Sỏi tiết niệu là bệnh phổ biến ở Việt Nam và các nước Đông Nam Á nói chung. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa biết cách chăm sóc người bệnh sỏi hệ tiết niệu đúng cách. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu những phương pháp điều trị và chăm sóc người bệnh sỏi hệ tiết niệu qua chia sẻ của thạc sĩ bác sĩ Phan Đức Hữu, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
Nhờ sự phát triển của y học, hiện có rất nhiều phương pháp điều trị sỏi tiết niệu. Người bệnh có thể được hỗ trợ tống xuất sỏi bằng thuốc, dùng các thủ thuật y tế để tán và lấy sỏi khỏi cơ thể hoặc mổ mở tùy theo tình trạng sỏi của người bệnh.
Tuy nhiên, việc điều trị hết sỏi không có nghĩa người bệnh hoàn toàn hết sỏi tiết niệu. Việt Nam nằm trong nhóm các nước có tỷ lệ mắc sỏi cao nhất thế giới với tỷ lệ 5%-19,1% trên tổng dân số. Tại Việt Nam, tỷ lệ tái mắc sỏi tiết niệu từ 3-5 năm sau điều trị dao động từ 21%-53%. Thế nên, việc chăm sóc sức khỏe sau điều trị rất quan trọng trong việc hạn chế tái phát sỏi.
Sỏi hệ tiết niệu có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp nội khoa và ngoại khoa. Các bác sĩ dựa vào các yếu tố sau để quyết định phương pháp điều trị: (1)
Sỏi nhỏ 1-4mm có thể tự đào thải qua đường tiết niệu mà không cần dùng thuốc. Người bệnh có sỏi từ 4-8mm thường cần thêm các loại thuốc hỗ trợ tống xuất sỏi (như thuốc lợi tiểu). Với các viên sỏi lớn, nguy hiểm, có thể gây biến chứng nghiêm trọng, bác sĩ sẽ can thiệp bằng các phương pháp ngoại khoa.
Trong quá trình điều trị nội khoa, việc người bệnh tuân thủ các chỉ định của bác sĩ sẽ giúp việc tống xuất sỏi dễ dàng hơn. Dưới đây là tỷ lệ tống xuất sỏi thành công dựa trên kích thước sỏi bằng phương pháp điều trị nội khoa:
Với người bệnh có số lượng sỏi ít, kích thước nhỏ, chưa có biến chứng nghiêm trọng, bác sĩ thường chỉ định điều trị nội khoa. Người bệnh được yêu cầu uống nhiều nước, kiêng một số loại thực phẩm và dùng thêm các loại thuốc hỗ trợ tống xuất sỏi nếu cần thiết. Một số nhóm thuốc thường dùng để hỗ trợ điều trị sỏi đường tiết niệu gồm:
>> Xem thêm: Sỏi đường tiết niệu uống thuốc gì cho mau khỏi?
Nếu điều trị nội khoa không có kết quả trong vòng 4-6 tuần hoặc người bệnh có sỏi lớn, gây biến chứng cần can thiệp gấp, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị ngoại khoa. Các phương pháp ngoại khoa điều trị sỏi tiết niệu phổ biến gồm:
Nếu người bệnh được điều trị ở giai đoạn sớm, các phương pháp tán sỏi ít xâm lấn, hạn chế tai biến sẽ được bác sĩ ưu tiên lựa chọn.
Chăm sóc người bệnh sỏi hệ tiết niệu đúng cách giúp tránh tình trạng sỏi diễn tiến nghiêm trọng hơn, hoặc giảm nguy cơ tái phát ở những người đã điều trị. Dưới đây là các lưu ý trong chăm sóc người bệnh sỏi hệ tiết niệu.
Tránh, hạn chế các thực phẩm có nhiều chất tạo sỏi như:
Người mắc hay có tiền sử sỏi tiết niệu cần bổ sung:
Người đang hoặc từng bị sỏi tiết niệu cần lưu ý các hoạt động sau:
Với mỗi loại sỏi, bác sĩ sẽ có những lưu ý khác nhau trong thực đơn, cách chăm sóc, dùng thuốc bổ trợ. Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng thêm các loại thuốc khác hay ăn thực phẩm không được bác sĩ cho phép.
Kiểm tra định kỳ trong và sau điều trị giúp người bệnh theo dõi được khả năng đáp ứng điều trị và tình trạng sỏi trong thận. Việc phát hiện sớm sỏi thận giúp tránh các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng đường tiết niệu, thận ứ nước, suy thận,… Ngoài ra, kiểm tra định kỳ cũng giúp các bác sĩ can thiệp kịp thời nếu thấy tình trạng bệnh không tiến triển tốt.
Các biến chứng của sỏi thận có thể ảnh hưởng rất nặng nề đến sức khỏe, chất chất lượng sống và tâm lý người bệnh. Lúc này, người bệnh nên được sẻ chia, quan tâm và chăm sóc để có thể giữ vững tinh thần, tiếp tục điều trị. Ngoài ra, giữ một tinh thần lạc quan rất cần thiết dù với bất kỳ loại bệnh nào.
Câu trả lời là có. Tỷ lệ tái phát sỏi tiết niệu tại Việt Nam rất cao, lên đến 53% sau khi điều trị từ 3-5 năm. Thế nên, việc theo dõi sức khỏe định kỳ rất cần thiết, ngay cả khi người bệnh đã điều trị hết sỏi trước đó.
Sỏi tiết niệu cần kiêng các thực phẩm chứa nhiều chất tạo sỏi như oxalat, purin (từ đạm), canxi, muối,… Ngoài ra, người bệnh cần bổ sung thêm nước, citrate để hạn chế khả năng hình thành sỏi trong thận và đường tiết niệu.
Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM có những y bác sĩ giàu kinh nghiệm trong điều trị sỏi tiết niệu và các bệnh lý về thận. Cùng với máy móc, thiết bị hiện đại, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh TP.HCM đã giúp hàng ngàn các người bệnh điều trị các bệnh liên quan đến sỏi đường tiết niệu.
Qua nhiều năm hoạt động, chất lượng của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đã được khẳng định và công nhận. Khi nhiều năm liền, bệnh viện luôn nằm trong danh sách 10 bệnh viện có chất lượng tốt nhất do Sở Y tế TP.HCM đánh giá.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những lưu ý khi chăm sóc người bệnh sỏi hệ tiết niệu. Sỏi tiết niệu có thể mang lại những biến chứng nguy hiểm và dễ dàng tái phát, thế nên, điều trị sớm và tuân thủ những cách chăm sóc người bệnh sỏi hệ tiết niệu là ưu tiên hàng đầu để có kết quả điều trị tốt nhất.
