Hở tử cung khi mang thai là một dạng tai biến sản khoa không quá phổ biến nhưng lại là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sảy thai hoặc sinh non ở nhiều thai phụ. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp bảo vệ sức khỏe mẹ bầu cũng như đảm bảo thai nhi được phát triển đầy đủ và chào đời khỏe mạnh.
Hở eo tử cung là tình trạng cổ tử cung người mẹ mở ra quá sớm vào tam cá nguyệt thứ hai hoặc đầu tam cá nguyệt thứ ba, khiến buồng tử cung không thể giữ được thai nhi, gây ra tình trạng sảy thai hoặc sinh non tháng. Điều này đồng nghĩa với việc thai nhi được sinh ra khi vẫn chưa được phát triển đầy đủ các cơ quan, từ đó nguy cơ tử vong sau sinh là rất cao.
Eo tử cung dài khoảng 0,5cm, nối giữa ống cổ tử cung với buồng tử cung. Eo tử cung tương xứng với lỗ trong cổ tử cung. Trong thai kỳ, eo tử cung sẽ giãn mỏng và kéo dài thành 10cm gọi là đoạn dưới tử cung. Với những người bị hở eo tử cung khi mang thai, cổ tử cung sẽ mềm và mở ra quá sớm, thường bắt đầu từ khoảng tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 của thai kỳ. (1)
Hở eo tử cung khi mang thai là tình trạng không quá phổ biến, với tỉ lệ khoảng 1%, nghĩa là cứ 100 phụ nữ mang thai sẽ có 1 trường hợp bị hở eo tử cung. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây ra nhiều biến chứng thai kỳ nghiêm trọng, trong đó sảy thai và sinh non trước tuần 37 là nguy cơ cao nhất.
Những biến chứng này ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ người mẹ cũng như sự phát triển của trẻ, thậm chí có thể khiến trẻ tử vong ngay sau khi sinh do các bộ phận trên cơ thể vẫn chưa được phát triển đầy đủ.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng phụ nữ bị hở tử cung khi mang thai có thể xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính, bao gồm: (2)
Một số bất thường bẩm sinh ở cổ tử cung chẳng hạn như cổ tử cung ngắn, có hình dạng không đều, rối loạn di truyền như hội chứng Ehlers-Danlos… đều có thể gây ra tình trạng hở tử cung khi mang thai.
Một số chấn thương ở tử cung do các kỹ thuật y tế có thể dẫn đến hiện tượng hở eo tử cung như:
Trong một số trường hợp, phụ nữ mang thai đôi hoặc thai ba cũng có nhiều khả năng mắc tình trạng này trong thai kỳ.
Không giống như các dấu hiệu chuyển dạ sớm khác như co thắt hoặc vỡ nước ối, hở eo tử cung khi mang thai không gây ra các triệu chứng nào đặc trưng. Hoặc nếu có, các triệu chứng sẽ xuất hiện trước tuần 24 của thai kỳ, bao gồm: (3)
Vì hầu hết các trường hợp cổ tử cung bị hở khi mang thai đều không có triệu chứng, do đó các bác sĩ sẽ dựa vào tiền sử sức khoẻ của thai phụ để biết được thai phụ có nguy cơ bị hở tử cung hay không.
Hầu hết những trường hợp sảy thai do hở eo tử cung đa phần đều không có triệu chứng cảnh báo mà chỉ được phát hiện tình cờ qua khám thai. Vì vậy việc thăm khám thai định kỳ, đặc biệt ở 3 tháng giữa thai kỳ rất quan trọng để phòng ngừa sinh non do hở eo tử cung. Ngoài ra, thai phụ cần đến gặp bác sĩ ngay nếu gặp các dấu hiệu sau:
Phương pháp chẩn đoán hở eo cổ tử cung được thực hiện thông qua nhiều bước khác nhau, dựa trên tiền sử sản phụ khoa và hình ảnh siêu âm qua ngả âm đạo, cụ thể như sau:
Đây được xem là phương pháp chính để đánh giá cấu trúc và chức năng của cổ tử cung, từ đó chẩn đoán tình trạng hở eo cổ tử cung một cách chính xác nhất. Các đặc điểm chẩn đoán dựa trên hình ảnh siêu âm bao gồm:
Sau khi được thăm khám, kiểm tra, xác định tình trạng bệnh cũng như xem xét đến những yếu tố nguy cơ có thể ảnh hưởng đến thai phụ và thai nhi tại thời điểm thăm khám, bác sĩ chuyên khoa sẽ lựa chọn những phương pháp điều trị can thiệp phù hợp. Một số phương pháp điều trị hở eo tử cung khi mang thai có thể được áp dụng bao gồm: (4)
Nếu kết quả siêu âm cho thấy cổ tử cung của thai phụ ngắn hơn 25mm, đang mang đơn thai dưới 34 tuần và có các yếu tố nguy cơ khác gây hở eo cổ tử cung chẳng hạn như tiền sử sinh non, các bác sĩ có thể đề nghị thai phụ thực hiện khâu eo cổ tử cung.
Trước khi thực hiện, thai phụ cần siêu âm đánh giá tình trạng cổ tử cung, đánh giá tình trạng viêm nhiễm âm đạo và phải điều trị nếu có. Thủ thuật khâu vòng cổ tử cung thường được thực hiện vào khoảng tuần thứ 14 đến tuần thứ 18 của thai kỳ. Sau đó khoảng tuần thứ 36, bác sĩ sẽ tiến hành tháo chỉ khâu để thai phụ có thể sinh thường.
Một số tai biến khâu vòng cổ tử cung có thể kể đến như:
Trong trường hợp thai phụ có các yếu tố nguy cơ hẹp eo cổ tử cung thể nhẹ, bác sĩ sẽ khuyến cáo bệnh nhân bổ sung progesterone bắt đầu từ tam cá nguyệt thứ hai và bắt đầu theo dõi bằng siêu âm chiều dài cổ tử cung cho đến khoảng tuần thứ 24 của thai kỳ.
Tình trạng hở eo cổ tử cung khiến không ít thai phụ và gia đình lo lắng vì biến chứng nguy hiểm của nó. Do đó việc phòng tránh tình trạng này như thế nào cũng được nhiều chị em quan tâm. Sau đây là một số biện pháp phòng ngừa được khuyến cáo từ chuyên gia, chị em có thể tham khảo:
Để đặt lịch hẹn thăm khám và nhận tư vấn từ các chuyên gia – bác sĩ giỏi tại Trung tâm Sản Phụ khoa, BVĐK Tâm Anh, chị em có thể liên hệ đến thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hở tử cung khi mang thai rất nguy hiểm vì đây là nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng sảy thai và sinh non ở nhiều mẹ bầu. Do đó, việc thăm khám, tầm soát trước và trong khi mang thai sẽ giúp chị em phát hiện sớm, từ đó có phương án điều trị thích hợp, tạo tiền đồ cho một thai kỳ mẹ khỏe mạnh, bé chào đời an toàn.
