Sỏi bàng quang là 1 bệnh về sỏi tiết niệu tương đối hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 5% trong tổng số ca mắc sỏi tiết niệu nói chung. Bệnh thường gặp ở nam giới do tăng sản tuyến tiền liệt cản trở đường tiểu và tạo sỏi. Vậy sỏi bàng quang có tán được không? Khi nào nên thực hiện tán sỏi bàng quang?
Sỏi bàng quang là các khối khoáng cứng (sỏi) hình thành bên trong quang quang do các tinh chất trong nước tiểu lắng đọng lại hoặc do sỏi từ thận trôi theo dòng nước tiểu và kẹt lại ở bàng quang. Các nguyên nhân gây sỏi bàng quang đã được xác định gồm:
Sỏi bàng quang có kích thước rất đa dạng, gồm:
Sỏi nhỏ có thể không gây triệu chứng và dễ dàng đi qua niệu đạo, ra ngoài. Tuy nhiên, nếu sỏi bàng quang lớn hơn kích thước giãn nở của niệu đạo (hơn 10mm) khó đào thải qua đường tự nhiên và gây các triệu chứng khó chịu như: đau dữ dội ở bụng dưới, khó tiểu, bí tiểu, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu có màu hoặc mùi bất thường như có màu đục, mùi tanh nồng hoặc lẫn máu. Khi này, bác sĩ có thể cân nhắc lựa chọn phương pháp ngoại khoa để loại bỏ sỏi.
Sỏi bàng quang tán được. Nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể tiến hành tán sỏi bàng quang. Trước khi quyết định tán sỏi, bác sĩ sẽ xem xét dựa trên kích thước, vị trí, số lượng sỏi, giải phẫu tự nhiên của niệu đạo và tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Tán sỏi bàng quang được thực hiện dưới gây mê toàn thân, cần mất khoảng 1 tuần hoặc hơn để cơ thể đào thải hết các mảnh vụn của sỏi sau khi tán. Hiện, tán sỏi bàng quang chống chỉ định với các trường hợp sau: (1)
Xem thêm: Tán sỏi bàng quang có đau không
Cần phải tán sỏi bàng quang khi sỏi gây các triệu chứng ở đường tiết niệu dưới, gồm: (2)
Hiện, có 2 phương pháp tán sỏi được áp dụng để tán sỏi bàng quang là tán sỏi cơ học và tán sỏi laser. Cả 2 phương án đều được thực hiện với kỹ thuật nội soi, ít xâm lấn. (3)
Tán sỏi cơ học là phương pháp điều trị sỏi bàng quang xâm lấn tối thiểu, bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ đặc biệt để bóp nát viên sỏi thành từng mảnh vụn. Thiết bị tán sỏi bao gồm 1 đầu dò tán sỏi có gắn camera đưa vào cơ thể qua đường niệu đạo hoặc ở bụng dưới, tiếp cận vị trí có sỏi. Sỏi bàng quang sẽ được bóp nát bằng đầu dò phân rã cơ học, sau đó đưa ra ngoài khi rút dụng cụ nội soi.
Tán sỏi cơ học được thực hiện dưới gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống, nên chống chỉ định với các trường hợp chống chỉ định gây mê hoặc gây tê. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tiến hành đặt catheter ở niệu đạo để quá trình đào thải sỏi diễn ra thuận lợi. Sau 24 – 48 giờ, catheter có thể được rút ra và người bệnh có thể đi tiểu bình thường. Sau phẫu thuật tán sỏi cơ học, người bệnh có thể cần nằm viện trong khoảng 1 – 3 ngày để bác sĩ theo dõi quá trình đào thải sỏi.
Tương tự tán sỏi cơ học, tán sỏi laser cũng được thực hiện dưới gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống và kỹ thuật xâm lấn tối thiểu. Nhưng thay vì bóp nát sỏi bằng đầu dò phân rã cơ học, bác sĩ sẽ sử dụng năng lượng laser để phá vỡ sỏi. Bác sĩ sẽ thực hiện tán sỏi qua nội soi niệu đạo, thiết bị nội soi được đưa vào cơ thể người bệnh qua niệu đạo, đến bàng quang, tiếp cận sỏi. (4)
Đầu dò nội soi có gắn camera và đầu laser, khi tiếp cận vị trí sỏi, bác sĩ sử dụng năng lượng laser với bước sóng phù hợp để phá vỡ sỏi, những mảnh vụn lớn được lấy ra ngoài khi bác sĩ rút ống nội soi. Những mảnh sỏi nhỏ hơn có thể đào thải ra ngoài theo đường tự nhiên. Để tạo điều kiện cho sỏi đào thải nhanh chóng, thuận lợi, bác sĩ có thể cân nhắc đặt stent niệu đạo. Sau tán sỏi bằng laser người bệnh cũng cần nằm viện để theo dõi trong 1 – 2 ngày. Nếu có đặt stent niệu đạo, thời gian nằm viện có thể lâu hơn.
Không phương pháp hay chế độ sinh hoạt cụ thể nào có thể ngăn ngừa sỏi tái phát sau khi tán. Tuy nhiên, việc uống nhiều nước có thể giúp giảm nguy cơ tái phát sỏi bàng quang. Uống nhiều nước có thể làm loãng nước tiểu, giảm khả năng lắng đọng và kết tinh của các tinh chất gây sỏi. Lượng nước cần uống ở mỗi người là khác nhau, trung bình từ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày. Tốt nhất, khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc tái khám, người bệnh có thể hỏi bác sĩ để biết cơ thể mình cần bao nhiêu nước là tốt nhất.
Nếu là nam giới trên 50 tuổi nên đi khám sức khỏe định kỳ để theo dõi tình trạng tăng sản tuyến tiền liệt để giảm nguy cơ phát triển sỏi bàng quang. Để phòng ngừa sỏi bàng quang tái phát, người bệnh có thể được chỉ định dùng thêm thuốc hoặc các thay đổi về chế độ ăn, tùy trường hợp.
Nên đi tán sỏi bàng quang ở Khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, tại đây có đội ngũ bác sĩ giỏi, là những chuyên gia giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị sỏi tiết niệu, trong đó có sỏi bàng quang. Hệ thống phòng mổ vô trùng theo tiêu chuẩn quốc tế, máy nội soi tán sỏi, tán sỏi công nghệ cao bằng robot, ít xâm lấn, loại bỏ sỏi triệt để và giải quyết các vấn đề về giải phẫu đường tiểu dưới như hẹp niệu đạo.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng, với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp giải đáp thắc mắc về việc sỏi bàng quang có tán được không? Cũng như cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích về các phương pháp tán sỏi bàng quang được áp dụng hiện nay.
