục hồi chức năng sau khi gãy xương cẳng chân như thế nào, thực hiện trong bao lâu?
Cẳng chân được cấu tạo từ hai xương chính: xương chày và xương mác. Khi một hoặc hai xương này bị gãy, khả năng chịu lực và vận động của chân bị suy giảm nghiêm trọng. Người bệnh thường gặp khó khăn trong việc đứng, đi lại và thực hiện các hoạt động hàng ngày. Nếu không được điều trị và phục hồi chức năng kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng như cứng khớp, teo cơ, hoặc thậm chí mất khả năng vận động vĩnh viễn.
Phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân không chỉ giúp tạo thuận cho quá trình lành xương, mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Những lợi ích mà việc tập luyện mang lại như sau:
Để đảm bảo quá trình phục hồi chức năng gãy xương cẳng chân diễn ra an toàn và hiệu quả, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc điều trị cùng những lưu ý quan trọng sau đây:
Một chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và thúc đẩy quá trình phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân. Mỗi người nên chú ý bổ sung các loại thực phẩm như sau:
Trong quá trình phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau để tránh làm tổn thương vùng xương đang hồi phục:
Có nhiều phương pháp được áp dụng trong quá trình phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân, phổ biến nhất là các phương pháp sau:
Laser công suất cao (HILT) sử dụng ánh sáng cường độ cao để xuyên sâu vào mô, hỗ trợ giảm đau và viêm. Phương pháp này thúc đẩy giãn mạch, tăng tuần hoàn máu, kích thích trao đổi chất, sản sinh collagen và tái tạo mô. Đồng thời, HILT ức chế chất gây viêm và kích thích giải phóng endorphin, mang lại hiệu quả giảm đau tự nhiên.
Sóng radio tần số cao (RF) tạo nhiệt sâu trong mô, giúp giãn cơ, giảm đau và tăng độ đàn hồi của mô sẹo. Phương pháp này phù hợp sau tháo bột hoặc nẹp, khi khớp và cơ bị cứng do bất động. RF cải thiện tầm vận động, hỗ trợ phục hồi chức năng khớp gối và cổ chân hiệu quả.
Siêu âm trị liệu sử dụng sóng siêu âm để tăng chuyển hóa tế bào, thúc đẩy lành mô và phá vỡ mô sẹo xơ dính. Tùy giai đoạn phục hồi, siêu âm liên tục được dùng để giảm đau bằng nhiệt, hoặc siêu âm xung để kích thích tái tạo mô. Phương pháp này hiệu quả trong phục hồi mô mềm và ngăn cứng khớp sau chấn thương.
Máy TENS phát xung điện qua da để kích thích dây thần kinh, ức chế tín hiệu đau và thúc đẩy giải phóng endorphin – chất giảm đau tự nhiên. Phương pháp này thường được sử dụng trong giai đoạn cấp sau chấn thương hoặc phẫu thuật, giúp bệnh nhân giảm đau nhanh chóng.
NMES sử dụng xung điện để kích thích co cơ, duy trì sức mạnh và ngăn teo cơ ở bệnh nhân không thể vận động chủ động do đau hoặc bất động lâu. Phương pháp này hỗ trợ duy trì khối lượng cơ vùng đùi và cẳng chân. Khi xương lành tốt, NMES kết hợp với bài tập chủ động để tối ưu hóa phục hồi.
Máy CPM hỗ trợ vận động thụ động liên tục cho khớp gối sau phẫu thuật hoặc tháo bột, giúp duy trì biên độ khớp, ngăn cứng khớp. Theo tiến trình phục hồi, bệnh nhân chuyển dần từ vận động thụ động sang chủ động để khôi phục hoàn toàn chức năng.
Trong tuần đầu tiên sau phẫu thuật, mục tiêu chính của các bài tập luyện là giảm đau, sưng, viêm và tránh tình trạng bất động kéo dài.
Lưu ý quan trọng:
Bài tập bao gồm:
Bài tập phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân giai đoạn 2 tập trung vào việc giảm sưng và giúp khớp gối, khớp cổ chân vận động tốt hơn. Khi ngủ, người bệnh nên kê cao chân để hạn chế phù nề.
Bài tập bao gồm:
Sau 6 – 12 tuần là thời điểm quan trọng để người bệnh phục hồi toàn diện. Lúc này, kỹ thuật viên sẽ hướng dẫn người bệnh tập các bài nâng cao để tăng sức mạnh và cải thiện khả năng vận động.
Bài tập bao gồm:
Gãy xương cẳng chân không chỉ gây đau mà còn ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nếu không được phục hồi chức năng đúng cách, nguy cơ teo cơ, cứng khớp và suy giảm sức mạnh chi dưới là rất cao. Việc can thiệp sớm bằng các phương pháp tập luyện phù hợp sẽ giúp giảm sưng viêm, duy trì sự linh hoạt của khớp và dần khôi phục khả năng đi lại. Điều quan trọng là người bệnh cần được hướng dẫn và theo dõi bởi đội ngũ chuyên môn, để đảm bảo quá trình phục hồi diễn ra an toàn, hiệu quả.
Khoa Phục hồi chức năng tại Tâm Anh còn sở hữu robot Dyneelax đánh giá tình trạng sức khỏe dây chằng, khớp gối; dàn máy Tergumed 710 hỗ trợ tập luyện và kiểm tra lực trục thân cho người bệnh sau phẫu thuật cột sống; hệ thống radio trúng đích giúp giảm đau hiệu quả… Cùng với đó là hệ thống máy móc hiện đại nhập khẩu, gồm máy cộng hưởng từ Magnetom Amira BioMatrix, máy chụp cắt lớp vi tính CT với nhiều mức độ lát cắt, máy đo mật độ xương…
Nhờ đó, quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh lý xương khớp đạt hiệu quả cao, giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng.
Quá trình phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân có thể kéo dài từ 3 đến 6 tháng, tùy thuộc vào mức độ tổn thương, phương pháp điều trị và khả năng hồi phục của từng trường hợp.
Việc bắt đầu tập phục hồi chức năng nên được tiến hành càng sớm càng tốt, sau khi xương đã được cố định vững chắc (có thể bắt đầu từ ngày thứ nhất sau phẫu thuật hoặc ngay sau khi bó bột). Các bài tập ban đầu tập trung vào co duỗi khớp nhẹ nhàng để ngăn ngừa cứng khớp và teo cơ.
Lưu ý rằng kế hoạch phục hồi chức năng cụ thể cần được điều chỉnh dựa trên tình trạng thực tế của người bệnh, và nên được hướng dẫn bởi các chuyên gia y tế.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là thông tin giải đáp thắc mắc phục hồi chức năng sau gãy xương cẳng chân mà người dân quan tâm. Nhìn chung, các phương pháp phục hồi chính như: Laser công suất cao, sóng radio tần số cao, siêu âm trị liệu, điện xung giảm đau (TENS), điện xung kích thích cơ (NMES), máy vận động thụ động liên tục; sẽ được bác sĩ chỉ định tùy từng trường hợp. Song song với đó, người bệnh cần tuân thủ chế độ luyện tập – ăn uống khoa học để giúp quá trình lành xương diễn ra thuận lợi hơn.
