Mẹ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai có sao không? Ảnh hưởng ra sao?

Khi một người mẹ mang trong mình bệnh tim bẩm sinh, thai kỳ trở thành một hành trình đặc biệt cần được chăm sóc và quản lý cẩn thận. Bệnh tim bẩm sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ, mà còn có thể tác động đến sự phát triển của thai nhi. Vậy mẹ bị tim bẩm sinh khi mang thai gây ra những trở ngại gì và cần chăm sóc như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết bên dưới.

Mẹ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai là như thế nào?

Một người phụ nữ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai phải đối mặt với nhiều thách thức và rủi ro cao do sự tăng cường hoạt động của tim trong suốt thai kỳ. Khi mang thai, tim phải bơm lượng máu tăng từ 30 – 50% để nuôi dưỡng thai nhi, làm tăng nhịp tim và áp lực lên hệ tuần hoàn. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn chuyển dạ và sinh con, khi áp lực của tim tăng đột ngột.

Điều này đi kèm với việc người mẹ cần được lập kế hoạch trước, trong và sau khi mang thai một cách tỉ mỉ, dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Tuy nhiên, những bệnh nhân có bệnh tim nặng hoặc chưa được điều trị có nguy cơ cao gặp biến chứng nghiêm trọng, bao gồm nguy cơ tử vong cho cả mẹ và bé. (1)

Mẹ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai có sao không?

Mẹ bị tim bẩm sinh nếu đã trải qua phẫu thuật điều trị dị tật tim bẩm sinh trước đó, các tổn thương có thể còn và làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề nghiêm trọng như nhiễm trùng hoặc rối loạn nhịp tim. Tuy nhiên, có nhiều phụ nữ mắc tim bẩm sinh đã mang thai thành công, nhờ sự kiểm soát và theo dõi sát sao trong suốt quá trình thai kỳ.

Do đó, nếu mẹ bị tim bẩm sinh hãy thảo luận với bác sĩ trước khi có quyết định mang thai hoặc ngay khi phát hiện mình đã có thai. Bác sĩ có thể đánh giá tình trạng sức khỏe, đưa ra lời khuyên và xây dựng kế hoạch giúp chuẩn bị tốt nhất cho thai kỳ nhằm giảm thiểu nguy cơ cho cả mẹ và thai nhi.

1. Phụ nữ bị bệnh tim bẩm sinh hồng có nên mang thai không?

Nhóm bệnh tim bẩm sinh hồng bao gồm: thông liên thất, thông liên nhĩ, các bất thường về van tim, hẹp eo động mạch chủ… Người bệnh thuộc nhóm này sau khi phẫu thuật triệt để phần lớn có thể phục hồi hoàn toàn, tỷ lệ biến chứng hoặc các tổn thương tim còn tồn lưu thấp.

Phụ nữ thuộc nhóm bệnh này sau khi đã phẫu thuật có khả năng mang thai, tuy nhiên còn tùy thuộc vào tình trạng bệnh tim cụ thể. Trong trường hợp bệnh lý van tim mức độ nhẹ, chức năng tim vẫn hoạt động tốt và không có biến chứng, việc mang thai có thể an toàn.

Trong quá trình chuẩn bị trước mang thai và trong suốt thai kỳ, cần có sự theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch và sản khoa để đảm bảo thai kỳ diễn ra an toàn. Những phụ nữ này cần thực hiện các đánh giá đầy đủ về chức năng tim trước khi quyết định mang thai và cần được chăm sóc đặc biệt trong suốt thai kỳ.

2. Phụ nữ bị bệnh tim bẩm sinh tím có nên mang thai không?

Nhóm bệnh tim bẩm sinh tím bao gồm: Tứ chứng Fallot, chuyển vị đại động mạch, không lỗ van động mạch phổi kèm thông liên thất, không lỗ van động mạch phổi với vách liên thất kín…

Phụ nữ mắc bệnh tim bẩm sinh tím đối mặt với nhiều rủi ro cao hơn khi mang thai. Trong các trường hợp nghiêm trọng, việc mang thai có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi, bao gồm suy tim, thiếu oxy cho thai và tăng nguy cơ tử vong.

Sau khi phẫu thuật triệt để, nguy cơ khi mang thai phụ thuộc vào các tổn thương tim còn tồn lưu và mức độ suy tim. Do đó, tùy thuộc vào tình trạng cụ thể và mức độ của bệnh tim, bác sĩ có thể khuyên không nên mang thai hoặc sẽ yêu cầu quản lý y tế rất cẩn thận nếu thai kỳ được tiếp tục.

3. Phụ nữ bệnh tim một thất đã phẫu thuật Fontan có nên mang thai không?

Phụ nữ đã trải qua phẫu thuật Fontan cho bệnh tim một thất có thể đối mặt với nhiều thách thức và nguy cơ khi mang thai. Phẫu thuật Fontan giúp cải thiện chức năng tim nhưng không khôi phục hoàn toàn chức năng tim bình thường. Thai kỳ có thể gia tăng gánh nặng cho hệ thống tuần hoàn, gây ra các biến chứng như suy tim, tăng áp phổi, loạn nhịp tim, và rối loạn chức năng gan.

Tuy nhiên, nếu tình trạng sức khỏe được quản lý tốt và chức năng tim ổn định, một số phụ nữ có thể mang thai dưới sự giám sát chặt chẽ của các chuyên gia, bác sĩ. Bác sĩ chuyên khoa tim mạch và sản khoa cần làm việc cùng nhau để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi trong suốt quá trình thai kỳ.

Nguyên nhân gây ra bệnh tim bẩm sinh

Nguyên nhân gây ra bệnh tim bẩm sinh ở người mẹ khi mang thai vẫn chưa được kết luận hoàn toàn, các yếu tố di truyền và môi trường được cho là đóng vai trò quan trọng gây ra nguy cơ bệnh tim bẩm sinh.

Dưới đây là một số nguyên nhân có thể dẫn đến bệnh tim bẩm sinh bao gồm:

• Nhiễm virus trong thai kỳ: Khi thai phụ mắc các bệnh như cúm hoặc Rubella trong quá trình mang thai, nguy cơ con sinh ra bị tim bẩm sinh khá cao.
• Lạm dụng chất gây hại: Việc sử dụng rượu và thuốc lá trong thai kỳ có thể gây hại cho sự phát triển của tim thai nhi.
• Rối loạn nhiễm sắc thể: Các tình trạng rối loạn nhiễm sắc thể 18 (trisomy 18) và nhiễm sắc thể 21 (trisomy 21) liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh.
• Tác động của thuốc: Một số loại thuốc được chứng minh có khả năng gây dị tật tim ở thai nhi, chẳng hạn như Thalidomide, Lithium, và Hydantoin. (2)

Triệu chứng mẹ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai

Khi một người phụ nữ mang thai mắc bệnh tim bẩm sinh, có thể gặp phải các triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào loại dị tật tim và mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh. Dưới đây là những triệu chứng phổ biến mà mẹ có thể trải qua:

• Da và môi tái nhợt (xanh tím): Đây là dấu hiệu của tình trạng thiếu oxy trong máu, có thể xuất hiện do hệ tuần hoàn không cung cấp đủ oxy cho cơ thể.
• Thở nhanh: Nhịp thở tăng có thể xảy ra khi tim phải làm việc nhiều để bơm máu đến toàn bộ cơ thể, đặc biệt là trong thời gian mang thai.
• Nhịp tim nhanh: Tăng nhịp tim có thể là phản ứng của cơ thể trước sự tăng cường lưu lượng máu trong thai kỳ.
• Khó thở khi gắng sức: Các triệu chứng khó thở có thể xuất hiện ngay cả khi thực hiện hoạt động, vận động nhẹ như đi bộ.
• Mệt mỏi và kiệt sức cực độ: Cảm giác mệt mỏi quá mức có thể làm giảm khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
• Ngất xỉu khi vận động: Dấu hiệu này có thể xảy ra khi tim không thể đáp ứng đủ nhu cầu máu và oxy trong khi cơ thể vận động.
• Sưng tấy ở tay, mắt cá chân hoặc chân: Tình trạng sưng này có thể là dấu hiệu của suy tim ứ huyết.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, các triệu chứng có thể xuất hiện ngay sau khi bắt đầu thai kỳ hoặc phát triển dần dần trong suốt quá trình mang thai. Nếu mẹ cảm thấy có bất kỳ triệu chứng nào, hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, nhằm đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Ảnh hưởng của bệnh tim bẩm sinh đối với người mẹ khi mang thai

Các dạng bệnh tim bẩm sinh có nguy cơ cao trong thai kỳ:

• Tăng áp động mạch phổi: Đây là tình trạng áp lực tăng cao trong động mạch phổi, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng trong thai kỳ.
• Hội chứng Eisenmenger: Hội chứng này là tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, liên quan đến sự thay đổi trong lưu thông máu qua tim và phổi.
• Hẹp động mạch chủ nặng hoặc các rối loạn van tim: Các vấn đề nghiêm trọng với van tim hoặc động mạch chủ có thể làm tăng rủi ro trong thai kỳ.
• Bệnh tim do tâm thất độc nhất hoặc các dạng bệnh tim bẩm sinh tím khác: Do tim chỉ có một buồng đảm nhận việc bơm máu, gây ra nhiều rủi ro cho sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Thời điểm nguy cơ cao và các biến chứng có thể xảy ra với mẹ và bé:

• Thời điểm nguy cơ cao: Từ tuần 28 đến tuần thứ 32 của thai kỳ, trong quá trình chuyển dạ và đến 2 tuần sau khi sinh.
• Biến chứng nghiêm trọng đối với mẹ: Bao gồm suy tim, rối loạn nhịp tim, tràn dịch phổi, chảy máu, huyết khối, viêm nội tâm mạc nhiễm trùng và thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
• Biến chứng thai nhi: Biến chứng nguy cơ xảy ra với trẻ có thể bao gồm sảy thai, thai chết lưu, sinh non, cân nặng thấp và mắc bệnh tim bẩm sinh.

Phương pháp điều trị cho người mẹ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai

Việc thực hiện các phương pháp điều trị cho mẹ bị tim bẩm sinh khi mang thai cần được chỉ định và theo dõi từ bác sĩ. Các phương pháp phổ biến có thể được áp dụng bao gồm:

1. Điều trị thuốc

Điều trị thuốc cho phụ nữ mang thai mắc bệnh tim bẩm sinh phải được thực hiện cẩn thận và theo dõi xuyên suốt để tránh ảnh hưởng xấu đến thai nhi. Các loại thuốc có thể được sử dụng bao gồm:

• Thuốc chống loạn nhịp tim: Thuốc được chỉ định để kiểm soát và điều trị các rối loạn nhịp tim
• Thuốc lợi tiểu: Giúp giảm sưng và kiểm soát tình trạng phù nề.
• Thuốc chống đông máu: Có thể được sử dụng nếu có nguy cơ huyết khối, nhưng cần được cân nhắc cẩn thận để không gây nguy hiểm cho thai nhi. (3)

Việc lựa chọn thuốc tim mạch trong thai kỳ cần phải cân nhắc cẩn thận giữa lợi ích và rủi ro. Nên sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả và ưu tiên dùng một loại thuốc để giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi.

2. Điều trị chăm sóc và theo dõi trong thai kỳ

Rất nhiều phụ nữ mắc bệnh tim vẫn sinh vẫn có thể có một thai kỳ bình thường và sinh con thành công nhờ phương pháp chăm sóc phù hợp. Dưới đây là những bước cần thiết trong việc điều trị, chăm sóc và theo dõi phụ nữ bị bệnh tim bẩm sinh trong thai kỳ:

• Kiểm tra sức khỏe toàn diện: Ngay cả khi không có triệu chứng, mẹ nên thực hiện các kiểm tra sức khỏe tim mạch bao gồm tình trạng huyết áp thường xuyên. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề và lên kế hoạch điều trị phù hợp là điều vô cùng quan trọng.
• Điều chỉnh thuốc: Để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi, bác sĩ cần thay đổi hoặc điều chỉnh thuốc tim mạch mà mẹ đang sử dụng. Một số loại thuốc có thể gây hại cho thai nhi, do đó, quản lý thuốc là một phần quan trọng trong việc chăm sóc và điều trị.
• Xét nghiệm di truyền: Bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm di truyền để đánh giá nguy cơ em bé có thể mắc bệnh tim bẩm sinh từ mẹ. Nguy cơ trung bình của trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh là khoảng 0,5 – 0,8%, nhưng nếu cha hoặc mẹ mắc bệnh, nguy cơ có thể lên đến 4 – 7%.
• Theo dõi thai nhi: Trong suốt thai kỳ, đội ngũ y bác sĩ sẽ theo dõi chặt chẽ sự phát triển của thai nhi để phát hiện sớm các vấn đề như nhẹ cân, sảy thai, sanh non…
• Theo dõi sức khỏe của mẹ: Mẹ cũng cần được theo dõi để phát hiện các vấn đề như rối loạn nhịp tim hoặc suy tim. Điều này giúp điều chỉnh kế hoạch chăm sóc và điều trị kịp thời để đảm bảo sức khỏe của cả mẹ và bé.

Những bước chăm sóc và theo dõi này là thiết yếu để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh cho phụ nữ mắc bệnh tim bẩm sinh. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên gia y tế và việc tuân thủ các kế hoạch điều trị có thể giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa kết quả cho mẹ và bé.

Cách chăm sóc mẹ bị bệnh tim bẩm sinh khi mang thai tại nhà

Việc chăm sóc mẹ bị bệnh tim bẩm sinh trong thai kỳ không chỉ quan trọng để đảm bảo sức khỏe của mẹ mà còn để bảo vệ sức khỏe của thai nhi. Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết để chăm sóc mẹ tại nhà một cách an toàn và hiệu quả:

• Theo dõi triệu chứng: Mẹ nên thường xuyên theo dõi các triệu chứng như khó thở, sưng phù ở chân hoặc tay, đau ngực, và nhịp tim không đều. Khi phát hiện có bất kỳ triệu chứng nào, mẹ cần thông báo ngay cho bác sĩ điều trị ngay lập tức để được kiểm tra và chữa trị kịp thời.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và đầy đủ dinh dưỡng: Đảm bảo chế độ ăn uống đa dạng, cân bằng, giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ. Ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch được tốt hơn. Mẹ nên giảm lượng muối và chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn để tránh làm tăng huyết áp và giảm nguy cơ bệnh tim.
• Duy trì vận động nhẹ nhàng: Thực hiện các bài tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ hoặc yoga cho phụ nữ mang thai, sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ. Tránh các hoạt động quá sức hoặc các bài tập có thể gây áp lực lên tim.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Đảm bảo có đủ thời gian nghỉ ngơi để giảm thiểu căng thẳng và mệt mỏi. Nghỉ ngơi đầy đủ giúp tim có thời gian phục hồi và giảm nguy cơ liên quan đến các vấn đề tim mạch.
• Tuân thủ chỉ định thuốc: Nếu bác sĩ đã kê đơn thuốc, mẹ cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng. Không tự ý thay đổi liều thuốc hoặc ngừng thuốc mà không có sự đồng ý của bác sĩ. Nếu có bất kỳ tác dụng phụ nào từ thuốc hoặc nếu cần thay đổi thuốc, mẹ cần trao đổi ngay với bác sĩ để có hướng dẫn điều chỉnh phù hợp.

Chăm sóc đúng cách tại nhà kết hợp với sự theo dõi y tế thường xuyên sẽ giúp đảm bảo thai kỳ an toàn và khỏe mạnh cho mẹ và bé.

Câu hỏi thường gặp

1. Mẹ bị bệnh tim bẩm sinh có sinh con khỏe mạnh không?

Phụ nữ mắc bệnh tim bẩm sinh vẫn có thể sinh con khỏe mạnh khi được chăm sóc và quản lý trong suốt quá trình mang thai. Sức khỏe của mẹ và thai nhi cần được theo dõi chặt chẽ để giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra.

2. Mẹ bị tim bẩm sinh sẽ sinh mổ hay sinh thường?

Phụ nữ mắc bệnh tim bẩm sinh thường có thể sinh thường hoặc sinh mổ tùy thuộc vào quyết định, tình trạng sức khỏe của mẹ và bé. Sinh mổ thường được ưu tiên nếu có nguy cơ cao trong quá trình sinh thường. Bác sĩ sẽ đánh giá và đưa ra quyết định phù hợp nhất để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và bé.

Tại BVĐK Tâm Anh kết hợp thăm khám chuyên khoa Sản và Tim mạch

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, việc phối hợp giữa Trung tâm Sản Phụ khoa và Trung tâm Tim mạch tạo ra một phác đồ điều trị chuyên sâu, đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc cho phụ nữ mang thai mắc bệnh tim bẩm sinh.

Trung tâm Sản Phụ khoa hội tụ đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao và kinh nghiệm trong việc xử lý các trường hợp thai kỳ phức tạp. Đồng hành với đội ngũ bác sĩ Sản Phụ khoa là Trung tâm Tim mạch với các bác sĩ tim mạch có chuyên môn cao trong chẩn đoán và điều trị bệnh tim bẩm sinh.

Sự kết hợp giữa đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và cơ sở vật chất, thiết bị y tế hiện đại tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đảm bảo thai kỳ được chăm sóc tận tâm, toàn diện từ giai đoạn đầu cho đến khi chào đời, nhằm đảm bảo sự an toàn và sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé.

Các mẹ bị tim bẩm sinh khi mang thai hoàn toàn có thể yên tâm khi lựa chọn thăm khám, điều trị và sinh con tại BVĐK Tâm Anh, chúng tôi cam kết:

• Tư vấn và hỗ trợ liên tục: Cung cấp thông tin, tư vấn và hỗ trợ 24/7 để đảm bảo mẹ bầu luôn được chăm sóc tốt nhất.
• Theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe: Sử dụng công nghệ hiện đại để theo dõi sức khỏe tim mạch của mẹ và sự phát triển toàn diện của thai nhi.
• Chuẩn bị tốt cho quá trình sinh nở an toàn: Lập kế hoạch sinh nở chi tiết, đảm bảo mọi điều kiện tốt nhất cho một ca sinh thành công, bất kể là sinh thường hay sinh mổ.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp cùng các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch và Trung tâm Sản Phụ khoa tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Mẹ bị tim bẩm sinh khi mang thai cần được chăm sóc, theo dõi cẩn thận để đảm bảo sức khỏe tốt nhất và an toàn cho cả mẹ và bé. Sự phối hợp giữa bác sĩ Sản khoa và bác sĩ Tim mạch là rất quan trọng để quản lý các rủi ro và biến chứng có thể xảy ra. Với sự chuẩn bị và hỗ trợ y tế đầy đủ, các mẹ có có thể yên tâm về một thai kỳ an toàn và sinh con khỏe mạnh.